1Sayılabilen mi, sayılamayan mı? Başlangıç noktası
Bir miktar belirleyici seçmeden önce elinizdeki ismin türüne karar verin. Sayılabilen isimlerin tekil ve çoğul biçimi vardır (a chair, two chairs). Sayılamayan isimlerin çoğulu yoktur ve tekil fiil alırlar (information, advice, furniture, traffic). Bazı miktar belirleyiciler iki türle de kullanılır, ama birçoğu yalnızca biriyle kullanılır; bu yüzden burada yapılan bir hata bütün ifadeyi yanlış yapar. Dikkat: Türkçede sayılabilen bazı kelimeler ("bilgiler", "tavsiyeler", "mobilyalar") İngilizcede sayılamaz.
Hangi miktar belirleyici hangi isimle kullanılır?
| Miktar belirleyici | Sayılabilen çoğul | Sayılamayan |
|---|---|---|
| many / a large number of / several | ✓ many books | ✗ |
| few / a few / quite a few | ✓ a few friends | ✗ |
| much / a great deal of | ✗ | ✓ a great deal of time |
| little / a little | ✗ | ✓ a little money |
| a lot of / lots of / plenty of | ✓ plenty of chairs | ✓ plenty of space |
| some / any / no / hardly any | ✓ hardly any people | ✓ hardly any milk |
| most / all | ✓ most students | ✓ all the water |
Each ve every farklıdır: tekil sayılabilen bir isimle kullanılırlar (each day, every student). Onları bir sonraki bölümde öğreneceksiniz.
2Each ve every
Each ve every'den sonra tekil sayılabilen bir isim ve tekil bir fiil gelir. Anlamları çok yakındır ama aynı değildir. Each, kişileri ya da şeyleri tek tek, ayrı ayrı düşünmemizi sağlar ("her bir"). Every ise bütün grubu bir arada düşünmemizi sağlar, biraz all gibi ("her, bütün"). Each iki ya da daha fazla şey için, every ise üç ya da daha fazla şey için kullanılır.
- ✓
Each student has their own locker. (one by one)
- ✓
Every student in the school has a locker. (all of them)
- ✓
She had a bag in each hand. (two hands → only each)
- ✓
I go swimming every Saturday.
- ✓
Every room in the hotel is fully booked.
| each | every |
|---|---|
| tek tek, ayrı ayrı | bütün grup (≈ all) |
| 2 ya da daha fazlası için | 3 ya da daha fazlası için |
| each of the + çoğul isim / zamir | every one of the + çoğul isim / zamir |
| tek başına kullanılabilir: They cost £5 each. | tek başına kullanılamaz |
| — | düzenli olaylar için: every day, every three weeks |
3Each of ve every one of
The, my, these, them, us vb. kelimelerden önce of gerekir. Each ile each of deriz; every ile ise every one of dememiz gerekir (✗ every of mümkün değildir). Bu ifadelerden sonra isim çoğuldur, ama özenli İngilizcede fiil yine tekildir, çünkü özne each/every one'dır.
- ✓
Each of the rooms has a sea view.
- ✓
Every one of my friends was at the wedding.
- ✓
Each of them wants to win.
- ✓
I've called every one of the numbers on the list.
- ✓
The children each received a medal. (each after the subject)
4All ile whole
All ve whole ikisi de "tam, bütün" anlamına gelir, ama kelime sırası farklıdır. All, the'den önce gelir: all the day. Whole ise the'den (ya da a, my, this… kelimelerinden) sonra gelir: the whole day. Tekil sayılabilen isimlerle the whole çoğu zaman daha doğaldır: the whole book, my whole life. Sayılamayan isimlerle all kullanın: all the money (✗ the whole money).
| all | whole |
|---|---|
| all + the / my + isim | the / my / a + whole + tekil isim |
| all (the) day, all my life | the whole day, my whole life |
| sayılamayan: all the money | ✗ the whole money |
| çoğul: all the students | çoğul (nadir): whole cities = şehirlerin tamamı |
| — | a ile: a whole pizza (= bütün bir pizza) |
- ✓
We spent the whole afternoon at the beach.
- ✓
We spent all afternoon at the beach.
- ✓
She ate a whole cake by herself!
- ✓
I've spent all my money on clothes.
- ✗
The whole money was stolen.
Money sayılamayan bir isimdir: all the money.
5Few ile a few, little ile a little
Bu, B2 düzeyindeki en önemli farklardan biridir. A few (sayılabilen) ve a little (sayılamayan) olumludur: "biraz, çok değil ama yeterli" anlamına gelir. A olmadan few ve little ise olumsuzdur: "neredeyse hiç, yeterli değil" anlamına gelir ve çoğu zaman hayal kırıklığı ifade eder. Few ve little tek başına oldukça resmîdir; gündelik konuşmada insanlar bunun yerine çoğu zaman not many ya da not much der. Türkçede "birkaç arkadaşım var" (a few) ile "pek az arkadaşım var" (few) arasındaki farkı düşünün.
| Olumlu (biraz, yeterli) | Olumsuz (neredeyse hiç) |
|---|---|
| a few + çoğul: I have a few friends here, so I'm not lonely. | few + çoğul: I have few friends here, so I'm often lonely. |
| a little + sayılamayan: There's a little time left — let's have a coffee. | little + sayılamayan: There's little time left — we must hurry. |
- ✓
Few people came to the meeting, so it was cancelled.
- ✓
A few people came to the meeting, so we went ahead.
- ✓
He speaks a little Italian — enough to order food.
- ✓
There's little hope of finding the ring now.
- ✓
Very few tourists visit this village in winter.
Quite a few, "oldukça fazla sayıda", beklediğinizden daha fazla anlamına gelir. İlginçtir ama küçük değil, olumlu ve oldukça büyük bir sayıdır: Quite a few of my classmates have been to Japan. Sayılamayan isimler için buna benzer bir ifade vardır: quite a lot (of). Only a few ve only a little ise miktarın küçük olduğunu vurgular: I've only got a little money left.
6Plenty of, a great deal of, a large number of
Plenty of, "bol bol, yeterinden fazla" anlamına gelir. Hem çoğul hem de sayılamayan isimlerle kullanılır; nötr ya da gayriresmîdir. A great deal of ve a large number of daha resmîdir; kompozisyonlarda ve raporlarda sık görülür. Temel dil bilgisi kuralı: a great deal of sayılamayan isimlerle, a large number of ise çoğul sayılabilen isimlerle kullanılır.
| İfade | İsim | Örnek |
|---|---|---|
| plenty of | çoğul ya da sayılamayan | Don't hurry — we've got plenty of time. |
| a great deal of | yalnızca sayılamayan | The project needs a great deal of effort. |
| a large number of | yalnızca çoğul sayılabilen | A large number of students have signed up. |
| a large amount of | yalnızca sayılamayan | They spent a large amount of money. |
- ✓
There are plenty of seats at the back.
- ✓
She has a great deal of experience in teaching.
- ✓
A large number of complaints were received.
- ✗
A great deal of people came.
People çoğul sayılabilen bir isimdir: a large number of people.
Fiile dikkat edin: a large number of + çoğul isimden sonra fiil çoğuldur (A large number of people were there), çünkü asıl özne people'dır. A great deal of + sayılamayan isimden sonra ise fiil tekildir (A great deal of money was spent).
7Most ve most of the; several
Most + isim (the olmadan) genel olarak insanlardan ya da şeylerden söz eder. Most of the (ya da most of my, most of these…) belirli, bilinen bir gruptan söz eder. Bu anlam için most the ya da the most kullanmayın.
| Yapı | Anlam | Örnek |
|---|---|---|
| most + isim | genel olarak | Most teenagers love music. |
| most of the / my / these + isim | belirli bir grup | Most of the teenagers in my class play an instrument. |
| most of + zamir | belirli bir grup | Most of them live nearby. |
Several, "ikiden fazla ama çok değil, birkaç" anlamına gelir. Yalnızca çoğul sayılabilen isimlerle kullanılır ve some'dan biraz daha kesindir. Several of the / several of them da diyebiliriz.
- ✓
I've been to Scotland several times.
- ✓
Several of my colleagues are off sick this week.
- ✓
We had to wait several hours at the airport.
8Hardly any
Hardly any, "neredeyse hiç" ya da "çok az" anlamına gelir. Çoğul ve sayılamayan isimlerle kullanılır. Hardly zaten olumsuz bir kelime olduğu için onu olumlu bir fiille kullanırız: ✗ I don't have hardly any. Hardly anyone, hardly anything, hardly anywhere ve hardly ever da diyebiliriz.
- ✓
There's hardly any milk left.
- ✓
Hardly any students failed the exam.
- ✓
I know hardly anyone at this party.
- ✓
We hardly ever go to the cinema these days.
9No ile none
No doğrudan bir ismin önünde kullanılır: There's no milk. / There are no chairs. None ise bir zamirdir: isim olmadan ya da none of + the / my / them yapısında kullanılır. None'ı asla doğrudan bir ismin önüne koymayın.
| no | none |
|---|---|
| no + isim | tek başına none ya da none of + the / my / zamir |
| There's no sugar. | How much sugar is there? — None. |
| No students were late. | None of the students was / were late. |
| I have no idea. | I asked three people, but none of them knew. |
None of + çoğul isimden sonra hem tekil hem çoğul fiil kullanılabilir. Tekil fiil (None of them is…) daha resmîdir; çoğul fiil (None of them are…) gündelik konuşmada yaygındır. Günümüz İngiliz İngilizcesinde ikisi de doğrudur. No + tekil isim tekil fiil, no + çoğul isim ise çoğul fiil alır.
10Özet: miktar belirleyiciler ve isim türleri
Seçimlerinizi kontrol etmek için bu tabloyu kullanın. Üç soruyu unutmayın: İsim sayılabilen mi, sayılamayan mı? Tekil mi, çoğul mu? Miktar belirleyiciden sonra the / my / bir zamir var mı (varsa genellikle of gerekir)?
Bir bakışta miktar belirleyiciler
| Miktar belirleyici | Birlikte kullanıldığı | Örnek |
|---|---|---|
| each / every | tekil sayılabilen + tekil fiil | Every seat is taken. |
| each of / every one of | the / my + çoğul isim, tekil fiil | Each of the seats is numbered. |
| the whole | tekil sayılabilen | the whole class |
| all (the) | çoğul ya da sayılamayan | all the furniture |
| a few / few / quite a few / several | çoğul sayılabilen | quite a few mistakes |
| a little / little | sayılamayan | a little patience |
| a large number of | çoğul sayılabilen + çoğul fiil | a large number of visitors |
| a great deal of | sayılamayan + tekil fiil | a great deal of noise |
| plenty of / a lot of / hardly any / no | çoğul ya da sayılamayan | plenty of ideas, plenty of food |
| most / most of the | çoğul ya da sayılamayan | most of the time |
| none | tek başına ya da + of the / zamir | none of my friends |