1Câu hỏi đuôi là gì?
Câu hỏi đuôi gồm hai từ: một trợ động từ (hoặc be, hoặc một động từ khuyết thiếu) và một đại từ. Nó đứng sau dấu phẩy ở cuối câu. Nó giống như khi tiếng Việt thêm "phải không?" hay "đúng không?" vào cuối câu — nhưng tiếng Anh dùng ngữ pháp để làm việc này, nên câu hỏi đuôi thay đổi để phù hợp với câu.
- ✓
You're Sophie's brother, aren't you?
- ✓
It was a great film, wasn't it?
- ✓
They don't eat meat, do they?
- ✓
She can swim, can't she?
- ✓
You've been to Paris, haven't you?
2Câu khẳng định → câu hỏi đuôi phủ định, và ngược lại
Đây là quy tắc chính. Nếu câu là khẳng định, câu hỏi đuôi là phủ định (có n't). Nếu câu là phủ định, câu hỏi đuôi là khẳng định. Câu hỏi đuôi phủ định hầu như luôn dùng dạng rút gọn: isn't, don't, can't — không dùng is not, do not.
| Câu khẳng định → câu hỏi đuôi phủ định | Câu phủ định → câu hỏi đuôi khẳng định |
|---|---|
| It's hot, isn't it? | It isn't hot, is it? |
| You like pizza, don't you? | You don't like pizza, do you? |
| He went home, didn't he? | He didn't go home, did he? |
| They can come, can't they? | They can't come, can they? |
| She'll help us, won't she? | She won't help us, will she? |
Vì sao lại như vậy? Người nói thường chờ đợi một câu trả lời nhất định. Với câu khẳng định + câu hỏi đuôi phủ định, người nói chờ câu trả lời yes: You're tired, aren't you? — Yes, I am. Với câu phủ định + câu hỏi đuôi khẳng định, người nói chờ câu trả lời no: You aren't tired, are you? — No, I'm not.
3Chọn trợ động từ: be, have, động từ khuyết thiếu
Câu hỏi đuôi lặp lại trợ động từ trong câu. Nếu câu có be (am/is/are/was/were), hãy dùng be trong câu hỏi đuôi. Nếu câu có have/has (Present Perfect), hãy dùng have. Nếu câu có động từ khuyết thiếu (can, will, should, must, would), hãy dùng đúng động từ khuyết thiếu đó. Đại từ trong câu hỏi đuôi phù hợp với chủ ngữ: Tom → he, my sisters → they, the film → it.
| Động từ trong câu | Ví dụ |
|---|---|
| is / are | Your parents are teachers, aren't they? |
| was / were | The test was easy, wasn't it? |
| is + -ing | It's raining, isn't it? |
| have / has (Present Perfect) | You've finished, haven't you? |
| can | Max can't drive, can he? |
| will | You'll be careful, won't you? |
| should | We should leave, shouldn't we? |
| would | You'd like a drink, wouldn't you? |
4Không có trợ động từ? Dùng do, does hoặc did
Trong câu khẳng định ở thì Present Simple và Past Simple, câu không có trợ động từ: You live here. She works in a bank. They went home. Vì vậy, trong câu hỏi đuôi chúng ta dùng do, does hoặc did — giống hệt như trong câu nghi vấn và câu phủ định.
| Câu | Câu hỏi đuôi |
|---|---|
| You live near the park, | don't you? |
| She works in a bank, | doesn't she? |
| Your dad plays the guitar, | doesn't he? |
| They went to Spain last year, | didn't they? |
| You saw the match, | didn't you? |
| He doesn't eat fish, | does he? |
5Các trường hợp đặc biệt
Một vài câu hỏi đuôi không theo mẫu thông thường. Chúng rất phổ biến, nên bạn nên học thuộc lòng.
| Câu | Câu hỏi đuôi | Ghi chú |
|---|---|---|
| I'm late, | aren't I? | I am → aren't I (không tồn tại amn't I) |
| I'm not late, | am I? | phủ định I'm not → am I |
| Let's go to the beach, | shall we? | một lời đề nghị |
| Open the window, | will you? / could you? | câu mệnh lệnh (một lời yêu cầu) |
| Don't be late, | will you? | câu mệnh lệnh phủ định |
| There's a bank near here, | isn't there? | there is → there |
| There aren't any eggs, | are there? | there + be |
- ✓
I'm in your group, aren't I?
- ✓
Let's have a break, shall we?
- ✓
Pass me the salt, would you?
- ✓
Don't tell anyone, will you?
- ✓
There was a problem with the train, wasn't there?
- ✓
There won't be any homework tomorrow, will there?
6nobody, nothing, never: câu hỏi đuôi khẳng định
Một số từ làm cho câu mang nghĩa phủ định ngay cả khi không có not: nobody, no one, nothing, never, hardly. Vì câu là phủ định, câu hỏi đuôi là khẳng định. Với nobody/no one/everybody/somebody, đại từ trong câu hỏi đuôi là they. Với nothing/everything/something, đại từ là it.
| Câu | Câu hỏi đuôi |
|---|---|
| Nobody called, | did they? |
| No one was hurt, | were they? |
| Nothing happened, | did it? |
| You never eat breakfast, | do you? |
| She hardly ever goes out, | does she? |
| Everybody's here, | aren't they? |
| Everything is ready, | isn't it? |
7Ngữ điệu: câu hỏi thật hay chỉ để kiểm tra?
Cùng một câu hỏi đuôi có thể có hai nghĩa, và sự khác biệt nằm ở giọng nói của bạn. Nếu giọng bạn đi lên (ngữ điệu lên ↗), đó là một câu hỏi thật: bạn không chắc và muốn biết thông tin. Nếu giọng bạn đi xuống (ngữ điệu xuống ↘), bạn gần như chắc chắn; bạn chỉ đang kiểm tra lại, hoặc muốn người kia đồng ý với mình.
| Ngữ điệu | Ý nghĩa và ví dụ |
|---|---|
| lên ↗ | Câu hỏi thật, tôi không chắc: The meeting is at ten, isn't it ↗? (Bạn cho tôi biết với — tôi không nhớ.) |
| xuống ↘ | Kiểm tra hoặc mời đồng ý, tôi gần như chắc chắn: It's a lovely day, isn't it ↘? (Tôi chờ bạn nói: Yes, it is!) |
- ✓
You haven't seen my glasses, have you ↗?
Một câu hỏi thật — tôi mong là bạn đã thấy.
- ✓
That was a delicious meal, wasn't it ↘?
Mời người kia đồng ý — kiểu trò chuyện xã giao.
- ✓
You're coming tomorrow, aren't you ↗?
Tôi không chắc, bạn xác nhận giúp nhé.
8Trả lời câu hỏi đuôi
Hãy trả lời theo sự thật, không theo câu hỏi đuôi. Nếu câu trả lời đúng là khẳng định, hãy nói Yes + câu trả lời ngắn khẳng định. Nếu câu trả lời đúng là phủ định, hãy nói No + câu trả lời ngắn phủ định. Điều này có thể gây nhầm lẫn sau câu phủ định, nên hãy nghĩ kỹ về sự thật.
- ✓
You're from Leeds, aren't you? — Yes, I am. (I am from Leeds.)
- ✓
You're from Leeds, aren't you? — No, I'm not. I'm from York.
- ✓
You don't like cheese, do you? — No, I don't. (I don't like it.)
- ✓
You don't like cheese, do you? — Yes, I do! I love it.
Yes = tôi có thích.
- ✗
You don't like cheese, do you? — Yes, I don't.
Đừng ghép yes với câu trả lời phủ định.