1Hình thức: should + động từ nguyên mẫu
Should là động từ khuyết thiếu (modal verb), giống như can, must và will. Điều đó có nghĩa là ba điều. Nó chỉ có một dạng cho mọi chủ ngữ — không thêm -s với he, she và it. Không có to đi sau nó. Và động từ chính luôn ở dạng nguyên mẫu. Dạng phủ định là should not, còn khi nói và khi viết thân mật, ta dùng dạng rút gọn shouldn't /ˈʃʊdnt/. Chữ l trong should không được phát âm: /ʃʊd/.
| Chủ ngữ | Khẳng định | Phủ định |
|---|---|---|
| I | I should study more. | I shouldn't eat so many sweets. |
| you | You should see a doctor. | You shouldn't worry. |
| he / she / it | She should take an umbrella. | He shouldn't play games all night. |
| we / they | They should apologise. | We shouldn't be late. |
2Đưa ra lời khuyên
Cách dùng chính của should là đưa ra lời khuyên: ta nói với ai đó điều ta nghĩ là tốt nhất nên làm. Should nhẹ nhàng và thân thiện hơn must. Đó không phải là mệnh lệnh — người kia có thể tự quyết định. Ta thường nêu lý do trước hoặc sau lời khuyên.
| Vấn đề | Lời khuyên |
|---|---|
| I've got a headache. | You should take a break from the computer. |
| I'm always tired. | You should go to bed earlier. |
| I want to speak better English. | You should watch films in English. |
| My tooth hurts. | You should go to the dentist. |
| I've got a cold. | You shouldn't go out in this weather. |
| I can't sleep at night. | You shouldn't use your phone in bed. |
- ✓
It's cold outside. You should wear a coat.
- ✓
You shouldn't carry so much money. It isn't safe.
- ✓
He should say sorry to his sister.
- ✓
We should leave now — the traffic is bad at five.
3Ý kiến: điều gì đúng, điều gì sai
Ta cũng dùng should và shouldn't để nêu ý kiến về điều gì là đúng hay sai, tốt hay xấu — cho mọi người nói chung, chứ không chỉ cho người ta đang nói chuyện. Những câu này thường nói về xã hội, trường học, sức khỏe và môi trường.
- ✓
People should recycle more.
- ✓
Children shouldn't spend all day in front of a screen.
- ✓
Everyone should learn to swim.
- ✓
The government should build more cycle lanes.
- ✓
Drivers shouldn't use their phones.
- ✓
Schools should start later in the morning. Teenagers need more sleep!
4I think you should… / I don't think you should…
Lời khuyên có thể nghe quá thẳng, vì vậy ta thường làm nó nhẹ đi bằng I think hoặc I don't think. Với lời khuyên phủ định, người nói tiếng Anh thường phủ định think chứ không phủ định should: I don't think you should go. Câu này nghe lịch sự và tự nhiên hơn I think you shouldn't go. Lưu ý: tiếng Việt nói "Tôi nghĩ bạn không nên đi", nên người Việt hay dịch thẳng thành I think you shouldn't go — câu đó không sai, nhưng kém tự nhiên hơn.
| Thẳng hơn | Nhẹ nhàng và lịch sự hơn |
|---|---|
| You should talk to your teacher. | I think you should talk to your teacher. |
| You shouldn't buy it. | I don't think you should buy it. |
| He shouldn't go out tonight. | I don't think he should go out tonight. |
- ✓
I think you should tell her the truth.
- ✓
I don't think you should eat that. It smells strange.
- ✓
Maybe you should call him.
- ✓
I think we should take a taxi. It's late.
5Xin lời khuyên: Should I…?
Để xin lời khuyên, hãy đặt should trước chủ ngữ. Ta không dùng do hay does. Với từ để hỏi, từ để hỏi đứng đầu tiên: What should I do? Câu trả lời ngắn: Yes, you should. / No, you shouldn't. Ta cũng có thể hỏi Do you think I should…? — cách hỏi này rất phổ biến và nghe thân thiện. Tiếng Việt chỉ cần thêm "không?" hoặc "gì?" vào cuối câu ("Tôi có nên đi không?", "Tôi nên làm gì?"), còn tiếng Anh phải đảo should lên trước chủ ngữ.
| Câu hỏi | Câu trả lời |
|---|---|
| Should I take a jacket? | Yes, you should. It's cold. |
| Should we invite Ben? | No, you shouldn't. He's busy. |
| What should I wear to the party? | You should wear your blue dress. |
| Where should we go on holiday? | You should go to Cornwall. It's beautiful. |
| Do you think I should buy this phone? | Yes, I think you should. |
- ✓
I've failed my test. What should I do?
- ✓
Should I call the doctor? — Yes, I think you should.
- ✓
How much should I pay for a good bike?
6Những cách khác để đưa ra lời khuyên
Should là cách phổ biến nhất, nhưng còn có những cụm từ hữu ích khác. Sau tất cả các cụm này đều là một động từ.
| Cụm từ | Ví dụ |
|---|---|
| Why don't you + động từ? | Why don't you ask your teacher? |
| You could + động từ | You could try a different shop. |
| If I were you, I'd + động từ | If I were you, I'd buy the red one. |
| ought to + động từ (= should, trang trọng hơn) | You ought to rest. |
7Should hay must?
Should và must đều nói về việc nên làm gì, nhưng mức độ mạnh rất khác nhau. Should = đó là ý hay, là lời khuyên của tôi, nhưng bạn có thể tự chọn ("nên"). Must = việc đó cần thiết hoặc là quy định, bạn không có lựa chọn ("phải"). Ở dạng phủ định, shouldn't = đó là ý không hay ("không nên"), còn mustn't = việc đó không được phép ("không được").
| should / shouldn't (lời khuyên) | must / mustn't (nghĩa vụ mạnh, quy định) |
|---|---|
| You should wear a helmet when you cycle. (ý hay) | You must wear a seatbelt in a car. (luật quy định) |
| You should drink more water. | Visitors must sign in at reception. |
| You shouldn't eat too much chocolate. | You mustn't smoke in the hospital. |
| Students should read every day. | Students must be in class at 8:30. |
- ✓
You should visit the castle. It's very interesting.
Lời khuyên — bạn có thể tự quyết định.
- ✓
You must show your ticket to the guard.
Quy định — bạn không có lựa chọn.