1Kip fiillerinin ötesi: kip ifadelerine neden ihtiyaç duyarız
B2 düzeyinde şimdi ve geçmiş hakkında kesinlik göstermek için kip fiillerini kullandınız: He must be at home. She can't have seen us. They might have missed the train. Ancak kip fiillerinin sınırları vardır: -ing biçimleri, mastar biçimleri yoktur ve çok az zamanda kullanılabilirler. Be ile kurulan kip ifadelerinin (be bound to, be likely to, be due to) bu sınırları yoktur; bu yüzden her zamanda ve başka fiillerden sonra kullanılabilirler.
- ✓
It was bound to happen sooner or later. (past)
- ✓
Electric cars seem likely to replace petrol cars within twenty years. (after another verb)
- ✓
Being likely to win didn't make her any less nervous. (-ing form)
- ✓
There is likely to be a long queue at the box office. (with there)
Kesinden düşük olasılığa
| Ne kadar emin? | İfade | Örnek |
|---|---|---|
| Neredeyse kesin | be bound to / be sure to / be certain to | The film is bound to be a success. |
| Olası | be likely to / will probably | The film is likely to be a success. |
| Mümkün | may / might / could | The film might be a success. |
| Olasılığı düşük | be unlikely to / probably won't | The film is unlikely to be a success. |
2Be bound to, be sure to, be certain to
Bu ifadeler, konuşanın bir şeyin olacağından ya da doğru olduğundan neredeyse emin olduğunu anlatır. Be bound to özellikle İngiliz İngilizcesinde yaygındır ve çoğu zaman durum ya da kişinin karakteri düşünüldüğünde sonucun kaçınılmaz olduğunu düşündürür (Türkçedeki "kesin … -ecek", "mutlaka … -ir" gibi). Be sure to ve be certain to aynı anlama gelir ama biraz daha nötrdür.
- ✓
Don't lend him your umbrella — he's bound to lose it.
- ✓
With all this rain, the river is bound to flood.
- ✓
If you practise every day, you're sure to improve.
- ✓
The new policy is certain to cause debate in Parliament.
- ✓
Mistakes are bound to happen when people are tired.
3Be likely to ve be unlikely to
Likely "olası, muhtemel" demektir. Bir sıfattır, bu yüzden be ile kullanılır. Üç ana kalıbı vardır ve hepsi haberlerde, raporlarda ve günlük konuşmada çok sık kullanılır.
| Kalıp | Örnek |
|---|---|
| özne + be likely to + fiil | Prices are likely to rise next year. |
| It is likely that + cümlecik | It is likely that prices will rise next year. |
| There is likely to be + isim | There is likely to be heavy traffic tonight. |
| özne + be unlikely to + fiil | The weather is unlikely to improve before Sunday. |
- ✓
Students who sleep well are more likely to remember what they have learnt.
- ✓
The match is highly unlikely to be cancelled.
- ✓
It is quite likely that the museum will extend its opening hours.
- ✓
What is the most likely explanation for the delay?
Likely zarflarla güçlendirilebilir ya da zayıflatılabilir: very likely, highly likely, quite likely, more/less likely, most likely. Probable'ın aynı şekilde çalışmadığına dikkat edin: It is probable that… deriz, ama asla 'He is probable to…' demeyiz.
4Be due to, be due for ve due to
Be due to, belirli bir zamanda, özellikle bir tarifeye ya da resmî programa göre olması planlanan veya beklenen bir şeyi anlatır. Due mastarsız da kullanılabilir; ardından bir zaman ifadesi gelir. Be due for + isim ise bir şeyin normal ya da gerekli olduğu için yakında olması gerektiği anlamına gelir.
- ✓
The train is due to arrive at platform 4 at 10.15.
- ✓
The new terminal is due to open next spring.
- ✓
My essay is due on Friday. (= the deadline is Friday)
- ✓
Their first baby is due in March.
- ✓
My car is due for a service — it has done another 10,000 miles.
- ✓
After three years in the same job, she feels she is due for a promotion.
Dikkat edin: due to (+ isim) edatının bambaşka bir anlamı vardır. "… yüzünden, … nedeniyle" demektir ve özellikle resmî İngilizcede bir neden belirtmek için kullanılır.
| Cümle | Anlam |
|---|---|
| The flight is due to leave at six. | Saat altıda kalkması planlanıyor. |
| The flight was cancelled due to fog. | Sis yüzünden iptal edildi. |
5Diğer kip ifadeleri: be set to, be supposed to, be to
Be ile kurulan başka birkaç ifade de kip fiilleri gibi işler. Özellikle haberlerde, resmî metinlerde ve günlük şikâyetlerde çok sık görülürler.
| İfade | Anlam | Örnek |
|---|---|---|
| be set to | çok olası, olmaya hazır (haberler) | The government is set to announce new measures today. |
| be about to | çok yakında olacak | Hurry up — the film is about to start. |
| be supposed to / be meant to | beklenen (kural, plan, ün) | You were supposed to be here at nine! This café is meant to be excellent. |
| be to | resmî talimat ya da resmî plan | All visitors are to report to reception. The new portrait is to be displayed in May. |
| be poised to | harekete geçmeye hazır (resmî, haberler) | The company is poised to enter the Asian market. |
Be supposed to çoğu zaman beklenen şeyin gerçekleşmediğini gösterir: The bus was supposed to come at ten (ama gelmedi). Be meant to yaygın bir İngiliz alternatifidir: I'm meant to be revising, but I'm watching TV instead. İkisi de ünü anlatabilir ("… olduğu söyleniyor"): This book is supposed to be brilliant.
6Tipik davranışlar ve şimdiki alışkanlıklar için will
Will yalnızca bir gelecek zaman yardımcı fiili değildir. Karaktere özgü davranışı da anlatabilir: bir kişinin tipik olarak ne yaptığını ya da bir şeyin doğası gereği normalde ne yaptığını. Anlamı Present Simple'a (geniş zamana) çok yakındır, ama will betimlemeyi daha canlı kılar ve bunun öngörülebilir bir davranış olduğunu düşündürür. Türkçedeki geniş zaman da benzer bir işlev görür: "Babaannem saatlerce bahçede oturur."
- ✓
My grandmother will sit in the garden for hours, reading and listening to the radio.
- ✓
Our cat will follow you around the house if you have food in your hand.
- ✓
A good teacher will always find time to listen.
- ✓
Oil will float on water.
- ✓
If you leave milk out of the fridge, it will go off.
7Geçmiş alışkanlıklar için would
Would, alışkanlıklar için will'in geçmişteki karşılığıdır. Geçmişte tekrarlanan eylemleri, çoğu zaman nostaljik ya da betimleyici bir şekilde anlatır; anılara ve öykülere özgüdür. Türkçedeki "-erdi / -ardı" (geniş zamanın hikâyesi) gibi: "Dedem her akşam bize masal anlatırdı." B1 düzeyinde used to'nun da aynı işi görebildiğini öğrendiniz. Temel fark şudur: would yalnızca tekrarlanan eylemler için kullanılır, asla geçmişteki durumlar için kullanılmaz; used to ise ikisi için de mümkündür.
| used to | would |
|---|---|
| Every summer we used to go camping. (eylem) | Every summer we would go camping. (eylem) |
| We used to live in a small flat. (durum) | We would live in a small flat. ✗ (durum — mümkün değil) |
| I used to have long hair. (durum) | I would have long hair. ✗ (durum — mümkün değil) |
- ✓
When I was a child, my grandfather would tell us stories every evening.
- ✓
During exam season she would spend whole days in the library.
- ✓
On Sunday mornings we'd walk to the bakery and buy fresh croissants.
Bir öykü çoğu zaman used to ile başlar, geçmiş zaman çerçevesi netleşince would ile devam eder: We used to spend every August by the sea. We'd get up early, we'd swim before breakfast, and in the evenings Dad would cook fish on the barbecue.
8Sinir bozucu alışkanlıklar: vurgulu will ve would
Will ve would konuşmada vurgulandığında (ve kısaltılmadığında) birinin tipik davranışıyla ilgili bir sinirlenmeyi ya da eleştiriyi ifade eder. Yazıda bu anlamı bağlam gösterir. Konuşan, davranışın tipik, bilinçli ve epey sinir bozucu olduğunu ima eder.
- ✓
My brother will borrow my clothes without asking! I've told him a hundred times.
- ✓
She will keep interrupting when other people are speaking.
- ✓
He would leave the lights on in every room, even when we asked him not to.
- ✓
'He said the mistake was my fault.' 'Well, he would say that, wouldn't he?'
Benzer bir anlam always (ya da constantly, forever) + continuous bir zamanla da ifade edilir. Bu biçim genellikle daha da duygusal bir etki yaratır (Türkçedeki "Sürekli … -ıp duruyor" gibi).
| Biçim | Örnek |
|---|---|
| will (vurgulu) | He will leave his dirty plates in the sink. |
| be always + -ing | He's always leaving his dirty plates in the sink. |
| would (vurgulu, geçmiş) | He would leave his dirty plates in the sink. |
| was always + -ing (geçmiş) | He was always leaving his dirty plates in the sink. |
9Resmî ve gündelik üslup
Kip ifadelerinin çoğu nötr İngilizceye aittir, ama bazıları daha resmî, bazıları da daha çok konuşma diline özgü durur. Kompozisyonlarda ve raporlarda ölçülü ve nesnel görünen ifadeleri seçin; sohbette ise daha kısa biçimler ve zarflar daha doğaldır.
| Gündelik / sözlü | Resmî / yazılı |
|---|---|
| It'll probably go up. | It is likely to increase. |
| It's bound to go wrong. | It is almost certain to encounter difficulties. |
| The bus is supposed to come at ten. | The coach is due to depart at ten. |
| You've got to show your ID at the desk. | All visitors are to present identification at reception. |
| They're about to bring in new rules. | The government is set to introduce new regulations. |
| Things went wrong because of the weather. | Problems arose due to adverse weather conditions. |