Eenglish-tests.com
A2

Nhờ vả, xin phép và đề nghị giúp đỡ

Hằng ngày, ta nhờ người khác làm việc giúp mình, xin phép và đề nghị giúp đỡ. Trong tiếng Anh, ta thường làm điều này bằng câu hỏi, chứ không bằng câu mệnh lệnh: Could you open the window, please? Can I use your phone? Shall I carry your bag? Would you like a cup of tea? Người Anh dùng những câu hỏi lịch sự này rất nhiều, kèm theo please và thank you, còn một câu mệnh lệnh trực tiếp có thể nghe thô lỗ. Trong bài này, bạn sẽ học nên dùng từ nào, mỗi cách lịch sự đến mức nào, và cách trả lời cho lịch sự.

1Lời nhờ và lời đề nghị giúp đỡ: khác nhau thế nào?

Lời nhờ (request) là khi bạn muốn có điều gì đó: bạn nhờ người khác làm gì đó cho mình, hoặc hỏi xem mình có được làm gì đó không. Lời đề nghị giúp đỡ (offer) là khi bạn muốn giúp: bạn nói rằng mình có thể làm gì đó cho người khác, hoặc mời họ một thứ gì đó.

LoạiChức năngVí dụ
Lời nhờBạn nhờ ai đó làm một việc.Can you help me? Could you close the door?
Lời xin phépBạn hỏi xem mình có được làm một việc không.Can I go out? May I sit here?
Lời đề nghị giúp đỡBạn muốn làm một việc cho ai đó.I'll help you. Shall I open the window?
Lời mờiBạn muốn mời ai đó dùng một thứ gì đó.Would you like a biscuit?

Tất cả các động từ khuyết thiếu ở đây (can, could, may, will, shall, would) đều đi với động từ nguyên mẫu, không có to và không thêm -s: Can you help me? Could I use your phone? Shall I carry your bag?

Can / Could / May / Shall / Would + subject + base verb…?

2Nhờ ai đó làm việc gì: Can you…? Could you…?

Để nhờ người khác làm một việc, ta dùng Can you…? hoặc Could you…? + động từ nguyên mẫu. Can you thân thiện và thân mật: ta dùng với gia đình, bạn bè và những người ta quen thân. Could you lịch sự hơn: ta dùng với người lạ, người lớn tuổi, thầy cô giáo, trong cửa hàng và ở nơi làm việc. Would you…? cũng rất lịch sự. Nếu bạn không chắc, hãy chọn Could you…? Cách này không bao giờ sai.

Can / Could / Would you + base verb + …, please?

Từ kém lịch sự đến lịch sự hơn

Lời nhờKhi nào ta dùng
Open the window, please.câu mệnh lệnh; được với người trong gia đình, nhưng có thể nghe thô lỗ
Can you open the window, please?bạn bè và gia đình; thân mật
Will you open the window, please?thân mật; có thể nghe hơi sốt ruột
Could you open the window, please?lịch sự; hợp với gần như tất cả mọi người
Would you open the window, please?lịch sự
Could you possibly open the window?rất lịch sự; khi bạn nhờ một việc lớn
  • ✓

    Mum, can you help me with my homework?

  • ✓

    Could you tell me the way to the station, please?

  • ✓

    Could you speak more slowly, please? I don't understand.

  • ✓

    Can you pass me the salt, please?

  • ✓

    Excuse me, could you take a photo of us?

3Xin phép: Can I…? Could I…? May I…?

Để hỏi xem mình có được làm một việc không, ta đặt I (hoặc we) sau động từ khuyết thiếu: Can I…? Could I…? May I…? Khác biệt một lần nữa nằm ở mức độ lịch sự hay trang trọng. May I trang trọng nhất. Ta dùng nó với thầy cô giáo, trong các tình huống trang trọng hoặc khi muốn đặc biệt lịch sự.

Can / Could / May I + base verb …?
Câu hỏiLịch sự đến mức nào?
Can I use your pen?thân mật, thân thiện
Could I use your pen?lịch sự
May I use your pen?trang trọng, rất lịch sự
  • ✓

    Can I go to Sophie's party on Saturday, Dad?

  • ✓

    Could I borrow your bike tomorrow?

  • ✓

    May I come in? — Yes, of course.

  • ✓

    Excuse me, can I sit here? — Sure.

  • ✓

    Could we leave a bit earlier today?

Ta cũng dùng Can I have…? và Could I have…? để xin một thứ gì đó, nhất là trong cửa hàng và quán cà phê: Can I have a cheese sandwich, please? Could I have the bill, please?

4Trả lời lời nhờ một cách lịch sự

Khi đồng ý, câu trả lời ngắn là đủ, nhưng nên nghe thân thiện. Khi từ chối, ta thường nói xin lỗi và đưa ra lý do. Chỉ nói "No." nghe rất thô lỗ trong tiếng Anh.

Đồng ýTừ chối
Yes, of course.I'm sorry, but I can't. I'm busy right now.
Sure. / Sure, no problem.I'm afraid I can't.
Yes, go ahead. (khi cho phép)I'm sorry, but I need it.
Of course you can. (khi cho phép)I'm afraid not.
OK. / Certainly. (rất lịch sự, trong cửa hàng)Sorry, not today.
  • ✓

    Could you help me carry these boxes? — Sure, no problem.

  • ✓

    Can I use your phone? — Yes, of course.

  • ✓

    May I open the window? — Yes, go ahead.

  • ✓

    Can you lend me ten pounds? — I'm sorry, but I haven't got any money.

  • ✓

    Could I have the bill, please? — Certainly, madam.

5Would you like…? (lời mời) hay Do you like…? (câu hỏi chung)

Hai câu hỏi này trông giống nhau, nhưng ý nghĩa rất khác. Would you like…? là lời mời hoặc lời đề nghị. Nó nói về bây giờ hoặc một thời điểm cụ thể: Bạn có muốn cái này bây giờ không? Do you like…? là câu hỏi chung về sở thích của ai đó. Nó nói về sở thích nói chung, không phải về lúc này. Tiếng Việt phân biệt "Bạn có muốn uống trà không?" và "Bạn có thích trà không?" — tiếng Anh cũng vậy.

Would you like…?Do you like…?
lời mời hoặc lời đề nghị, bây giờ hoặc sắp tớicâu hỏi chung: bạn thích gì
Would you like a cup of tea? (Tôi có thể pha ngay bây giờ.)Do you like tea? (nói chung)
Would you like to come to my party?Do you like parties?
— Yes, please. / No, thank you.— Yes, I do. / No, I don't.

Sau Would you like, ta có thể dùng danh từ (a biscuit, some water) hoặc to + động từ nguyên mẫu (to come, to watch). Would you like là cách nói lịch sự của do you want. Ta thường rút gọn I would like thành I'd like.

Would you like + noun / to + base verb …?
  • ✓

    Would you like some cake? — Yes, please. It looks delicious!

  • ✓

    Would you like to watch a film tonight? — I'd love to!

  • ✓

    Would you like a lift to the station? — No, thank you. I'm going to walk.

  • ✓

    Do you like football? — No, I don't. I prefer tennis.

  • ✓

    I'd like a glass of water, please.

6Đề nghị giúp đỡ: I'll…, Shall I…?, Can I help?

Khi thấy ai đó cần giúp và ta quyết định giúp ngay lúc đó, ta dùng I'll (= I will) + động từ nguyên mẫu. Đó là một lời hứa hoặc một lời đề nghị, và ta quyết định ngay lúc ấy. Nếu muốn hỏi trước, ta dùng Shall I…? hoặc Can I…? + động từ nguyên mẫu. Shall I…? có nghĩa là "Bạn có muốn tôi… không?" (giống "Để mình… nhé?" trong tiếng Việt). Trong tiếng Anh-Anh, Shall I…? rất phổ biến khi đề nghị giúp đỡ.

Lời đề nghịVí dụ
I'll + động từ nguyên mẫuThat bag looks heavy. I'll carry it for you.
Shall I + động từ nguyên mẫu…?It's cold in here. Shall I close the window?
Can I help (you)?Can I help you? You look lost.
Do you want me to + động từ nguyên mẫu…?Do you want me to call a taxi?
Would you like me to + động từ nguyên mẫu…?Would you like me to take a photo of you?
  • ✓

    The phone's ringing. — I'll answer it!

  • ✓

    I haven't got a pen. — Don't worry, I'll lend you one.

  • ✓

    Shall I help you with the washing-up?

  • ✓

    Shall we order a pizza? (a suggestion for us both)

  • ✓

    In a shop: Can I help you? — No, thanks. I'm just looking.

Trả lời lời đề nghị giúp đỡ

Đồng ýTừ chối
Yes, please. That would be great.No, thanks. I'm OK.
Thank you very much!No, thank you. I can do it.
That's very kind of you.That's kind, but I'm fine, thanks.

7Would you mind…? (lời nhờ rất lịch sự)

Would you mind…? là cách rất lịch sự để nhờ ai đó làm một việc. Theo nghĩa đen, nó có nghĩa là "Việc này có phiền bạn không…?" Sau Would you mind, ta dùng động từ dạng -ing, không dùng động từ nguyên mẫu.

Would you mind + verb-ing …?
  • ✓

    Would you mind opening the window? It's very hot.

  • ✓

    Would you mind waiting a few minutes?

  • ✓

    Would you mind turning the music down, please?

Hãy cẩn thận với câu trả lời. Vì câu hỏi có nghĩa là "Việc này có phiền bạn không?", nên câu trả lời lịch sự khi bạn đồng ý là No: No, not at all = Không phiền gì cả, tôi sẽ làm.

Câu trả lờiÝ nghĩa
No, not at all. / Of course not.Được, tôi sẽ làm. (đồng ý)
I'm sorry, but …Tôi không làm được. (từ chối)

8Please và thank you trong tiếng Anh-Anh

Người Anh nói please và thank you rất thường xuyên, kể cả với những việc nhỏ: khi ai đó đưa lọ muối, mở cửa giúp hay trả lại tiền thừa cho bạn trong cửa hàng. Không có please, lời nhờ có thể nghe như mệnh lệnh. Please thường đứng ở cuối lời nhờ, hoặc sau chủ ngữ: Could you help me, please? Could you please help me? Đặt ở đầu câu (Please help me), nó thường nghe mạnh hơn, như thể bạn thật sự cần giúp đỡ.

Tình huốngNgười Anh nói gì
Xin một thứ gì đóCan I have a coffee, please?
Nhận lời mờiYes, please.
Từ chối lời mờiNo, thank you. / No, thanks.
Ai đó đưa cho bạn một thứ gì đóThank you. / Thanks. / Cheers. (thân mật)
Ai đó giúp bạn rất nhiềuThank you very much. / Thanks a lot. / That's really kind of you.
Ai đó cảm ơn bạnYou're welcome. / No problem. / Not at all.
Bạn cần ai đó chú ý đến mìnhExcuse me, could you help me?
  • ✓

    Two tickets to Oxford, please.

  • ✓

    Excuse me, could you tell me the time, please?

  • ✓

    Thanks for your help! — No problem.

  • ✓

    Here's your change. — Thank you.

9Lỗi thường gặp

Nhờ vả, xin phép và đề nghị giúp đỡ: bài kiểm tra

Bài kiểm tra bằng tiếng Anh: như vậy bạn được luyện tiếng Anh.

GameFix the mistake: Requests and offersFind the mistake in each sentence and choose the right word.Play →

Bài học này có ích không? Hãy chia sẻ với bạn bè hoặc với lớp của bạn.