1Vì sao ta dùng one và ones?
Hãy tưởng tượng bạn đang ở trong một cửa hàng. Bạn muốn mua một chiếc áo phông, nhưng có rất nhiều áo: đỏ, xanh, to, nhỏ. Nếu bạn nói "I want the red T-shirt, not the blue T-shirt", câu nghe nặng nề vì từ T-shirt xuất hiện hai lần. Người bản xứ sẽ nói: I want the red one, not the blue one. Từ nhỏ one thay thế cho danh từ. Ai cũng hiểu one nghĩa là T-shirt, vì ta vừa nhắc đến nó hoặc ta đang nhìn thấy nó. Tiếng Việt cũng làm điều tương tự bằng "cái", "chiếc": "Tôi muốn cái màu đỏ, không phải cái màu xanh".
| Lặp lại danh từ (nặng nề) | Dùng one / ones (tự nhiên) |
|---|---|
| I don't want this cup. I want that cup. | I don't want this cup. I want that one. |
| My bike is old. I need a new bike. | My bike is old. I need a new one. |
| The small apples are sweeter than the big apples. | The small apples are sweeter than the big ones. |
| Which jacket is yours? — The black jacket. | Which jacket is yours? — The black one. |
- ✓
There are two buses. The first one is full, but the second one is almost empty.
- ✓
I like your new glasses. They're much nicer than your old ones.
- ✓
Which pizza do you want? — The big one, please. I'm really hungry!
- ✓
These biscuits are delicious. Can I have another one?
2One cho một vật, ones cho nhiều vật
One và ones đi theo danh từ mà chúng thay thế. Nếu danh từ ở số ít (a book, the dress, my phone), ta dùng one. Nếu danh từ ở số nhiều (the books, these dresses, my shoes), ta dùng ones. Hãy cẩn thận với những từ luôn ở số nhiều trong tiếng Anh: trousers, jeans, shorts, glasses, scissors. Chúng đi với ones, và động từ cũng ở số nhiều. Tiếng Việt nói "một cái quần", "một cái kéo", nên người Việt dễ nghĩ đây là danh từ số ít.
| Danh từ | Ta nói |
|---|---|
| a hat, the hat, this hat | the blue one, a new one |
| hats, the hats, these hats | the blue ones, new ones |
| jeans, trousers, shorts | the black ones, cheaper ones |
| glasses, sunglasses | the round ones, my old ones |
- ✓
I've got two cousins. The older one lives in Leeds.
- ✓
These jeans are too long. Have you got any shorter ones?
- ✓
We saw lots of puppies. The little brown ones were the sweetest.
- ✓
My sunglasses are broken, so I'm wearing my old ones today.
- ✗
These trousers are nice, but the grey one is cheaper.
Trousers là danh từ số nhiều → the grey ones are cheaper.
3The + tính từ + one: the red one, the big ones
Cách dùng phổ biến nhất của one là đặt sau tính từ. Khi ta chọn giữa những vật khác nhau về màu sắc, kích cỡ, độ cũ mới hay giá cả, ta dùng the + tính từ + one / ones. Ta dùng the vì ta muốn nói đến một vật cụ thể mà cả hai người đều nhìn thấy hoặc đều biết.
- ✓
Which umbrella is yours? — The yellow one.
- ✓
I'll take the small ones. They're cheaper.
- ✓
The old museum is boring, but the new one is fantastic.
- ✓
Look at those horses! The white one is my favourite.
One và ones cũng rất hợp với dạng so sánh hơn và so sánh nhất (từ các bài "So sánh hơn của tính từ" và "Tính từ so sánh nhất"). Sau so sánh nhất, ta có thể dùng one hoặc bỏ nó đi: This is the best one. / This is the best.
- ✓
This box is too small. I need a bigger one.
- ✓
These phones are expensive. Have you got any cheaper ones?
- ✓
Which is the fastest one? — The red car is the fastest.
4A / an + tính từ + one
Nếu ta không nói về một vật cụ thể mà nói về bất kỳ vật nào thuộc loại đó, ta dùng a / an + tính từ + one. Ở số nhiều không có a/an, nên ta chỉ nói tính từ + ones (hoặc some / any + tính từ + ones). Hãy nhớ rằng dùng a hay an phụ thuộc vào âm đứng sau: an old one, an expensive one, nhưng a new one, a big one.
| Số ít | Số nhiều |
|---|---|
| I need a new one. | I need new ones. |
| Have you got a smaller one? | Have you got any smaller ones? |
| She wants an electric one. | She wants electric ones. |
- ✓
My school bag is broken. Mum is going to buy me a new one.
- ✓
This T-shirt is a bit small. Have you got a bigger one?
- ✓
We don't want an expensive hotel. We want a cheap one near the beach.
- ✓
The last book was boring. I want to read an exciting one this time.
- ✓
Is there a bank near here? — Yes, there's one in King Street.
- ✓
Have you got a pen? — Yes, I've got one in my bag.
- ✓
I'd like an ice cream. Do you want one too?
- ✗
I need an umbrella. Can I borrow a one?
→ Can I borrow one?
5Which one? This one, that one
Để đề nghị ai đó chọn, ta dùng Which one? cho một vật và Which ones? cho nhiều vật. Trong bài A1 "This, that, these, those", bạn đã gặp this one và that one. Ở đây chúng xuất hiện lại cùng với which, vì trong hội thoại chúng thường đi cùng nhau.
- ✓
Can you pass me the cup? — Which one? — The blue one, next to the plate.
- ✓
I love those earrings. — Which ones? — The silver ones in the window.
- ✓
Which one is your brother? — That one, with the football.
- ✓
There are three cakes. Which one would you like? — This one, please.
| Câu hỏi | Các câu trả lời có thể dùng |
|---|---|
| Which one do you want? | This one. / The big one. / The one on the left. |
| Which ones are yours? | These (ones). / The black ones. / The ones by the door. |
6The one on the left, the ones with stripes
Ta cũng có thể nói rõ mình muốn nói đến vật hay người nào bằng một cụm từ đặt SAU one: một nơi chốn (on the left, in the window, next to the door), một chi tiết (with a red door, with long hair) hoặc một câu ngắn (that I bought yesterday). Ở đây ta luôn dùng the, vì ta đang chỉ vào một vật cụ thể.
| Loại cụm từ | Ví dụ |
|---|---|
| nơi chốn | Our house is the one next to the park. |
| with + chi tiết | I like the one with the long sleeves. |
| một người | My sister is the one with curly hair. |
| một câu ngắn | The best cakes are the ones that Grandma makes. |
- ✓
Which girl is Maya? — The one in the yellow coat.
- ✓
Don't eat those strawberries. Eat the ones in the bowl — they're washed.
- ✓
Is this your phone? — No, mine is the one on the table.
- ✓
The film we saw last week was better than the one we saw today.
7One hay it? Ones hay them?
Đây là điểm khác biệt quan trọng nhất trong bài. It nghĩa là CHÍNH vật mà ta đã nói đến. One nghĩa là MỘT vật KHÁC cùng loại — một cái bất kỳ, không phải đúng cái đó. Ở số nhiều, them = chính những vật đó, còn some (hoặc any) = những vật khác cùng loại. Tiếng Việt thường bỏ hẳn từ này ("Tôi mất ô rồi, phải mua cái mới"; "Tôi không tìm thấy"), nên người Việt hay chọn sai hoặc quên luôn.
| Chính vật đó | Một vật khác cùng loại |
|---|---|
| I've lost my umbrella. I can't find it. | I've lost my umbrella. I need to buy a new one. |
| I like your bag. Where did you buy it? | I like your bag. I want one like that. |
| Where are my keys? I can't find them. | I haven't got any stamps. I must buy some. |
- ✓
This is my favourite cup. Please don't break it!
đúng chiếc cốc này
- ✓
Is there a cup for me? — Yes, there's one in the cupboard.
một chiếc cốc bất kỳ
- ✓
My cat had kittens. Do you want one?
một chú mèo con bất kỳ
- ✓
I made these biscuits myself. Try them!
đúng những chiếc bánh quy này
8Không dùng với danh từ không đếm được: dùng some, hoặc lặp lại danh từ
One xuất phát từ số một, nên ta chỉ dùng nó với danh từ đếm được — những thứ ta có thể đếm (one apple, two apples). Danh từ không đếm được như bread, milk, cheese, water, rice, music và money không có one hay ones. Với chúng, ta có ba cách: dùng some / any để chỉ một lượng, lặp lại danh từ, hoặc, khi chọn nhanh, dùng tính từ một mình.
| Điều bạn muốn nói | Tiếng Anh đúng |
|---|---|
| một lượng của thứ đó | There's no milk. I'll buy some. |
| một loại khác của thứ đó | I don't like this cheese. Can I try a different cheese? |
| một lựa chọn nhanh | White or brown bread? — Brown, please. |
| chính thứ đó | This soup is lovely. I love it. |
- ✓
We haven't got any bread. Can you get some on your way home?
- ✓
This juice is too sweet. Is there any other juice?
- ✓
Do you want still or sparkling water? — Sparkling, please.
- ✗
There isn't any milk in the fridge. I'll buy one.
Milk là danh từ không đếm được → I'll buy some.
- ✗
I don't like this music. Can you play a different one?
→ Can you play some other music? / Can you play something else?
9Khi ta không cần one
Ở một số chỗ, người nói tiếng Anh thường bỏ one, hoặc dùng one là sai. Hãy học bốn trường hợp sau.
| Trường hợp | Ví dụ |
|---|---|
| sau một con số | I've got two cats and my friend has got three. (không nói three ones) |
| sau my / your / his… | This isn't my coat. Mine is blue. (tốt hơn my one) |
| sau which, this, that khi không có tính từ | Which do you want? This, please. (Which one / This one cũng được.) |
| sau each, either, neither | There are two roads. Either is fine. (either one cũng được) |
- ✓
How many brothers have you got? — I've got two.
- ✓
Your bike is faster than mine.
- ✓
I can't decide between these two dresses. — I prefer this.
- ✗
I've got two sisters and Tom has got three ones.
Sau một con số → three.
10Lỗi thường gặp
Trong tiếng Việt, ta có thể nói "Tôi muốn cái đỏ" hoặc thậm chí chỉ "Lấy màu đỏ" mà không nhắc lại danh từ. Khi nói tiếng Anh, người Việt hay dịch thẳng thành "I want the red" và quên mất one (từ đóng vai trò giống "cái"). Nhưng trong tiếng Anh, tính từ không thể đứng một mình thay cho danh từ, nên phải có one. Hãy chú ý những lỗi sau trong tiếng Anh của chính bạn.