1Ba lựa chọn: ôn nhanh
Ở trình độ A1, bạn đã học rằng ta dùng a trước một phụ âm (a book) và an trước một nguyên âm (an apple) — tính theo âm, không theo chữ cái. Bây giờ ta cần quyết định khi nào dùng a/an, khi nào dùng the và khi nào không dùng gì cả. Câu trả lời phụ thuộc vào hai câu hỏi: Danh từ đó đếm được hay không đếm được, số ít hay số nhiều? Và người nghe có biết tôi đang nói đến cái nào không?
Mạo từ nào đi với danh từ nào?
| Danh từ | a / an | the | không có mạo từ |
|---|---|---|---|
| đếm được, số ít | ✓ a cat | ✓ the cat | ✗ (gần như không bao giờ) |
| số nhiều | ✗ | ✓ the cats | ✓ cats |
| không đếm được | ✗ | ✓ the milk | ✓ milk |
Mạo từ nào đi với danh từ nào?
- đếm được, số ít
- a / an
- ✓ a cat
- the
- ✓ the cat
- không có mạo từ
- ✗ (gần như không bao giờ)
- số nhiều
- a / an
- ✗
- the
- ✓ the cats
- không có mạo từ
- ✓ cats
- không đếm được
- a / an
- ✗
- the
- ✓ the milk
- không có mạo từ
- ✓ milk
Ý chính
| Mạo từ | Ý nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|
| a / an | một cái trong nhiều cái; không phải cái đặc biệt nào; người nghe không biết là cái nào | I've got a bike. |
| the | một cái cụ thể; người nghe biết là cái nào | The bike in the garage is mine. |
| không có mạo từ | sự vật nói chung (số nhiều hoặc không đếm được) | Bikes are good for the environment. |
2A/an: một trong nhiều cái, lần đầu nhắc đến, nghề nghiệp
Ta dùng a/an với danh từ đếm được số ít khi nói về một người hoặc một vật, nhưng không phải người hay vật cụ thể mà người nghe biết. Thường đó là lần đầu tiên ta nhắc đến nó. Ta cũng dùng a/an để nói một vật là gì và để nói về nghề nghiệp.
| Cách dùng | Ví dụ |
|---|---|
| Một trong nhiều cái (cái nào cũng được) | Can I borrow a pen? (bút nào cũng được) · She wants a dog. |
| Lần đầu nhắc đến | I saw a fox in the garden last night. |
| Một vật là gì | It's an island. · A whale is a mammal. |
| Nghề nghiệp | My mum is a nurse. · He wants to be an architect. |
| Mô tả một người hoặc một vật | She's a very kind girl. · It was an amazing film. |
| Tần suất, giá cả, tốc độ | twice a week · £2 a kilo · 50 km an hour |
| What a…! | What a beautiful day! |
- ✓
We stayed in a small hotel near the beach.
- ✓
Is there a bank near here?
ngân hàng nào cũng được
- ✓
My uncle is an engineer and my aunt is a dentist.
- ✓
I'd like to have a brother.
Không phải một người anh/em cụ thể nào, chỉ là một người.
- ✗
My father is engineer.
Nghề nghiệp cần a/an → My father is an engineer. (Tiếng Việt nói "Bố tôi là kỹ sư", nhưng tiếng Anh phải có an.)
3The: cả hai chúng ta đều biết là cái nào
Ta dùng the khi người nghe biết chính xác ta đang nói đến người hay vật nào. Có nhiều lý do khiến họ biết: ta đã nói về nó trước đó, tình huống đã cho thấy rõ, hoặc phần còn lại của câu cho biết đó là cái nào. The dùng được với mọi danh từ: số ít, số nhiều và không đếm được. Trong tiếng Việt, ý này đôi khi được thể hiện bằng "cái… này", "cái… đó" hoặc chẳng có từ nào cả.
| Vì sao người nghe biết | Ví dụ |
|---|---|
| Ta đã nhắc đến nó trước đó (lần nhắc thứ hai) | I bought a shirt and a jacket. The shirt was cheap, but the jacket was expensive. |
| Tình huống đã cho thấy rõ | Can you close the door, please? (cánh cửa của căn phòng này) |
| Ở đây chỉ có một cái | Where's the kitchen? (trong căn hộ này) · I'm going to the bank. (ngân hàng tôi hay đến) |
| Câu nói cho biết đó là cái nào | The girl in the red coat is my sister. · The milk in the fridge is old. |
Lần đầu nhắc đến → lần nhắc thứ hai
| Lần đầu: a / an | Lần sau: the |
|---|---|
| There's a cat in our garden. | The cat is black and white. |
| I've got an idea! | The idea is simple: let's have a picnic. |
| We watched a film last night. | The film was about a lost dog. |
| Tom gave me some sweets. | The sweets were delicious. |
- ✓
Turn off the light, please.
cái đèn trong phòng này
- ✓
Mum is in the garden.
khu vườn nhà mình
- ✓
The students in my class are very friendly.
không phải tất cả học sinh, mà là các bạn trong lớp tôi
- ✓
Where are the keys? I can't find them.
chìa khóa của chúng ta, cả hai đều biết
- ✓
Have you fed the dog?
con chó nhà mình
4The: chỉ có một
Ta dùng the khi chỉ có duy nhất một cái: trên thế giới, trong nước ta hoặc trong một nhóm. Vì chỉ có một, ai cũng biết ta đang nói đến cái nào. Đó là lý do ta cũng dùng the với so sánh nhất (the best, the biggest), với số thứ tự (the first, the second), và với only, same, next và last khi chúng có nghĩa là "trong một chuỗi".
| Chỉ có một… | Ví dụ |
|---|---|
| trên thế giới hoặc trên bầu trời | the sun, the moon, the world, the sky, the sea, the internet |
| trong một nước hoặc một thành phố | the government, the police, the city centre, the station |
| so sánh nhất | the best day, the tallest building, the most beautiful city |
| số thứ tự | the first time, the second floor, the 21st century |
| only, same | the only child, the same school |
| phương hướng | the north, the south, on the left, on the right |
- ✓
The sun is very hot today.
- ✓
He's the best player in our team.
- ✓
Today is the first day of the summer holidays.
- ✓
We live on the third floor.
- ✓
She's the only person who knows the answer.
- ✓
My sister and I go to the same school.
- ✗
It's best day of my life.
So sánh nhất cần the → the best day.
5Không có mạo từ: sự vật nói chung
Khi nói về sự vật nói chung (tất cả chúng, ý niệm về chúng), ta dùng danh từ số nhiều hoặc không đếm được mà không có mạo từ. Ở điểm này tiếng Anh khác nhiều ngôn ngữ khác, ví dụ tiếng Pháp hay tiếng Đức, vốn dùng the trong trường hợp này. Trong tiếng Anh, the chỉ những thứ cụ thể. Ngược lại, nhiều người học sau khi biết the lại thêm the vào cả những chỗ đang nói chung chung.
Nói chung hay cụ thể?
| Nói chung: không có mạo từ | Cụ thể: the |
|---|---|
| I love dogs. (tất cả các con chó) | The dogs next door are very noisy. |
| Milk is good for you. | The milk in this bottle is old. |
| Children like sweets. | The children in my class like sweets. |
| Money isn't everything. | Where's the money I gave you? |
| Music helps me relax. | I don't like the music in this café. |
| Cats sleep a lot. | The cat is sleeping on my bed. |
| Life is beautiful. | The life of a footballer is not easy. |
- ✓
I don't like vegetables, but I love fruit.
- ✓
Teachers work very hard.
- ✓
Water boils at 100 degrees.
- ✗
The people are often friendly in small towns.
Nói chung → People are often friendly in small towns.
- ✗
I like the chocolate.
Nói chung → I like chocolate. (The chocolate = một loại sô-cô-la cụ thể.)
6Không có mạo từ: bữa ăn, thể thao, ngôn ngữ, môn học và ngày tháng
Ta không dùng mạo từ với tên các bữa ăn, môn thể thao và trò chơi, ngôn ngữ, môn học ở trường, và với ngày, tháng và năm.
| Nhóm | Không có mạo từ | ✗ Không nói |
|---|---|---|
| Bữa ăn | have breakfast, at lunch, after dinner | have the breakfast |
| Thể thao và trò chơi | play football, do judo, play chess | play the football |
| Ngôn ngữ | speak English, learn Spanish | speak the English |
| Môn học ở trường | I like maths. We've got history today. | I like the maths. |
| Ngày, tháng, năm | on Monday, in July, in 2025 | on the Monday, in the July |
| Ngày lễ và lễ hội | at Christmas, at Easter | at the Christmas |
- ✓
We have breakfast at seven o'clock.
- ✓
What did you have for lunch?
- ✓
My brother plays basketball on Saturdays.
- ✓
Do you speak French?
- ✓
My favourite subject is geography.
- ✓
I was born in March.
7Nơi chốn và phương tiện: at home, go to bed, by bus
Một số cụm từ rất thông dụng với nơi chốn không có mạo từ. Ta dùng chúng khi nghĩ đến mục đích của nơi đó: bạn đến trường để học, lên giường để ngủ, đi làm để làm việc. Khi ta chỉ muốn nói đến tòa nhà, ta dùng the hoặc a.
Không có mạo từ
| Nơi chốn | Cụm từ |
|---|---|
| home | at home, go home, come home (✗ go to home) |
| school | at school, go to school, after school |
| work | at work, go to work, start work |
| bed | in bed, go to bed |
| university | at university, go to university |
| church, prison, hospital | go to church, in prison, in hospital (tiếng Anh-Anh) |
| phương tiện đi lại với by | by bus, by car, by train, by plane, by bike (nhưng: on foot) |
Mục đích hay tòa nhà?
| Không có mạo từ: mục đích | The: tòa nhà hoặc địa điểm |
|---|---|
| My sister is at school. (Em ấy là học sinh; em ấy đang đi học.) | Mum went to the school to talk to my teacher. |
| Grandad is in hospital. (Ông bị ốm.) | I visited him at the hospital. |
| I go to bed at ten. | Your shoes are under the bed. |
| I go to work by bus. | I'm on the bus. (chiếc xe buýt tôi đang đi lúc này) |
Nhưng nhiều nơi khác lại đi với the, vì ta nghĩ đến nơi quen thuộc trong thành phố của mình: go to the cinema, the theatre, the shops, the supermarket, the bank, the station, the airport, the doctor's, the park, the beach, the library.
- ✓
I usually stay at home on Sunday.
- ✓
What time do you go to bed?
- ✓
We went to the cinema last night.
- ✓
She goes to work by train.
- ✓
Let's go to the beach this afternoon.
- ✗
I'm going to the home.
→ I'm going home. (không có to, không có the)
- ✗
We went there by the car.
→ by car. (Nhưng: in my car, in the car)
8Tên địa danh: quốc gia, thành phố, sông và biển
Phần lớn tên người, thị trấn, thành phố, quốc gia, châu lục, đường phố, hồ và từng ngọn núi riêng lẻ không có mạo từ. Nhưng một số tên đi với the: các nước có những từ như Kingdom, States hay Republic trong tên, các nước có tên ở số nhiều, và sông, biển, đại dương và dãy núi.
| Không có mạo từ | The |
|---|---|
| phần lớn các nước: France, Ukraine, Poland, Japan | the UK, the United Kingdom, the USA, the Czech Republic |
| các nước có tên ở số ít: Spain, Italy | tên ở số nhiều: the Netherlands, the Philippines |
| châu lục: Europe, Asia, Africa | sông: the Thames, the Danube, the Dnipro |
| thành phố: London, Kyiv, Paris | biển và đại dương: the Black Sea, the Atlantic (Ocean) |
| đường phố: Oxford Street, Baker Street | dãy núi: the Alps, the Carpathians |
| hồ: Lake Geneva | sa mạc: the Sahara |
| từng ngọn núi riêng lẻ: Everest, Ben Nevis | quần đảo: the Canary Islands |
- ✓
My cousin lives in the USA, in New York.
- ✓
Have you ever been to the UK?
- ✓
London is on the Thames.
- ✓
We swam in the Mediterranean last summer.
- ✓
I'd like to visit Italy and Greece.
- ✗
She lives in the France.
Phần lớn tên nước không có mạo từ → in France.
9Play the guitar hay play football?
Với nhạc cụ, ta thường dùng the: play the guitar, play the piano. Với môn thể thao và trò chơi, ta không dùng mạo từ: play football, play chess. Hãy học chúng như những cụm cố định.
| Nhạc cụ: the | Thể thao và trò chơi: không có mạo từ |
|---|---|
| play the piano | play tennis |
| play the guitar | play football |
| play the violin | play volleyball |
| play the drums | play chess |
Thêm các cụm cố định
| Có the | Không có mạo từ |
|---|---|
| listen to the radio | watch TV (nhưng: turn on the TV = chiếc tivi) |
| go to the cinema | go to bed, go home |
| in the morning / afternoon / evening | at night, at midday |
| at the weekend | on Saturday, at Christmas |
| the same | next week, last year |
- ✓
My sister plays the violin in the school orchestra.
- ✓
We play football every Tuesday after school.
- ✓
I listen to the radio in the morning.
- ✓
We usually watch TV in the evening.
- ✗
He plays the tennis very well.
Thể thao: không có mạo từ → He plays tennis very well.