1Ôn nhanh: ba dạng câu
Câu khẳng định ở thì Present Simple chỉ có một động từ: I live, she lives. Câu phủ định và câu hỏi cần trợ động từ: do cho I, you, we và they, và does cho he, she và it. Khi dùng does hoặc doesn't, đuôi -s "chuyển" sang trợ động từ, nên động từ chính trở về dạng nguyên mẫu.
Động từ play
| Dạng câu | I / you / we / they | he / she / it |
|---|---|---|
| Khẳng định | I play tennis. | She plays tennis. |
| Phủ định | I don't play tennis. | She doesn't play tennis. |
| Câu hỏi | Do you play tennis? | Does she play tennis? |
Hãy nhớ rằng he, she và it bao gồm mọi chủ ngữ số ít: một cái tên (Tom), một người (my aunt), một con vật (the dog), một đồ vật (this bus) và những từ như everybody, nobody và somebody. Everybody likes holidays. Nobody knows the answer.
2Khi nào dùng Present Simple?
Present Simple nói về cuộc sống nói chung, không phải về đúng lúc này. Nó cho biết điều gì xảy ra thường xuyên, điều gì luôn luôn hoặc thường đúng, và mọi thứ như thế nào. Hãy coi nó là thì của thời khóa biểu, thói quen và quan điểm của bạn.
| Cách dùng | Ví dụ |
|---|---|
| Thói quen và lịch sinh hoạt | I get up at half past six. We visit Grandma every Sunday. |
| Sự thật và chân lý chung | The sun rises in the east. Cats don't like water. |
| Tình huống lâu dài | My uncle lives in Canada. She works for a big bank. |
| Sở thích, điều không thích và quan điểm | I love pizza. He thinks football is boring. |
| Thời gian biểu và lịch trình | The train leaves at 8.15. The museum opens at ten. |
Thời gian biểu là trường hợp thú vị: chúng ta dùng Present Simple cho chúng ngay cả khi nói về tương lai. Thời gian do lịch trình cố định, không phải do chúng ta quyết định. Our flight leaves at 6 a.m. tomorrow. The film starts at eight tonight. School finishes on 20th July.
- ✓
My dad cooks dinner on Fridays.
- ✓
Water freezes at 0°C.
- ✓
Lessons start at nine and finish at half past three.
- ✓
My best friend lives next door.
- ✓
I don't eat meat. I'm a vegetarian.
3Chính tả: -s, -es hay -ies?
Với he, she và it, phần lớn động từ chỉ cần thêm -s. Nhưng một số đuôi rất khó đọc nếu chỉ thêm s, nên chúng ta thêm -es. Động từ tận cùng bằng phụ âm + y thì đổi y thành i rồi thêm -es. Các quy tắc này giống với danh từ số nhiều (box → boxes, city → cities), nên biết cái này là bạn biết luôn cái kia.
| Động từ tận cùng bằng… | Quy tắc | Ví dụ |
|---|---|---|
| phần lớn các chữ cái | + s | work → works, read → reads, like → likes |
| -s, -ss, -sh, -ch, -x, -z | + es | miss → misses, wash → washes, teach → teaches, fix → fixes, buzz → buzzes |
| -o | + es | go → goes, do → does |
| phụ âm + y | y → ies | study → studies, carry → carries, try → tries |
| nguyên âm + y | + s | play → plays, enjoy → enjoys, say → says |
| have | bất quy tắc | have → has |
- ✓
My brother washes the car every Saturday.
- ✓
She tries to be on time, but she's often late.
- ✓
Our teacher has a red bike.
- ✓
He enjoys cooking for his friends.
- ✓
The baby cries when she's hungry.
4Cách phát âm đuôi -s
Chữ s ở cuối động từ có ba cách đọc khác nhau. Điều đó phụ thuộc vào âm cuối của động từ (âm, không phải chữ cái). Bạn không cần lúc nào cũng nghĩ về điều này, nhưng phát âm tốt giúp người khác hiểu tiếng Anh của bạn dễ hơn rất nhiều. Người Việt thường không đọc âm cuối (vì tiếng Việt không có âm /s/, /z/ ở cuối từ), nên "works" dễ bị đọc thành "work" — hãy luyện đọc rõ đuôi -s.
| Âm | Sau… | Ví dụ |
|---|---|---|
| /s/ | các âm vô thanh: /p/, /t/, /k/, /f/ | stops, eats, works, laughs |
| /z/ | các âm hữu thanh và nguyên âm: /b/, /d/, /g/, /l/, /m/, /n/, /v/… | lives, plays, reads, runs, sings |
| /ɪz/ (thêm một âm tiết) | /s/, /z/, /ʃ/, /tʃ/, /dʒ/ | misses, uses, washes, watches, changes |
Chỉ có đuôi /ɪz/ mới thêm một âm tiết: watch (một âm tiết) → watch-es (hai âm tiết), dance → dan-ces. Với /s/ và /z/, động từ giữ nguyên số âm tiết: work → works.
5Câu phủ định: don't và doesn't
Chúng ta tạo câu phủ định bằng don't (do not) hoặc doesn't (does not) đặt trước động từ chính. Chỉ có trợ động từ thay đổi theo he, she và it; động từ chính không bao giờ thêm -s sau doesn't. Khi nói và viết hằng ngày, chúng ta dùng dạng rút gọn; dạng đầy đủ do not và does not dùng trong văn viết trang trọng hoặc để nhấn mạnh: I really do not want to go!
| Khẳng định | Phủ định |
|---|---|
| I like horror films. | I don't like horror films. |
| He drives to work. | He doesn't drive to work. |
| She has a sister. | She doesn't have a sister. |
| It rains a lot in July. | It doesn't rain a lot in July. |
| We live in a flat. | We don't live in a flat. |
6Câu hỏi yes/no và câu trả lời ngắn
Với câu hỏi yes/no, chúng ta đặt Do hoặc Does ở đầu câu, sau đó là chủ ngữ, rồi đến động từ chính ở dạng nguyên mẫu. Giọng của chúng ta thường lên cao ở cuối câu hỏi yes/no.
Chúng ta thường trả lời bằng câu trả lời ngắn: Yes hoặc No + đại từ chủ ngữ + do/does/don't/doesn't. Câu trả lời ngắn nghe tự nhiên và lịch sự. Chỉ nói "Yes" hoặc "No" có thể nghe hơi cộc lốc, còn lặp lại cả câu thì nghe lạ. Chúng ta không bao giờ đặt động từ chính vào câu trả lời ngắn.
| Câu hỏi | Câu trả lời ngắn |
|---|---|
| Do you walk to school? | Yes, I do. / No, I don't. |
| Does your sister like dogs? | Yes, she does. / No, she doesn't. |
| Does this bus go to the station? | Yes, it does. / No, it doesn't. |
| Do your friends play football? | Yes, they do. / No, they don't. |
| Do we need tickets? | Yes, we do. / No, we don't. |
7Câu hỏi với từ để hỏi (Wh- questions)
Để hỏi thông tin, chúng ta đặt từ để hỏi (what, where, when, why, who, how, what time, how much…) ở đầu câu. Sau đó, trật tự từ giống như câu hỏi yes/no: do/does, rồi chủ ngữ, rồi động từ. Lưu ý: tiếng Việt thường đặt từ để hỏi ở cuối ("Ông bà bạn sống ở đâu?"), nhưng tiếng Anh luôn đặt nó ở đầu câu.
- ✓
Where do your grandparents live? — In a small village near York.
- ✓
What time does the shop close? — At half past five.
- ✓
What do you usually have for breakfast? — Cereal and orange juice.
- ✓
Why does she walk to school? — Because she lives very near.
- ✓
How do you spell your name? — K-A-T-E.
- ✓
What does your mum do? — She's a nurse.
8Trạng từ chỉ tần suất
Trạng từ chỉ tần suất cho biết một việc xảy ra thường xuyên đến mức nào. Chúng rất hay đi với Present Simple vì thì này nói về thói quen. Dưới đây là các trạng từ đó, từ 100% đến 0%.
| Trạng từ | Mức độ thường xuyên | Ví dụ |
|---|---|---|
| always | 100% | I always brush my teeth before bed. |
| usually | khoảng 90% | We usually go to the cinema on Fridays. |
| often | khoảng 70% | He often forgets his keys. |
| sometimes | khoảng 50% | I sometimes have pasta for lunch. |
| rarely / hardly ever | khoảng 5% | She hardly ever watches TV. |
| never | 0% | My dad never drinks coffee. |
Vị trí rất quan trọng. Với phần lớn động từ, trạng từ đứng trước động từ chính. Nhưng với động từ be (am, is, are), nó đứng sau be. Trong câu phủ định và câu hỏi, nó đứng sau don't/doesn't hoặc sau chủ ngữ, nhưng vẫn trước động từ chính.
| Quy tắc | Ví dụ |
|---|---|
| trước động từ chính | She often walks to work. They never eat fish. |
| sau am / is / are | He is always hungry. We are usually at home on Sundays. |
| câu phủ định: sau don't / doesn't | I don't often go out. She doesn't usually drive. |
| câu hỏi: sau chủ ngữ | Do you often play chess? Is he always so quiet? |
9How often…? Once a week, every day
Để hỏi về tần suất, chúng ta dùng How often + do/does + chủ ngữ + động từ? Ta có thể trả lời bằng trạng từ chỉ tần suất hoặc bằng cụm từ chỉ thời gian. Cụm từ chỉ thời gian chính xác hơn trạng từ, và chúng thường đứng ở cuối câu.
| Cụm từ | Ví dụ |
|---|---|
| every day / week / month / year | I check my email every day. |
| every morning / evening / Monday | She goes swimming every Monday. |
| once a week (1 lần) | We eat out once a week. |
| twice a month (2 lần) | My cousins visit us twice a month. |
| three times a day | Take this medicine three times a day. |
| on Mondays / at weekends | He plays football on Saturdays and at weekends. |
| in the morning / in the evening | I read the news in the morning. |
- ✓
How often do you go to the gym? — Three times a week.
- ✓
How often does your sister call you? — Every day!
- ✓
How often do they have English lessons? — Twice a week, on Tuesdays and Thursdays.
- ✓
How often does the bus come? — Every ten minutes.
10Động từ chỉ trạng thái
Phần lớn động từ miêu tả hành động: run, eat, write. Nhưng một số động từ miêu tả trạng thái: cảm xúc, suy nghĩ, giác quan và sự sở hữu. Chúng được gọi là động từ chỉ trạng thái (state verbs). Chúng ta thường dùng chúng ở thì Present Simple, ngay cả khi nói về đúng lúc này. Chúng ta thường không dùng chúng ở thì Present Continuous (với -ing).
| Nhóm | Động từ chỉ trạng thái |
|---|---|
| Cảm xúc | like, love, hate, prefer, want, need |
| Suy nghĩ | know, understand, believe, remember, forget, mean, think (= có ý kiến) |
| Giác quan | see, hear, smell, taste |
| Sở hữu | have (= sở hữu), belong, own |
| Khác | seem, cost, contain, agree |
- ✓
I know the answer!
- ✓
This bag belongs to Kate.
- ✓
What does this word mean?
- ✓
I need some help with my homework right now.
- ✗
I'm knowing the answer.
Know là động từ chỉ trạng thái. Hãy nói: I know the answer.
- ✗
She is wanting a new phone.
Want là động từ chỉ trạng thái. Hãy nói: She wants a new phone.