1Nhìn về phía trước từ quá khứ
Hãy tưởng tượng bạn đứng ở một thời điểm trong quá khứ và nhìn về phía trước. Từ thời điểm đó, một số sự việc vẫn còn ở tương lai, dù bây giờ chúng đã thuộc về quá khứ (hoặc thậm chí chưa bao giờ xảy ra). Để miêu tả chúng, ta lấy các dạng tương lai thông thường và lùi chúng về quá khứ một bước. Bạn đã làm điều này trong câu tường thuật ở trình độ B1 và B2: 'I will help' trở thành She said she would help. Tiếng Việt chỉ cần giữ nguyên chữ "sẽ" ("Tôi biết trời sẽ mưa"), nhưng tiếng Anh phải đổi will thành would.
| Tương lai tính từ bây giờ | Tương lai trong quá khứ |
|---|---|
| I think it will rain. | I thought it would rain. |
| We're going to move house. | We were going to move house. |
| I'm meeting Tom at six. | I was meeting Tom at six. |
| The President is to visit Japan. | The President was to visit Japan. |
| The film is about to start. | The film was about to start. |
| By June I'll have finished. | I knew that by June I would have finished. |
2Would: dự đoán, lời hứa và sự việc về sau
Would là dạng quá khứ của will. Ta dùng nó sau các động từ chỉ suy nghĩ, hiểu biết, hy vọng, hứa hẹn và lời nói ở quá khứ, để cho thấy điều ai đó đã mong đợi hay đã hứa vào lúc ấy. Các dạng tiếp diễn và hoàn thành có với will thì cũng có với would.
- ✓
I was sure the interview would go well, and it did.
- ✓
She promised she would send the documents before the weekend.
- ✓
Nobody expected that the match would end in a draw.
- ✓
I thought you would be working, so I didn't phone.
- ✓
We hoped that by midnight the builders would have finished the roof.
Trong truyện và tiểu sử, người kể chuyện cũng dùng would để nhảy về phía trước và hé lộ điều xảy ra về sau. Cách này tạo cảm giác về số phận, hoặc về việc nhìn lại với những hiểu biết mà nhân vật lúc ấy chưa có.
- ✓
In 1905 she moved to Paris, where she would spend the rest of her life.
- ✓
The small workshop in the garage would later grow into a global company.
- ✓
It was a decision that he would never regret.
3Was going to: dự định và dự đoán
Was/were going to là dạng quá khứ của be going to. Nó có hai cách dùng. Thứ nhất, nó miêu tả một ý định hay kế hoạch mà ai đó đã có trong quá khứ ("đã định"). Rất thường thì kế hoạch đó không được thực hiện, và câu tiếp tục với but. Thứ hai, nó miêu tả một dự đoán dựa trên dấu hiệu mà ai đó nhìn thấy vào lúc ấy.
- ✓
We were going to call you, but our phone battery died.
- ✓
I was going to study law, but I changed my mind and chose architecture.
- ✓
They were going to get married in May, but they postponed the wedding until September.
- ✓
When I saw the dark clouds, I knew it was going to rain.
- ✓
The car was making a terrible noise — it was clearly going to break down.
4Past Continuous: sự sắp xếp nhìn từ quá khứ
Ta dùng Present Continuous cho những sự sắp xếp cố định trong tương lai (I'm flying to Rome on Friday). Tương tự, Past Continuous miêu tả một sự sắp xếp đã được ấn định tại một thời điểm trong quá khứ. Một cụm từ chỉ thời gian tương lai, hoặc ngữ cảnh, cho thấy nghĩa ở đây là tương lai chứ không phải một hành động đang diễn ra.
- ✓
I couldn't stay for dinner because I was meeting my cousin at seven.
- ✓
He told me he was leaving for London the next morning.
- ✓
We were excited because we were moving into our new flat at the weekend.
- ✓
She was nervous: she was giving her first presentation the following day.
| Past Continuous | Nghĩa |
|---|---|
| At eight I was having dinner. | Một hành động đang diễn ra tại một thời điểm trong quá khứ. |
| I left early because I was having dinner with friends at eight. | Một sự sắp xếp trong tương lai nhìn từ quá khứ. |
5Was to: số phận, sự sắp xếp chính thức và kế hoạch không thành
Was/were to là dạng quá khứ của cấu trúc trang trọng be to (The Prime Minister is to visit Japan). Nó có hai nghĩa chính. Nó có thể miêu tả một sự sắp xếp hay kế hoạch chính thức đã có trong quá khứ. Trong văn kể chuyện, nó thường miêu tả số phận: một điều sẽ xảy ra về sau mà lúc ấy cả nhân vật lẫn người đọc đều chưa biết.
- ✓
The conference was to take place in Vienna, with over 500 participants.
- ✓
All students were to report to the main hall at nine o'clock.
- ✓
The young composer was to become one of the greatest musicians of his age.
- ✓
When they said goodbye at the station, they didn't know that they were never to meet again.
Dạng hoàn thành was to have + quá khứ phân từ luôn có nghĩa là kế hoạch hay sự sắp xếp đó đã không diễn ra. Nó mang tính trang trọng và thường gặp trong các bản tin về những sự kiện bị hủy hoặc bị hoãn.
- ✓
The new museum was to have opened in 2020, but building work was delayed.
- ✓
The ceremony was to have taken place in June, but it was cancelled because of the weather.
- ✓
She was to have led the expedition, but she broke her leg a week before.
6Sắp xảy ra: was about to, was due to, was on the verge of
Một số cách diễn đạt miêu tả một điều đã rất gần xảy ra tại một thời điểm trong quá khứ, hoặc đã được lên lịch. Theo sau chúng thường là when, giới thiệu sự việc đã chen ngang.
| Cách diễn đạt | Nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|
| was about to + động từ nguyên mẫu | rất sớm, chỉ trong giây lát | I was about to leave when the phone rang. |
| was on the point of + -ing | rất sớm (trang trọng hơn một chút) | We were on the point of giving up when we found the path. |
| was on the verge of + danh từ / -ing | rất gần một thay đổi lớn | She was on the verge of tears. The species was on the verge of extinction. |
| was due to + động từ nguyên mẫu | đã được lên lịch, được dự kiến | The train was due to arrive at 6.15, but it was late. |
| was set to + động từ nguyên mẫu | nhiều khả năng, đã được lên kế hoạch (văn phong báo chí) | The company was set to announce record profits. |
Lưu ý rằng was about to không dùng với cụm từ chỉ thời gian như tomorrow hay next week, vì bản thân nó đã có nghĩa "ngay lúc tiếp theo". Với một thời điểm xác định trong tương lai, hãy dùng was going to, was due to hoặc Past Continuous.
7Mệnh đề thời gian và sự phối hợp thì
Sau các liên từ chỉ thời gian như when, as soon as, before, after, until và by the time, ta không bao giờ dùng will để nói về tương lai; thay vào đó ta dùng thì hiện tại (I'll call you when I arrive). Trong tương lai trong quá khứ, thì hiện tại này lùi về thì quá khứ, nên sau những từ này cũng không dùng would.
| Tương lai tính từ bây giờ | Tương lai trong quá khứ |
|---|---|
| She says she'll call me when she arrives. | She said she would call me when she arrived. |
| I'll wait until you come back. | I promised I would wait until you came back. |
| We'll leave as soon as the rain has stopped. | We decided we would leave as soon as the rain had stopped. |
Quy tắc tương tự áp dụng cho mệnh đề if: 'I'll come if I have time' trở thành He said he would come if he had time. Hiện tượng này gọi là sự phối hợp thì (sequence of tenses): cả cấu trúc cùng lùi về quá khứ.
8Văn phong trang trọng và thân mật
Hầu hết các dạng tương lai trong quá khứ đều mang tính trung tính. Would, was going to và Past Continuous được dùng ở khắp nơi, từ tán gẫu đến tin tức. Was to, was to have done, was due to và was on the point of trang trọng hơn hẳn và điển hình trong văn kể chuyện, tiểu sử, sách lịch sử và bản tin.
| Thân mật / văn nói | Trang trọng / văn viết |
|---|---|
| We were going to open the new shop in June, but it didn't happen. | The new branch was to have opened in June. |
| I was just about to ring you! | He was on the point of contacting the authorities. |
| She was gonna be a doctor, but she got into music. | She was to become one of the leading pianists of her generation. |
| The bus was supposed to come at ten. | The coach was due to depart at ten. |
| We had no idea it would change everything. | Few could have predicted that the discovery would transform medicine. |
9Chọn đúng dạng
Trong cùng một câu có thể có vài dạng đúng ngữ pháp, nhưng không phải lúc nào chúng cũng có nghĩa giống hệt nhau. Hãy chọn dạng cho thấy tương lai trong quá khứ ấy chắc chắn đến đâu, đã được lên kế hoạch đến đâu và trang trọng đến đâu.
| Dạng | Phù hợp nhất cho |
|---|---|
| would | Dự đoán và lời hứa sau think, know, say; người kể chuyện "nhảy về phía trước". |
| was going to | Ý định (thường không được thực hiện) và dự đoán dựa trên dấu hiệu. |
| was + -ing | Sự sắp xếp cá nhân đã được ấn định trong quá khứ. |
| was to | Sự sắp xếp chính thức; số phận trong truyện. |
| was to have done | Sự sắp xếp chính thức đã không diễn ra. |
| was about to / on the point of | Điều sắp xảy ra ngay lập tức. |
| was due to | Lịch trình và thời gian biểu. |
- ✓
I was going to buy a new bike, but I repaired my old one instead. (intention, not carried out)
- ✓
I was meeting a client at three, so I had to leave the lecture early. (arrangement)
- ✓
The match was due to start at three, but it was delayed by snow. (schedule)
- ✓
That evening she met the man she would later marry. (narrator's knowledge)