Eenglish-tests.com
A1

Câu mệnh lệnh và let's

Chúng ta dùng câu mệnh lệnh để bảo ai đó làm gì hoặc không làm gì: Sit down (Ngồi xuống). Open your books (Mở sách ra). Don't run! (Đừng chạy!). Đây là dạng động từ dễ nhất trong tiếng Anh: chỉ là động từ nguyên mẫu, không có chủ ngữ. Chúng ta dùng nó cho lời hướng dẫn, chỉ đường, lời khuyên, lời cảnh báo và mệnh lệnh. Với Let's + động từ, chúng ta đưa ra lời đề nghị cho một nhóm có cả chính mình: Let's go to the cinema! (Chúng mình đi xem phim đi!)

1Câu mệnh lệnh là gì?

Trong phần lớn các câu tiếng Anh, chúng ta cần có chủ ngữ (I, you, she, Tom…). Câu mệnh lệnh thì khác: chúng ta không nói chủ ngữ, vì rõ ràng là đang nói với bạn, người nghe. Động từ luôn ở dạng nguyên mẫu, dạng bạn tìm thấy trong từ điển. Nó giống nhau dù nói với một người hay nhiều người.

base verb (+ the rest of the sentence)
Động từ nguyên mẫuCâu mệnh lệnh
comeCome here, please.
listenListen to me.
closeClose the door.
beBe quiet!
haveHave a nice day!
lookLook at the board, everyone.

2Khi nào chúng ta dùng câu mệnh lệnh?

Câu mệnh lệnh có nhiều cách dùng. Thường thì tình huống và giọng nói cho biết đó là mệnh lệnh, lời mời thân thiện hay lời khuyên. Dưới đây là những tình huống phổ biến nhất.

Cách dùngVí dụ
Mệnh lệnhStop! Give me that!
Lời hướng dẫnPress the green button. Write your name here.
Chỉ đườngTurn left at the bank. Go straight on.
Lời khuyênDrink a lot of water. Go to bed early.
Lời cảnh báoBe careful! Watch out!
Lời mời (mời vào, mời dùng đồ ăn…)Come in! Have a biscuit.
Lời chúcHave a good weekend! Enjoy your meal!
  • ✓

    Take the second street on the right. The station is next to the park.

  • ✓

    You look tired. Sit down and have a cup of tea.

  • ✓

    Watch out! There's a car!

3Câu mệnh lệnh phủ định: Don't…

Don't (= Do not) + base verb

Để bảo ai đó đừng làm gì, chúng ta đặt Don't trước động từ nguyên mẫu. Cách này giống nhau dù nói với một người hay nhiều người. Khi nói, chúng ta gần như luôn dùng Don't. Dạng đầy đủ Do not trang trọng hơn và rất mạnh; chúng ta thường thấy nó trên biển báo và trong nội quy.

Hãy làm điều nàyĐừng làm điều này
Walk, please.Don't run!
Close the window.Don't open the window.
Be on time.Don't be late!
Eat in the kitchen.Don't eat in the classroom.
Look at the paintings.Do not touch the paintings. (biển báo trong bảo tàng)
  • ✓

    Don't worry. Everything is OK.

  • ✓

    Don't forget your keys!

  • ✓

    Don't be sad. We can play again tomorrow.

  • ✓

    Don't talk during the exam, please.

4Please và sự lịch sự

Câu mệnh lệnh có thể nghe mạnh, thậm chí thô lỗ, nhất là với những người chúng ta không quen lắm. Để lịch sự hơn, chúng ta thêm please ở đầu hoặc cuối câu. Khi đặt ở cuối, chúng ta thường dùng dấu phẩy trước nó. Giọng nói cũng quan trọng: giọng thân thiện, nhẹ nhàng làm cho câu mệnh lệnh nghe dễ chịu.

MạnhLịch sự hơn
Sit down.Sit down, please. / Please sit down.
Close the door.Please close the door.
Don't shout.Please don't shout.
Wait here.Wait here, please.

Khi nhờ ai đó giúp, người Anh thường thích dùng câu hỏi với can hoặc could hơn là câu mệnh lệnh: Can you close the door, please? Could you help me, please? Câu mệnh lệnh là bình thường khi hướng dẫn, chỉ đường, khi mời ai đó và khi nói với gia đình, bạn bè.

5Always và never + câu mệnh lệnh

Để đưa ra một quy tắc hoặc một lời khuyên mạnh cho mọi lúc, chúng ta đặt always hoặc never ở ngay đầu câu, trước động từ nguyên mẫu. Never đã mang nghĩa phủ định, nên chúng ta không dùng don't với nó.

Always / Never + base verb
  • ✓

    Always wash your hands before you eat.

  • ✓

    Never open the door to strangers.

  • ✓

    Always look left and right before you cross the road.

  • ✓

    Never swim alone in the sea.

  • ✗

    Don't never swim alone.

    Never đã mang nghĩa phủ định rồi. Hãy nói: Never swim alone. hoặc Don't swim alone.

6Let's và let's not

Let's (= Let us) + base verb · Let's not + base verb

Chúng ta dùng Let's để đưa ra lời đề nghị cho một nhóm có cả người nói: tôi và bạn cùng nhau. Nó có nghĩa là "tôi nghĩ chúng ta nên làm việc này", giống như "chúng mình… đi" trong tiếng Việt. Sau Let's, chúng ta dùng động từ nguyên mẫu, không có to. Dạng phủ định là Let's not + động từ nguyên mẫu. Trong tiếng Anh hằng ngày, chúng ta gần như luôn nói Let's; Let us nghe rất trang trọng.

  • ✓

    I'm hungry. Let's have lunch.

  • ✓

    It's a lovely day. Let's go to the beach!

  • ✓

    Let's meet at the station at six.

  • ✓

    Let's not watch TV tonight. Let's play a game.

  • ✓

    It's late. Let's not take the bus. Let's get a taxi.

Chúng ta đáp lại lời đề nghị với Let's theo nhiều cách khác nhau. Để đồng ý, chúng ta nói: Yes, let's! / Good idea! / OK. Để từ chối một cách lịch sự, chúng ta đưa ra lý do hoặc một ý tưởng mới: I'm not sure. It's very cold. / No, let's stay at home.

Lời đề nghịCâu trả lời
Let's go for a walk.Yes, let's! / Good idea!
Let's have pizza tonight.Hmm, I'm not sure. Let's have pasta.
Let's not go out. It's raining.OK. Let's watch a film at home.

7Câu mệnh lệnh trong công thức nấu ăn và lời hướng dẫn

Công thức nấu ăn, hướng dẫn sử dụng máy móc, trò chơi và chương trình máy tính thường được viết bằng câu mệnh lệnh. Mỗi bước bắt đầu bằng một động từ. Điều này làm cho lời hướng dẫn ngắn gọn và rõ ràng. Chúng ta thường dùng first, then, next, after that và finally để chỉ thứ tự các bước.

  • ✓

    First, break two eggs into a bowl.

  • ✓

    Then add a little milk and some salt.

  • ✓

    Mix it all together.

  • ✓

    Next, heat some butter in a pan.

  • ✓

    Pour the eggs into the pan and cook for three minutes.

  • ✓

    Finally, put the omelette on a plate and enjoy it!

Những động từ thường gặp trong lời hướng dẫn

Động từVí dụ
pressPress the red button to start.
clickClick on 'Next'.
turn on / turn offTurn off your phone, please.
chooseChoose the correct answer.
cutCut the bread into small pieces.
waitWait for the green light.

8Ngôn ngữ trong lớp học

Giáo viên dùng rất nhiều câu mệnh lệnh trong lớp học. Bạn cũng có thể gặp chúng trong sách và trong phần hướng dẫn bài tập. Biết rõ chúng là rất có ích. Học sinh cũng dùng câu mệnh lệnh, nhưng thường kèm theo please, hoặc dùng câu hỏi như Can you…?

Giáo viên nóiNghĩa
Open your books at page ten.tìm trang 10
Listen and repeat.nghe các từ và nói lại
Work in pairs.làm việc với một bạn khác
Read the text and answer the questions.hai bước: đọc, sau đó trả lời
Don't look at your partner's answers.tự làm một mình
Put your hand up.giơ tay lên để phát biểu
Fill in the gaps.viết những từ còn thiếu
Match the words and pictures.nối mỗi từ với một bức tranh
  • ✓

    Please speak more slowly.

  • ✓

    Please repeat that.

  • ✓

    Excuse me, can you spell that, please?

9Biển báo và thông báo

Nhiều biển báo và thông báo ở nơi công cộng dùng câu mệnh lệnh, vì chúng phải ngắn gọn và rõ ràng. Trên biển báo, chúng ta thường thấy dạng đầy đủ Do not thay cho Don't, vì trông nó trang trọng hơn. Chúng ta cũng gặp No + -ing hoặc No + danh từ với cùng ý nghĩa: No smoking = Do not smoke.

Biển báoBạn có thể thấy nó ở đâu
Keep off the grass.trong công viên
Do not touch.trong bảo tàng
Push. / Pull.trên cửa
Mind the gap.trong tàu điện ngầm London
Do not feed the animals.ở sở thú
Keep left.trên đường hoặc trên cầu thang
Please queue here.trong cửa hàng hoặc ở bến xe buýt

Câu mệnh lệnh và let's: bài kiểm tra

Bài kiểm tra bằng tiếng Anh: như vậy bạn được luyện tiếng Anh.

GameFix the mistake: Imperatives and let'sFind the mistake in each sentence and choose the right word.Play →

Bài học này có ích không? Hãy chia sẻ với bạn bè hoặc với lớp của bạn.