1Chủ ngữ và tân ngữ: ôn nhanh
Trong một câu tiếng Anh bình thường, chủ ngữ đứng trước động từ — đó là người hoặc vật thực hiện hành động. Tân ngữ thường đứng sau động từ — đó là người hoặc vật nhận hành động. Để hiểu câu hỏi về chủ ngữ và câu hỏi về tân ngữ, trước tiên bạn cần tìm ra hai thành phần này trong câu.
| Chủ ngữ (ai làm) | Động từ | Tân ngữ (ai / cái gì nhận hành động) |
|---|---|---|
| Emma | called | Tom. |
| The dog | ate | my sandwich. |
| Mr Green | teaches | maths. |
| Three students | passed | the test. |
Bây giờ hãy tưởng tượng chúng ta không biết một trong hai thành phần này. Nếu không biết chủ ngữ, ta đặt câu hỏi về chủ ngữ. Nếu không biết tân ngữ, ta đặt câu hỏi về tân ngữ. Từ để hỏi (who, what, which…) thế chỗ cho thành phần mà ta không biết.
- ✓
Emma called Tom. → Who called Tom?
Chúng ta không biết chủ ngữ. Câu trả lời: Emma.
- ✓
Emma called Tom. → Who did Emma call?
Chúng ta không biết tân ngữ. Câu trả lời: Tom.
2Câu hỏi về chủ ngữ: không có do, does hay did
Trong câu hỏi về chủ ngữ, từ để hỏi CHÍNH LÀ chủ ngữ. Nó chỉ đơn giản thế chỗ chủ ngữ ở đầu câu, còn phần còn lại của câu giữ nguyên y hệt. Đó là lý do chúng ta không cần do, does hay did, và không thay đổi trật tự từ. Động từ ở dạng bình thường của nó: dạng Past Simple (called, ate), hoặc Present Simple có -s. Điều này giống tiếng Việt: "Emma gọi cho Tom" → "Ai gọi cho Tom?" — chỉ thay "Emma" bằng "Ai".
| Câu trần thuật | Câu hỏi về chủ ngữ |
|---|---|
| Emma called Tom. | Who called Tom? |
| The dog ate my sandwich. | What ate my sandwich? |
| Mr Green teaches maths. | Who teaches maths? |
| A loud noise woke me up. | What woke you up? |
| My brother has got the keys. | Who has got the keys? |
- ✓
Who wants some cake?
- ✓
What happened at school today?
- ✓
Who lives in that big house?
- ✓
What made that noise?
- ✓
Who wrote Harry Potter? — J.K. Rowling did.
3Động từ trong câu hỏi về chủ ngữ: số ít
Ở Present Simple, câu hỏi về chủ ngữ với who hoặc what thường dùng động từ số ít có -s, giống như với he/she/it — ngay cả khi ta đoán câu trả lời là nhiều người. Bản thân từ để hỏi được coi là số ít. Ở quá khứ thì không có vấn đề này, vì dạng quá khứ giống nhau với mọi ngôi.
- ✓
Who lives here? — The Brown family live here.
lives, không phải live.
- ✓
Who likes chocolate? — We all do!
- ✓
What makes you happy? — Music and good friends.
- ✓
Who knows the answer?
- ✗
Who live here?
Hãy dùng số ít: Who lives here?
Điều này cũng đúng với động từ be và have got: Who is coming to the party? Who has got a pen? Chúng ta thường nói Who is…? ngay cả khi nghĩ rằng câu trả lời là số nhiều.
4Câu hỏi về tân ngữ: có trợ động từ
Trong câu hỏi về tân ngữ, từ để hỏi là tân ngữ, nên câu vẫn có chủ ngữ riêng của nó (you, she, Emma…). Đây là một câu hỏi bình thường, giống những câu bạn đã học ở trình độ A1 và A2: ta cần một trợ động từ (do, does, did, is, have, will, can…) đứng trước chủ ngữ, và động từ chính ở dạng nguyên mẫu sau do/does/did.
| Câu trần thuật | Câu hỏi về tân ngữ |
|---|---|
| Emma called Tom. | Who did Emma call? |
| The dog ate my sandwich. | What did the dog eat? |
| Mr Green teaches maths. | What does Mr Green teach? |
| She is reading a comic. | What is she reading? |
| They have invited Sara. | Who have they invited? |
- ✓
Who did you see at the party?
- ✓
What do you want for your birthday?
- ✓
Who does Lily sit next to in class?
- ✓
What are you doing this weekend?
- ✓
Who will you invite?
5Các cặp câu hỏi: so sánh
Cách tốt nhất để hiểu sự khác nhau là nhìn vào các cặp câu. Cùng một động từ và cùng những người xuất hiện trong cả hai câu hỏi, nhưng nghĩa thì ngược nhau. Hãy luôn tự hỏi: từ để hỏi thực hiện hành động, hay nhận hành động?
| Câu hỏi về chủ ngữ (không có trợ động từ) | Câu hỏi về tân ngữ (có trợ động từ) |
|---|---|
| Who loves Anna? — Jack loves Anna. | Who does Anna love? — Anna loves Jack. |
| Who helped you? — My dad helped me. | Who did you help? — I helped my dad. |
| What hit the car? — A tree hit the car. | What did the car hit? — The car hit a tree. |
| Who invited Ben? — Sophie invited Ben. | Who did Ben invite? — Ben invited Sophie. |
| Who phones you every day? — My gran does. | Who do you phone every day? — I phone my gran. |
- ✓
Who saw the accident? — Two people saw it.
who = những người đã nhìn thấy.
- ✓
What did you see? — I saw a big red lorry.
what = thứ đã được nhìn thấy.
6Which, Whose, How many + danh từ
Quy tắc này cũng áp dụng cho các cụm từ để hỏi: Which + danh từ, Whose + danh từ, How many + danh từ và What + danh từ. Nếu cả cụm là chủ ngữ, thì không có trợ động từ. Nếu nó là tân ngữ, ta dùng trợ động từ như bình thường.
| Câu hỏi về chủ ngữ | Câu hỏi về tân ngữ |
|---|---|
| Which team won the match? | Which team did you support? |
| Whose phone rang in the lesson? | Whose phone did you borrow? |
| How many people came to the party? | How many people did you invite? |
| What kind of music helps you relax? | What kind of music do you like? |
| Which bus goes to the city centre? | Which bus do you take to school? |
Khi How many + danh từ số nhiều là chủ ngữ, động từ chia theo danh từ số nhiều: How many students are in your class? How many people live in this building? (không dùng lives). Quy tắc số ít ở phần trước chỉ áp dụng cho who và what khi đứng một mình.
- ✓
How many students passed the exam? — Twenty students passed.
- ✓
Whose phone is ringing? — I think it's Mia's.
- ✓
Which film won the prize?
- ✗
How many people did come to the meeting?
How many people là chủ ngữ: How many people came to the meeting?
7Câu hỏi có giới từ
Nhiều động từ đi kèm một giới từ: talk to, listen to, look at, wait for, think about, belong to. Trong câu hỏi về tân ngữ với những động từ này, tiếng Anh hằng ngày thường đặt giới từ ở cuối câu hỏi. Trong câu hỏi về chủ ngữ, giới từ vẫn đứng sau động từ, giống như trong câu trần thuật.
| Câu hỏi về tân ngữ (giới từ ở cuối) | Câu hỏi về chủ ngữ |
|---|---|
| Who are you talking to? | Who is talking to you? |
| What are you looking at? | Who is looking at you? |
| Who did you go to the cinema with? | Who went to the cinema with you? |
| What are you waiting for? | Who is waiting for you? |
- ✓
Who does this bag belong to?
- ✓
What are you thinking about?
- ✓
Who did you give the book to?
- ✓
What is this film about?