Eenglish-tests.com
C1

Từ nối diễn ngôn (discourse markers)

Từ nối diễn ngôn (discourse markers) là những từ và cụm từ sắp xếp điều ta nói và cho thấy ý này liên quan thế nào đến ý khác: as a matter of fact, mind you, admittedly, on the whole, that said. Chúng không thay đổi nghĩa cơ bản của câu, nhưng dẫn dắt người nghe hoặc người đọc: "Tôi sắp sửa lại lời bạn", "Tôi công nhận ý của bạn, nhưng…", "Để tôi khái quát lại", "Quay lại chủ đề chính". Thiếu chúng, ngay cả tiếng Anh đúng ngữ pháp hoàn toàn cũng có thể nghe đều đều hoặc cụt lủn. Ở B2, bạn đã học các từ nối chính như however và therefore; trong bài này, bạn sẽ học những từ nối mà người nói trình độ cao dùng để thêm một sự thật bất ngờ, thừa nhận một ý, khái quát hóa, chuyển chủ đề, diễn đạt lại, thể hiện thái độ và tóm tắt — và biết từ nào thuộc về hội thoại, từ nào thuộc về văn viết.

1Từ nối diễn ngôn làm gì

Một từ nối như because hay although nối hai mệnh đề bên trong một câu và là một phần ngữ pháp của câu đó. Từ nối diễn ngôn thường hoạt động ở cấp độ cao hơn: nó nối cả một câu, thậm chí cả một đoạn văn, với những gì đứng trước, hoặc nó thể hiện thái độ của người nói. Phần lớn từ nối diễn ngôn có thể bỏ đi mà câu vẫn đúng ngữ pháp — nhưng thông điệp trở nên kém rõ ràng hơn, và người nói nghe kém tự nhiên hơn.

  • ✓

    I thought the exam would be hard. As a matter of fact, it was quite easy.

    sửa lại một điều đã được dự đoán

  • ✓

    The hotel was expensive. Mind you, the views were incredible.

    thêm một ý để cân bằng (thân mật)

  • ✓

    Admittedly, the plan has some weaknesses. But it is the best we have.

    thừa nhận một ý

  • ✓

    On the whole, the trip was a great success.

    một kết luận chung

Phần lớn từ nối diễn ngôn đứng đầu câu và có dấu phẩy theo sau. Nhiều từ cũng có thể đứng giữa câu, giữa hai dấu phẩy, hoặc ở cuối câu, nhất là trong văn nói. Vị trí của chúng làm thay đổi trọng tâm một chút: ở đầu câu, chúng báo trước điều sắp nói; ở giữa hoặc cuối câu, chúng nghe như một ý chợt nghĩ thêm.

Vị tríVí dụ
đầu câuOn the whole, people were very helpful.
giữa câuPeople were, on the whole, very helpful.
cuối câuPeople were very helpful, on the whole.

2Ôn nhanh: các từ nối ở B2

Trước khi đi tiếp, hãy nhớ lại những từ nối câu thông dụng nhất ở B2. Chúng vẫn là xương sống của mọi văn bản được tổ chức tốt, và các từ nối C1 trong bài này bổ sung thêm độ chính xác và phong cách lên trên chúng, chứ không thay thế chúng.

Chức năngTừ nối B2
bổ sungmoreover, furthermore, in addition, what is more
tương phảnhowever, nevertheless, on the other hand, even so
kết quảtherefore, as a result, consequently, so
ví dụfor example, for instance, such as
trình tựfirstly, secondly, finally, in conclusion

3In fact, actually, as a matter of fact: thêm một sự thật bất ngờ

Những từ nối này giới thiệu một sự thật có thật nhưng có thể gây bất ngờ, hoặc sửa lại điều ai đó vừa nói hay vừa giả định. Chúng cũng được dùng để thêm một phiên bản mạnh hơn, chi tiết hơn của nhận định trước đó. As a matter of fact và in actual fact mang tính nhấn mạnh hơn một chút so với in fact và actually.

Cách dùngVí dụ
sửa một ý nghĩ saiPeople think it's a modern building. In fact, it dates from the 1700s.
thêm một ý mạnh hơnThe test wasn't easy. As a matter of fact, it was the hardest one this year.
sửa lại một cách lịch sự trong hội thoại"You're from Manchester, aren't you?" "Actually, I'm from Leeds."
tiết lộ điều không ngờ tớiIn actual fact, the company had been losing money for years.
  • ✓

    "Have you met Professor Ward?" "As a matter of fact, she was my tutor at university."

  • ✓

    The new rules are meant to save time. In fact, they've made the process slower.

  • ✓

    I don't mind the rain. I quite like it, actually.

4Admittedly, that said, mind you: thừa nhận và cân bằng

Một lập luận chín chắn xem xét cả hai phía. Thừa nhận (concede) nghĩa là chấp nhận rằng một ý phản bác bạn là đúng trước khi tiếp tục với quan điểm của mình. Admittedly và granted mở đầu cho sự thừa nhận; that said và having said that mở đầu cho ý cân bằng đến sau một nhận định; mind you thêm một lời bình làm yếu đi hoặc điều chỉnh điều bạn vừa nói, và đặc trưng cho tiếng Anh-Anh thân mật.

Từ nốiCách hoạt độngVí dụ
admittedlytôi chấp nhận ý này (đi ngược lập luận của tôi)Admittedly, the course is expensive, but it's worth every penny.
grantedtôi chấp nhận điều này (thường dùng khi tranh luận)Granted, he's young, but he's extremely capable.
that said / having said thatbất chấp điều tôi vừa nóiThe film is far too long. That said, the acting is superb.
mind youmột lời bình thêm để cân bằng điều tôi đã nói (thân mật)It's a long drive. Mind you, the scenery is stunning.
all the same / even sodù vậyI know it's safe. All the same, I'd rather not go alone.
be that as it maycho dù điều đó đúng (trang trọng)Be that as it may, the rules must be followed.

Hãy chú ý hướng đi của ý. Admittedly đứng trước ý bạn thừa nhận: Admittedly + điểm yếu, but + ý chính của bạn. That said đứng sau một nhận định và rẽ sang hướng ngược lại: nhận định. That said, + mặt còn lại. Mind you thường thêm một ý hơi tiêu cực sau một ý tích cực, hoặc ngược lại, như thể người nói vừa chợt nhớ ra.

  • ✓

    Admittedly, public transport here is not perfect. However, it has improved enormously.

  • ✓

    I really enjoyed the conference. Having said that, some of the talks were rather repetitive.

  • ✓

    He's a brilliant cook. Mind you, he leaves the kitchen in a terrible mess.

  • ✓

    The flat is tiny. Mind you, it's only five minutes from the station.

5On the whole, by and large: khái quát hóa

Những từ nối này cho thấy một nhận định đúng nói chung, dù có thể có ngoại lệ. Chúng rất hữu ích trong bài luận và báo cáo, nơi một khẳng định tuyệt đối sẽ thiếu chính xác, và trong hội thoại, khi ta nêu ấn tượng tổng thể. Chúng tương tự các cụm rào đón (hedging) trong bài "Nói giảm mức chắc chắn và giữ khoảng cách".

Từ nốiVí dụ
on the wholeOn the whole, the reaction to the proposal has been positive.
by and largeBy and large, the students coped well with the changes.
as a ruleAs a rule, I don't check my emails after seven.
for the most partThe roads were, for the most part, clear of snow.
broadly speakingBroadly speaking, the two parties agree on education.
all in allAll in all, it was a year to remember.

6By the way, anyway, as I was saying: điều hướng chủ đề

Trong hội thoại, email và bài thuyết trình, ta thường cần chuyển chủ đề, thêm một điều không liên quan, hoặc quay lại ý chính sau khi nói lan man. Những từ nối này là biển chỉ đường cho người nghe. By the way và incidentally mở ra một chủ đề mới, thường ít quan trọng hơn; anyway khép lại một đoạn lan man hay một chủ đề và chuyển tiếp; as I was saying và to get back to quay lại ý trước đó; speaking of nối với điều vừa được nhắc đến.

Từ nốiChức năngVí dụ
by the waychủ đề mới (thân mật)By the way, did you get my message?
incidentallychủ đề mới (trang trọng hơn)Incidentally, the report is now available online.
speaking of / talking ofnối với điều vừa nóiSpeaking of holidays, where are you going this summer?
anywaykết thúc đoạn lan man, chuyển tiếpAnyway, I'd better get back to work.
as I was sayingquay lại ý chínhAs I was saying, the budget needs to be cut.
to get back to / to return toquay lại chủ đề trước đóTo return to the question of funding, …
  • ✓

    We had a great time in Lisbon. By the way, thanks for recommending that restaurant.

  • ✓

    …and then the bus broke down. Anyway, we got there in the end.

  • ✓

    Sorry for the interruption. As I was saying, the deadline is next Friday.

  • ✓

    Speaking of Amy, have you heard she's started a new job?

7In other words, or rather: làm rõ và diễn đạt lại

Đôi khi ta cần nói lại cùng một điều theo cách đơn giản hơn hoặc chính xác hơn. In other words và that is to say mở đầu cho cách diễn đạt lại; to put it another way và to put it simply làm điều tương tự với phong cách gần với hội thoại hơn. Or rather sửa lại điều bạn vừa nói bằng một từ chính xác hơn. Trong văn viết tiếng Anh, i.e. (= that is) là dạng ngắn, trang trọng tương đương.

Từ nốiVí dụ
in other wordsThe company made a loss. In other words, it spent more than it earned.
that is to say / i.e.The course runs for a term, that is to say, twelve weeks.
to put it another wayTo put it another way, we can't afford to wait.
to put it simplyTo put it simply, the more you practise, the faster you improve.
or ratherI'll see you on Monday, or rather Tuesday — Monday's a bank holiday.
I meanHe's very talented. I mean, he's won three national competitions. (thân mật)

8Frankly, needless to say, after all: thể hiện thái độ

Từ nối chỉ thái độ cho người nghe biết người nói cảm thấy thế nào về điều mình đang nói: đó là lời thẳng thắn, điều hiển nhiên, điều bất ngờ hay lời nhắc về một điều ai cũng biết. Chúng tạo nét cá tính cho lời nói và bài viết, nhưng trong văn bản trang trọng nên dùng ít thôi.

Từ nốiNghĩaVí dụ
frankly / to be honesttôi đang nói thẳngFrankly, I don't think the plan will work.
needless to sayđiều này là hiển nhiênNeedless to say, the hotel was fully booked.
naturally / of courseđúng như dự đoánNaturally, everyone wanted to see the results.
surelytôi rất mong bạn đồng ýSurely you don't believe that story?
after allmột lý do mà người nghe nên nhớLet him make his own decision. He's an adult, after all.
funnily enoughđây là một sự trùng hợp kỳ lạFunnily enough, I was just thinking about you.
  • ✓

    To be honest, I'd rather stay in tonight.

  • ✓

    Needless to say, the children were thrilled when the snow started.

  • ✓

    Don't be too hard on yourself. It was your first attempt, after all.

9In short, all things considered: tóm tắt

Ở cuối một đoạn văn, một lập luận hay một bài thuyết trình, những từ nối này báo hiệu một lời tóm tắt hoặc một đánh giá cuối cùng. Một số từ, như in conclusion và to sum up, là biển chỉ dẫn trang trọng; một số khác, như at the end of the day và all in all, đặc trưng cho văn nói và báo chí.

Từ nốiVí dụ
in short / in briefIn short, the project was a complete success.
to sum up / in summaryTo sum up, there are three main reasons for the decline.
all things consideredAll things considered, I think we made the right choice.
on balanceOn balance, the advantages outweigh the disadvantages.
at the end of the dayAt the end of the day, it's your decision. (thân mật)
in conclusionIn conclusion, further research is needed. (trang trọng, bài luận)

10Văn phong: từ nối trong văn nói và văn viết

Nhiều từ nối diễn ngôn chủ yếu thuộc về một văn phong. Các từ nối văn nói như mind you, anyway, by the way, I mean và at the end of the day làm cho hội thoại tự nhiên, nhưng trong bài luận chúng nghe quá xuề xòa. Các từ nối văn viết như moreover, nonetheless, incidentally và in conclusion rất phù hợp trong báo cáo, nhưng khi tán gẫu với bạn bè, chúng nghe như sách giáo khoa. Các từ nối trung tính như in fact, however và on the whole dùng được ở hầu hết mọi nơi.

Thân mật / văn nóiTrang trọng / văn viết
Mind you, it was cheap.Admittedly, the cost was low.
Anyway, back to the plan.To return to the main issue, …
By the way, the room has changed.Incidentally, the venue has changed.
I mean, nobody really knows.In other words, the outcome remains uncertain.
At the end of the day, it's about money.Ultimately, the issue is financial.
To be honest, it didn't work.In fact, the approach proved unsuccessful.

11Lỗi thường gặp của người học trình độ cao

Nhiều lỗi xuất phát từ việc dịch trực tiếp các từ nối tiếng Việt như "một mặt… mặt khác", "sau tất cả", "theo ý tôi", hoặc từ những từ dễ gây nhầm lẫn. Những lỗi khác đến từ việc dùng từ nối văn viết trong văn nói, hoặc ngược lại.

Từ nối diễn ngôn (discourse markers): bài kiểm tra

Bài kiểm tra bằng tiếng Anh: như vậy bạn được luyện tiếng Anh.

GameFix the mistake: Discourse markersFind the mistake in each sentence and choose the right word.Play →GameSort it: Discourse markersPut every card in the right group.Play →

Bài học này có ích không? Hãy chia sẻ với bạn bè hoặc với lớp của bạn.