Eenglish-tests.com
B1

Câu tường thuật: câu trần thuật

Khi kể lại cho ai đó điều người khác đã nói, chúng ta có thể lặp lại đúng nguyên văn: Anna said, 'I'm tired.' Đây là lời nói trực tiếp. Nhưng trong tiếng Anh hằng ngày, chúng ta thường tường thuật lại lời nói bằng câu của chính mình: Anna said (that) she was tired. Đây là câu tường thuật (còn gọi là lời nói gián tiếp). Trong câu tường thuật, thì của động từ thường lùi về quá khứ một bậc, và đại từ cũng như các từ chỉ thời gian cũng có thể thay đổi. Tiếng Việt không có hiện tượng này: ta chỉ cần nói "Anna nói rằng cô ấy mệt", động từ không đổi. Vì vậy người Việt cần đặc biệt chú ý đến việc lùi thì. Trong bài này, bạn sẽ học sự khác nhau giữa say và tell, cách lùi thì (backshift), cách các từ như tomorrow và here thay đổi, và khi nào hoàn toàn không cần lùi thì.

1Lời nói trực tiếp và câu tường thuật

Lời nói trực tiếp đưa ra đúng nguyên văn lời người nói, đặt trong dấu ngoặc kép: Tom said, 'I live in Leeds.' Câu tường thuật truyền đạt cùng thông tin đó mà không dùng dấu ngoặc kép, như một phần trong câu của chính chúng ta: Tom said that he lived in Leeds. Chúng ta dùng câu tường thuật suốt ngày khi chuyển tin tức, lời nhắn và kể lại các cuộc trò chuyện.

Lời nói trực tiếpCâu tường thuật
Anna: 'I'm hungry.'Anna said she was hungry.
Tom: 'I like jazz.'Tom said he liked jazz.
My mum: 'I'm making pancakes.'My mum said she was making pancakes.
Ben: 'I'll call you.'Ben said he would call me.

Khi tường thuật, có ba thứ có thể thay đổi: thì của động từ (am → was), đại từ (I → she, you → me) và các từ chỉ thời gian, nơi chốn (tomorrow → the next day, here → there). Chúng ta thay đổi chúng vì tình huống bây giờ đã khác: một người khác đang nói, vào một thời điểm khác, có thể ở một nơi khác.

2say và tell

say (+ that) + clause · tell + person (+ that) + clause

say và tell là hai động từ tường thuật phổ biến nhất. Nghĩa của chúng gần như giống nhau (đều là "nói"), nhưng ngữ pháp thì khác. Sau tell, ta bắt buộc phải nói ai là người nghe: tell me, tell her, tell the teacher. Sau say, thông thường ta không nêu người nghe. Nếu muốn nêu người nghe sau say, ta dùng say to somebody, nhưng cách này ít gặp hơn trong câu tường thuật.

Động từCấu trúcVí dụ
saysay (that) …She said (that) she was busy.
saysay to somebody (that) …She said to me that she was busy.
telltell somebody (that) …She told me (that) she was busy.
  • ✓

    Jack said he was going to the cinema.

  • ✓

    Jack told us he was going to the cinema.

  • ✓

    The doctor told my dad that he needed more rest.

  • ✗

    She told that she was tired.

    tell cần có người nghe: She told me that she was tired. Hoặc: She said that she was tired.

  • ✗

    He said me that he was ill.

    Không đặt người nghe ngay sau say: He said (that) he was ill. Hoặc: He told me he was ill. Tiếng Việt nói "Anh ấy nói với tôi", nên người Việt hay viết ✗ said me.

3that có thể bỏ

Sau say và tell, ta có thể dùng that (giống "rằng" trong tiếng Việt), nhưng cũng có thể bỏ nó đi. Nghĩa vẫn như nhau. Trong hội thoại, người ta thường bỏ that; trong văn viết thì hay giữ lại hơn.

  • ✓

    She said that she was tired. = She said she was tired.

  • ✓

    He told me that he had a new job. = He told me he had a new job.

  • ✓

    My friends said that the film was great. = My friends said the film was great.

4Lùi thì (backshift)

Khi động từ tường thuật ở quá khứ (said, told), động từ trong câu được tường thuật thường lùi về quá khứ một bậc. Hiện tượng này gọi là lùi thì (backshift). Lý do rất đơn giản: người đó đã nói trong quá khứ, nên điều đúng vào lúc đó bây giờ được tường thuật lại ở thì quá khứ.

Lời nói trực tiếpCâu tường thuật
Present Simple: 'I am tired.' / 'I live in Bath.'Past Simple: she was tired / she lived in Bath
Present Continuous: 'I'm working.'Past Continuous: he was working
Past Simple: 'I saw the film.'Past Perfect: she had seen the film (hoặc: she saw)
Present Perfect: 'I've finished.'Past Perfect: he had finished
will: 'I'll help you.'would: she would help me
can: 'I can swim.'could: he could swim
am / is / are going to: 'We're going to move.'was / were going to: they were going to move
must: 'I must go.'had to: she had to go
may: 'It may rain.'might: it might rain

5Lùi thì trong thực tế

  • ✓

    'I don't like coffee,' said Mia. → Mia said she didn't like coffee.

  • ✓

    'We're having a party,' said Sam. → Sam said they were having a party.

  • ✓

    'I've been to Paris twice,' said Lucy. → Lucy said she had been to Paris twice.

  • ✓

    'I lost my ticket,' said Max. → Max said he had lost his ticket.

  • ✓

    'It will be sunny,' said the weather forecaster. → The forecaster said it would be sunny.

  • ✓

    'I can't come to the party,' said Ella. → Ella said she couldn't come to the party.

  • ✓

    'I'm going to learn Spanish,' said my brother. → My brother said he was going to learn Spanish.

  • ✓

    'You must wear a helmet,' said the instructor. → The instructor said we had to wear a helmet.

Hãy nhìn các dạng phủ định: don't → didn't, can't → couldn't, won't → wouldn't, isn't → wasn't, haven't → hadn't. Dạng phủ định cũng lùi thì giống như động từ ở dạng khẳng định.

6Đại từ và tính từ sở hữu

Đại từ và tính từ sở hữu thay đổi để cho biết ai đang nói bây giờ. Hãy nghĩ về những người trong tình huống thật: ai đã nói câu đó, và ai đang tường thuật lại. "I" trong câu gốc thường trở thành he hoặc she. "You" thường trở thành me, us, him hoặc her.

Lời nói trực tiếpCâu tường thuật
Tom: 'I'm tired.'Tom said he was tired.
Anna: 'My brother is ill.'Anna said her brother was ill.
Kate nói với tôi: 'I like your jacket.'Kate said she liked my jacket.
My parents: 'We love our new flat.'My parents said they loved their new flat.
Cô giáo nói với chúng tôi: 'I'll help you.'The teacher said she would help us.

7Từ chỉ thời gian và nơi chốn

Những từ như today, tomorrow và here gắn với thời điểm và nơi chốn lúc nói. Khi chúng ta tường thuật lại lời nói vào lúc sau hoặc ở nơi khác, những từ này thường thay đổi.

Lời nói trực tiếpCâu tường thuật
nowthen / at that moment
todaythat day
tonightthat night
yesterdaythe day before / the previous day
tomorrowthe next day / the following day
last weekthe week before / the previous week
next weekthe next week / the following week
two days agotwo days before
herethere
this (room, week)that (room, week)
thesethose
  • ✓

    'I'll see you tomorrow,' said Jake. → Jake said he would see me the next day.

  • ✓

    'I'm going to the dentist today,' said Mum. → Mum said she was going to the dentist that day.

  • ✓

    'I bought this phone last week,' said Rosa. → Rosa said she had bought that phone the week before.

  • ✓

    'I've lived here for ten years,' said the old man. → The old man said he had lived there for ten years.

8Khi nào không cần lùi thì

Không phải lúc nào cũng cần lùi thì. Chúng ta có thể giữ nguyên thì gốc khi thông tin vẫn còn đúng ở hiện tại, hoặc khi đó là một sự thật hiển nhiên. Cả hai dạng đều đúng, nhưng giữ thì hiện tại cho thấy tình huống chưa thay đổi.

  • ✓

    'I live in Bristol,' said Sara. → Sara said she lives in Bristol.

    Cô ấy vẫn sống ở đó. (She said she lived in Bristol cũng đúng.)

  • ✓

    'The Earth goes round the Sun,' said the teacher. → The teacher said the Earth goes round the Sun.

    Một sự thật hiển nhiên: điều này luôn đúng.

  • ✓

    'I'm 14,' said Leo last week. → Leo said he is 14.

    Bây giờ cậu ấy vẫn 14 tuổi.

Chúng ta cũng không đổi thì khi động từ tường thuật ở hiện tại: says, tells, has said. Điều này xảy ra khi ta chuyển lời nhắn ngay lập tức, đọc từ một lá thư hay tin nhắn, hoặc tường thuật điều mà người ta thường nói.

Lời nói trực tiếpĐộng từ tường thuật ở hiện tại
Dad: 'I'm going to be late.'Dad says he's going to be late.
Emma (trong tin nhắn): 'I can't come.'Emma says she can't come.
The forecast: 'It will snow.'The forecast says it will snow.

9Các động từ tường thuật khác

say và tell là phổ biến nhất, nhưng chúng ta có thể dùng các động từ khác để cho thấy điều gì đó được nói ra như thế nào. Chúng theo cùng những quy tắc về thì và đại từ. Phần lớn các động từ này giống say: chúng không cần người nghe đứng ngay sau.

Động từVí dụ
explain (that)She explained that the bus was late.
reply / answer (that)He replied that he didn't know.
add (that)She added that she would bring some cake.
promise (that)Dad promised that he would take us to the zoo.
agree (that)We all agreed that the film was too long.
complain (that)My sister complained that the room was cold.

10Những lỗi thường gặp

Câu tường thuật: câu trần thuật: bài kiểm tra

Bài kiểm tra bằng tiếng Anh: như vậy bạn được luyện tiếng Anh.

GameFix the mistake: Reported speech: statementsFind the mistake in each sentence and choose the right word.Play →

Bài học này có ích không? Hãy chia sẻ với bạn bè hoặc với lớp của bạn.