1Cấu trúc: am / is / are + -ing
Present Continuous luôn có hai phần. Phần thứ nhất là động từ be, thay đổi theo chủ ngữ. Phần thứ hai là động từ chính thêm -ing, không bao giờ thay đổi. Nếu bạn quên phần thứ nhất, câu sẽ sai: "I reading" không phải là tiếng Anh. Người Việt hay mắc lỗi này vì dịch thẳng "Tôi đang đọc": từ "đang" tương ứng với cả am và -ing chứ không chỉ với -ing.
| Dạng đầy đủ | Dạng rút gọn |
|---|---|
| I am watching TV. | I'm watching TV. |
| You are watching TV. | You're watching TV. |
| He / She / It is watching TV. | He's / She's / It's watching TV. |
| We are watching TV. | We're watching TV. |
| They are watching TV. | They're watching TV. |
Chúng ta dùng dạng rút gọn khi nói và khi viết thân mật. Với tên riêng và danh từ, khi nói ta cũng thường dùng 's: Mum's making lunch. The dog's barking again.
2Quy tắc chính tả của đuôi -ing
Với phần lớn động từ, chúng ta chỉ cần thêm -ing. Nhưng có một vài quy tắc chính tả phụ thuộc vào các chữ cái cuối của động từ. Những quy tắc này chỉ thay đổi cách viết; cách phát âm của động từ vẫn giữ nguyên.
| Động từ tận cùng bằng… | Quy tắc | Ví dụ |
|---|---|---|
| phần lớn các đuôi | + ing | read → reading, cook → cooking, study → studying |
| -e câm (không đọc) | bỏ e + ing | make → making, write → writing, have → having, use → using |
| -ee, -ye, -oe | giữ e + ing | see → seeing, agree → agreeing, dye → dyeing |
| một nguyên âm + một phụ âm (có trọng âm) | gấp đôi phụ âm + ing | sit → sitting, run → running, swim → swimming, begin → beginning |
| -ie | ie → y + ing | lie → lying, die → dying, tie → tying |
| -w, -x, -y | không bao giờ gấp đôi + ing | snow → snowing, fix → fixing, play → playing |
3Câu phủ định
Để tạo câu phủ định, chúng ta đặt not sau am, is hoặc are. Chúng ta không dùng do hay does ở thì Present Continuous: động từ be làm hết phần ngữ pháp. Is not và are not có hai dạng rút gọn: bạn có thể nói he isn't working hoặc he's not working. Cả hai đều đúng. Với I chỉ có một dạng rút gọn: I'm not.
| Dạng đầy đủ | Dạng rút gọn |
|---|---|
| I am not working. | I'm not working. |
| You are not working. | You aren't working. / You're not working. |
| She is not working. | She isn't working. / She's not working. |
| They are not working. | They aren't working. / They're not working. |
- ✓
I'm not feeling well today.
- ✓
Tom isn't listening to the teacher.
- ✓
We aren't going out tonight because it's raining.
- ✗
I amn't watching TV.
Không có dạng "amn't". Hãy nói: I'm not watching TV.
- ✗
She doesn't sleeping.
Không dùng does ở đây. Hãy nói: She isn't sleeping.
4Câu hỏi và câu trả lời ngắn
Để tạo câu hỏi, chúng ta đổi trật tự: am, is hoặc are đứng trước chủ ngữ. Trong câu trả lời ngắn, chúng ta chỉ lặp lại am, is hoặc are, không bao giờ lặp lại động từ đuôi -ing. Hãy nhớ: trong câu trả lời ngắn khẳng định, chúng ta không dùng dạng rút gọn (Yes, I am, không nói "Yes, I'm").
| Câu hỏi | Câu trả lời ngắn |
|---|---|
| Am I talking too fast? | Yes, you are. / No, you aren't. |
| Are you listening to me? | Yes, I am. / No, I'm not. |
| Is your brother working today? | Yes, he is. / No, he isn't. |
| Is it raining? | Yes, it is. / No, it isn't. |
| Are the children sleeping? | Yes, they are. / No, they aren't. |
Với câu hỏi có từ để hỏi (Wh- questions), từ để hỏi đứng đầu, sau đó là am/is/are, rồi đến chủ ngữ và động từ đuôi -ing.
- ✓
What are you doing? — I'm looking for my keys.
- ✓
Where is Dad going? — He's going to the supermarket.
- ✓
Why are you laughing? — Because this video is really funny!
- ✓
Who is she talking to? — Her grandma.
- ✓
What is your sister reading at the moment? — A book about animals.
5Cách dùng 1: hành động đang xảy ra
Cách dùng đầu tiên và phổ biến nhất là cho hành động đang xảy ra vào lúc nói. Nó bắt đầu cách đây không lâu và vẫn đang tiếp diễn. Chúng ta thường dùng thì này sau những từ như Look!, Listen! và Shh!, vì những từ này cho biết có điều gì đó đang xảy ra ngay lúc này.
- ✓
Look! That man is climbing the tower!
- ✓
Listen! Somebody is playing the guitar.
- ✓
Shh! The baby is sleeping.
- ✓
Can I call you back? I'm having dinner.
- ✓
Take an umbrella. It's raining.
- ✗
Look! The bus come.
Hành động đang xảy ra lúc này. Hãy nói: The bus is coming.
6Cách dùng 2: tình huống tạm thời quanh thời điểm hiện tại
Chúng ta cũng dùng Present Continuous cho những hành động hoặc tình huống đang diễn ra trong khoảng thời gian hiện tại (hôm nay, tuần này, tháng này), kể cả khi chúng ta không làm việc đó đúng giây phút này. Những tình huống này là tạm thời: chúng mới bắt đầu gần đây và sẽ kết thúc vào lúc nào đó.
- ✓
I'm reading a really good book this week. (I am not reading it at this moment; I'm talking to you.)
- ✓
My cousin is staying with us until Friday.
- ✓
Dad is working from home this month.
- ✓
We're learning about the Romans in history this term.
- ✓
She's looking for a new job at the moment.
7Cách dùng 3: tình huống đang thay đổi
Chúng ta dùng Present Continuous để nói về những tình huống đang thay đổi hoặc phát triển. Thì này thường đi với các động từ như get, become, change, grow, rise, improve và với tính từ so sánh hơn (better, bigger, more expensive). Trong tiếng Việt, ta hay nói "ngày càng…": "Trời ngày càng lạnh" → The weather is getting colder.
- ✓
The weather is getting colder. Winter is coming.
- ✓
Your English is improving every week!
- ✓
Prices are going up all the time.
- ✓
The town is growing fast: there are new houses everywhere.
- ✓
More and more people are working from home these days.
8Từ chỉ thời gian
Một số từ chỉ thời gian thường đi với Present Continuous vì chúng miêu tả thời điểm hiện tại hoặc một khoảng thời gian quanh hiện tại. Chúng giúp bạn chọn đúng thì.
| Từ chỉ thời gian | Ví dụ |
|---|---|
| now / right now | I'm doing my homework right now. |
| at the moment | She's talking on the phone at the moment. |
| today / tonight | We're working late today. |
| this week / month / year | This week I'm helping in my uncle's café. |
| these days / nowadays | These days everybody is using social media. |
| Look! / Listen! | Listen! The birds are singing. |
9Những động từ không dùng ở thì tiếp diễn
Một số động từ miêu tả trạng thái, không phải hành động: cảm xúc, suy nghĩ, giác quan và sự sở hữu. Trạng thái không "đang diễn ra"; nó chỉ đơn giản là tồn tại. Vì vậy, chúng ta thường dùng các động từ này ở thì Present Simple, kể cả khi muốn nói về lúc này. Trong tiếng Việt, ta có thể nói "Tôi đang cần…", nhưng trong tiếng Anh không nói "I am needing".
| Nhóm | Động từ |
|---|---|
| Thích và muốn | like, love, hate, prefer, want, need, wish |
| Suy nghĩ | know, understand, believe, remember, forget, mean, recognise |
| Giác quan | see, hear, smell, taste |
| Sở hữu | have (= sở hữu), own, belong |
| Khác | seem, cost, contain, depend |
- ✓
I understand the question now.
- ✓
She wants to go home. She's tired.
- ✓
Do you remember her name?
- ✗
I'm not understanding.
Understand là động từ chỉ trạng thái. Hãy nói: I don't understand.
- ✗
He's having a new bike.
Have (= sở hữu) là động từ chỉ trạng thái. Hãy nói: He has a new bike.