Eenglish-tests.com
B1

Câu tường thuật: câu hỏi và câu mệnh lệnh

Chúng ta có thể tường thuật không chỉ câu trần thuật mà cả câu hỏi, lời đề nghị và mệnh lệnh. Một câu hỏi như 'Where do you live?' trở thành He asked me where I lived. Hãy để ý rằng câu hỏi tường thuật không còn là câu hỏi thật nữa: nó có trật tự từ của một câu trần thuật bình thường và không có dấu chấm hỏi. Mệnh lệnh và lời đề nghị được tường thuật bằng tell hoặc ask + người nghe + to + động từ nguyên mẫu: 'Wait here!' → She told me to wait there. Trong bài này, bạn sẽ học cách tường thuật câu hỏi có từ để hỏi (wh-) và câu hỏi yes/no (với if hoặc whether), tại sao trật tự từ lại thay đổi, và cách tường thuật mệnh lệnh và lời đề nghị, kể cả dạng phủ định với not to.

1Động từ tường thuật câu hỏi

Động từ phổ biến nhất để tường thuật câu hỏi là ask. Ta có thể dùng nó có hoặc không có người nghe đi sau: He asked (me) … Ta cũng có thể dùng want to know (muốn biết) và wonder (= tự hỏi). Chúng ta không dùng say hay tell để tường thuật câu hỏi.

Động từVí dụ
askShe asked where the station was.
ask + người ngheShe asked me where the station was.
want to knowThe teacher wanted to know why we were late.
wonderI wondered what time it was.

2Câu hỏi có từ để hỏi (wh-): trật tự của câu trần thuật

asked (+ person) + question word + subject + verb

Trong câu hỏi trực tiếp, trợ động từ đứng trước chủ ngữ: Where do you live? Where is the bank? Trong câu hỏi tường thuật, trật tự câu hỏi này biến mất. Chúng ta giữ từ để hỏi (where, what, why, when, how…), rồi dùng trật tự bình thường của câu trần thuật: chủ ngữ + động từ. Trợ động từ do / does / did biến mất hoàn toàn, và chúng ta lùi thì giống như trong câu trần thuật được tường thuật.

Câu hỏi trực tiếpCâu hỏi tường thuật
'Where do you live?'He asked where I lived.
'What are you doing?'She asked what I was doing.
'Why is she crying?'Dad asked why she was crying.
'When did you arrive?'They asked when we had arrived.
'How much does it cost?'I asked how much it cost.
'Where have you been?'Mum asked where I had been.
'What time will the train leave?'I wanted to know what time the train would leave.
  • ✓

    The tourist asked me where the museum was.

  • ✓

    My teacher asked why I hadn't done my homework.

  • ✓

    She asked how old my sister was.

  • ✗

    He asked where did I live.

    Không có did và không đảo trật tự câu hỏi: He asked where I lived.

  • ✗

    She asked me what was my name.

    Dùng trật tự câu trần thuật: She asked me what my name was.

3Câu hỏi yes/no: if hoặc whether

asked (+ person) + if / whether + subject + verb

Một số câu hỏi không có từ để hỏi; câu trả lời là yes hoặc no: Are you tired? Do you like pizza? Để tường thuật chúng, ta thêm if hoặc whether (giống "liệu… có… không" hay "có… không" trong tiếng Việt: "Cô ấy hỏi tôi có mệt không"). Ở đây cả hai có nghĩa như nhau. if phổ biến hơn trong hội thoại; whether trang trọng hơn một chút. Sau if / whether, ta dùng trật tự câu trần thuật, giống như với câu hỏi wh-.

Câu hỏi trực tiếpCâu hỏi tường thuật
'Are you tired?'She asked if I was tired.
'Do you like pizza?'He asked me whether I liked pizza.
'Can you help me?'My friend asked if I could help her.
'Have you seen my keys?'Dad asked if I had seen his keys.
'Will you be at home?'She asked whether we would be at home.
'Did you enjoy the film?'They asked if we had enjoyed the film.
  • ✓

    The shop assistant asked if I needed a bag.

  • ✓

    I wondered whether they were at home.

  • ✓

    My grandma asked if I was hungry.

  • ✗

    He asked me do I like football.

    Dùng if / whether và trật tự câu trần thuật: He asked me if I liked football.

  • ✗

    She asked that I was ready.

    Không dùng that, mà dùng if / whether: She asked if I was ready.

4Thay đổi thì, đại từ và từ chỉ thời gian

Câu hỏi tường thuật theo cùng các quy tắc như câu trần thuật được tường thuật. Sau asked (quá khứ), thì thường lùi lại: hiện tại → quá khứ, will → would, can → could, Past Simple và Present Perfect → Past Perfect. Đại từ và các từ như tomorrow và here thay đổi nếu tình huống đã khác.

Câu hỏi trực tiếpCâu hỏi tường thuật
'Are you free tomorrow?'She asked if I was free the next day.
'What did you do yesterday?'He asked what I had done the day before.
'Can I sit here?'The girl asked if she could sit there.
'Is this your bag?'The guard asked if that was my bag.

5Không có dấu chấm hỏi

Câu hỏi tường thuật là một phần của câu trần thuật, nên nó kết thúc bằng dấu chấm, không phải dấu chấm hỏi. Ngoại lệ duy nhất là khi cả câu là một câu hỏi thật, ví dụ một câu hỏi gián tiếp lịch sự: Could you tell me where the station is? (Kiểu câu hỏi lịch sự này rất phổ biến, và nó cũng dùng trật tự câu trần thuật.)

  • ✓

    She asked me where I worked.

  • ✗

    She asked me where I worked?

    Câu hỏi tường thuật kết thúc bằng dấu chấm.

  • ✓

    Do you know what time it is?

    Một câu hỏi thật dành cho người nghe, bên trong dùng trật tự câu trần thuật.

  • ✓

    Can you tell me where the toilets are, please?

6Mệnh lệnh: tell + người nghe + to + động từ nguyên mẫu

told + person + to + verb

Một mệnh lệnh (câu mệnh lệnh như 'Sit down!' hay 'Be quiet!') được tường thuật bằng tell + người nghe + to + động từ nguyên mẫu. Chúng ta không dùng that, và không cần đổi thì nào cả, vì động từ nguyên mẫu không có thì. Đại từ và các từ chỉ thời gian, nơi chốn vẫn thay đổi. Tiếng Việt nói "Cô giáo bảo chúng tôi ngồi xuống", không có từ nào đứng giữa "chúng tôi" và "ngồi"; nhưng tiếng Anh bắt buộc phải có to.

Mệnh lệnh trực tiếpMệnh lệnh tường thuật
Cô giáo: 'Sit down!'The teacher told us to sit down.
Mẹ: 'Tidy your room!'Mum told me to tidy my room.
Huấn luyện viên: 'Run faster!'The coach told the players to run faster.
Bác sĩ: 'Stay in bed for two days.'The doctor told him to stay in bed for two days.
Cảnh sát: 'Show me your licence.'The police officer told her to show him her licence.

7Mệnh lệnh phủ định: not to

told + person + not to + verb

Để tường thuật một mệnh lệnh phủ định (Don't …!), ta đặt not trước to. Trong mệnh lệnh tường thuật không dùng don't.

Mệnh lệnh trực tiếpMệnh lệnh tường thuật
'Don't touch it!'She told me not to touch it.
'Don't be late!'Dad told us not to be late.
'Don't run in the corridor!'The teacher told the children not to run in the corridor.
'Don't tell anyone.'My friend told me not to tell anyone.
  • ✓

    The lifeguard told us not to swim too far.

  • ✗

    She told me don't worry.

    Dùng not to: She told me not to worry.

8Lời đề nghị: ask + người nghe + to + động từ nguyên mẫu

asked + person + (not) to + verb

Một lời đề nghị lịch sự (Can you…? Could you…? Please…) được tường thuật bằng ask + người nghe + (not) to + động từ nguyên mẫu. Từ please biến mất, vì bản thân ask đã cho thấy người nói lịch sự. So sánh: tell = mệnh lệnh, người nói chờ bạn làm theo; ask = lời nhờ, người nói hy vọng bạn sẽ làm.

Lời đề nghị trực tiếpLời đề nghị tường thuật
'Can you open the window, please?'She asked me to open the window.
'Could you help me with my bag?'An old man asked us to help him with his bag.
'Please don't make so much noise.'Our neighbour asked us not to make so much noise.
'Will you lend me your pen?'Tom asked me to lend him my pen.

Mệnh lệnh hay lời đề nghị?

Lời nói trực tiếpCâu tường thuật
'Close the door!' (mệnh lệnh)She told me to close the door.
'Could you close the door, please?' (lời đề nghị)She asked me to close the door.

9Các động từ khác: advise, remind, warn, invite

Một số động từ khác cũng theo cùng cấu trúc: động từ + người nghe + (not) to + động từ nguyên mẫu. Chúng cho thấy mục đích của người nói chính xác hơn tell hay ask.

Lời nói trực tiếpCâu tường thuật
'You should see a doctor.'He advised me to see a doctor.
'Don't forget to call Grandma.'Mum reminded me to call Grandma.
'Don't go near the edge!'The guide warned us not to go near the edge.
'Would you like to come to my party?'Ella invited me to come to her party.

10Những lỗi thường gặp

Câu tường thuật: câu hỏi và câu mệnh lệnh: bài kiểm tra

Bài kiểm tra bằng tiếng Anh: như vậy bạn được luyện tiếng Anh.

GameFix the mistake: Reported speech: questions and commandsFind the mistake in each sentence and choose the right word.Play →

Bài học này có ích không? Hãy chia sẻ với bạn bè hoặc với lớp của bạn.