1Khác biệt lớn
Hãy tự hỏi một câu: mình đang nói về cuộc sống nói chung, hay về việc đang xảy ra bây giờ hoặc quanh thời điểm này? Cuộc sống nói chung (điều thường xảy ra, điều luôn đúng) → Present Simple. Bây giờ hoặc quanh thời điểm này (hành động đang diễn ra, tình huống tạm thời) → Present Continuous.
| Present Simple | Present Continuous |
|---|---|
| I play tennis every Saturday. (thói quen) | I'm playing tennis now. (đang diễn ra) |
| She works in a bank. (công việc của cô ấy, lâu dài) | She's working in a café this summer. (tạm thời) |
| It rains a lot in Wales. (sự thật) | Look! It's raining. (bây giờ) |
| He speaks three languages. (nói chung) | He's speaking French on the phone. (bây giờ) |
| We go to school by bus. (lịch sinh hoạt) | We're walking to school this week. The bus is broken. (tạm thời) |
2Cấu trúc: so sánh nhanh
Hai thì dùng những trợ động từ rất khác nhau. Present Simple dùng do / does trong câu phủ định và câu hỏi. Present Continuous dùng am / is / are trong cả ba dạng câu. Đừng trộn lẫn chúng: "Do you working?" và "Are you work?" đều sai.
| Dạng câu | Present Simple | Present Continuous |
|---|---|---|
| Khẳng định | She reads. | She is reading. |
| Phủ định | She doesn't read. | She isn't reading. |
| Câu hỏi | Does she read? | Is she reading? |
| Câu trả lời ngắn | Yes, she does. | Yes, she is. |
| Câu hỏi Wh- | What does she read? | What is she reading? |
3Từ tín hiệu
Một số từ chỉ thời gian thường đi với mỗi thì. Chúng là manh mối tốt, nhưng bạn luôn cần nghĩ cả về nghĩa của câu. Từ chỉ tần suất (bao lâu một lần) đi với Present Simple. Từ chỉ bây giờ và quanh thời điểm hiện tại đi với Present Continuous.
| Present Simple | Present Continuous |
|---|---|
| always, usually, often, sometimes, never | now, right now, at the moment |
| every day / week / summer | today, tonight, this week / month |
| once a week, twice a year | these days, nowadays |
| on Mondays, at weekends, in the evening | Look! Listen! Shh! |
| How often…? | still, currently |
- ✓
I usually walk to school, but today I'm going by car.
- ✓
My dad often cooks dinner. At the moment he's making soup.
- ✓
We never watch TV in the morning.
- ✓
Listen! Someone is knocking at the door.
- ✓
She goes to the gym twice a week.
4Lâu dài hay tạm thời?
Cả hai thì đều có thể nói về một tình huống kéo dài một thời gian. Điểm khác là chúng ta nghĩ nó sẽ kéo dài bao lâu. Tình huống lâu dài (nhà của bạn, công việc của bạn, cuộc sống bình thường của bạn) → Present Simple. Tình huống tạm thời (chỉ trong một thời gian ngắn, sẽ sớm kết thúc) → Present Continuous.
| Lâu dài → Present Simple | Tạm thời → Present Continuous |
|---|---|
| I live in Manchester. | I'm living with my grandparents until our new flat is ready. |
| He works as a teacher. | He's working as a tour guide this summer. |
| My sister studies medicine. | My sister's studying for her exams this week. |
| They drive to work. | They're taking the train this month because their car is broken. |
- ✓
Mum usually drives to work, but this week she's cycling.
- ✓
I normally sleep in my own room, but at the moment I'm sleeping on the sofa because my cousins are here.
5Động từ chỉ trạng thái: chỉ dùng Present Simple
Động từ chỉ trạng thái miêu tả cảm xúc, suy nghĩ, giác quan và sự sở hữu. Chúng không phải là hành động đang diễn ra, nên chúng ta thường dùng chúng ở thì Present Simple, kể cả khi muốn nói về lúc này. Đây là một trong những lỗi phổ biến nhất của người học.
| Nhóm | Động từ |
|---|---|
| Cảm xúc | like, love, hate, prefer, want, need |
| Suy nghĩ | know, understand, believe, remember, forget, mean |
| Giác quan | see, hear, smell, taste |
| Sở hữu | have (= sở hữu), own, belong |
| Khác | seem, cost, agree |
- ✓
I want a sandwich now.
- ✓
Do you hear that noise?
- ✓
This jacket costs £50.
- ✗
I'm wanting a sandwich.
Want là động từ chỉ trạng thái: I want a sandwich.
- ✗
Are you believing me?
Believe là động từ chỉ trạng thái: Do you believe me?
6Think, have, see: hai nghĩa
Một số động từ có thể là động từ chỉ trạng thái hoặc động từ chỉ hành động, với nghĩa khác nhau. Khi chúng miêu tả trạng thái, chúng ta dùng Present Simple. Khi chúng miêu tả hành động, chúng ta có thể dùng Present Continuous.
| Động từ | Trạng thái → Present Simple | Hành động → Present Continuous |
|---|---|---|
| think | I think it's a good idea. (= ý kiến của tôi) | I'm thinking about my holiday. (= đang suy nghĩ) |
| have | She has two brothers. (= sở hữu, có) | She's having lunch / a shower / fun. (= một hoạt động) |
| see | I see what you mean. (= hiểu) I see a bird. (= nhìn thấy bằng mắt) | I'm seeing the dentist tomorrow. (= gặp) |
| taste | This soup tastes great. (= có vị) | He's tasting the soup. (= nếm thử) |
| smell | The flowers smell lovely. | Why are you smelling the milk? (= ngửi để kiểm tra) |
- ✓
What do you think of my new haircut? — I think it's great! (opinion)
- ✓
What are you thinking about? — My birthday party. (an action in my head)
- ✓
We have a big garden. (possession)
- ✓
We're having a barbecue in the garden. (an activity)
- ✗
I'm thinking you're right.
Đây là một ý kiến: I think you're right.
7Câu hỏi ở cả hai thì
Việc chọn thì làm thay đổi nghĩa của câu hỏi. What do you do? hỏi về nghề nghiệp hoặc cuộc sống bình thường của bạn ("Bạn làm nghề gì?"). What are you doing? hỏi về lúc này ("Bạn đang làm gì?").
| Câu hỏi Present Simple | Câu hỏi Present Continuous |
|---|---|
| What do you do? — I'm a nurse. | What are you doing? — I'm making a cake. |
| Where does he work? — In a bank. | Where is he working this week? — In the London office. |
| Do you read a lot? — Yes, I do. | Are you reading anything interesting? — Yes, I am. |
| What does she wear to work? — A uniform. | What is she wearing today? — A red dress. |
8Nhiều cặp ví dụ
Hãy đọc từng cặp câu và nghĩ xem tại sao thì lại thay đổi. Hãy nhìn các từ chỉ thời gian và tự hỏi: nói chung, hay bây giờ/quanh thời điểm này?
- ✓
Tom plays the piano very well. — Listen! Tom is playing the piano.
- ✓
I wear glasses for reading. — Why are you wearing sunglasses? It's cloudy!
- ✓
Water boils at 100°C. — The water is boiling. Let's make the tea.
- ✓
My grandma lives in Scotland. — My grandma is staying with us this week.
- ✓
We don't usually eat out. — We're eating out tonight because it's Mum's birthday.
- ✓
Chris speaks Polish at home. — Chris is speaking English with his teacher right now.
- ✓
The shop opens at nine. — Hurry up! The shop is closing.