1İki tür karşıtlık
Karşıtlık sözcükleri birbirinden biraz farklı iki fikri anlatır ve farkı en baştan görmek işinizi kolaylaştırır. Birinci tür beklenmedik karşıtlıktır (concession da denir): ikinci düşünce, birinciden sonra şaşırtıcıdır. İkinci tür ise basit bir karşılaştırmadır: iki farklı olguyu yan yana koyarız ve hiçbiri şaşırtıcı değildir.
| Tür | Anlamı | Örnek |
|---|---|---|
| Beklenmedik karşıtlık | A yüzünden B şaşırtıcı | Although she was exhausted, she kept working. |
| İki şeyin karşılaştırılması | A ve B yalnızca farklı | My brother loves maths, whereas I prefer languages. |
Beklenmedik karşıtlık için but, although, though, even though, despite, in spite of, however, nevertheless ve even so kullanırız. İki şeyi karşılaştırmak için whereas, while, on the other hand ve elbette but kullanırız. Dersin büyük bölümü birinci grupla ilgilidir, çünkü dil bilgisi orada daha karmaşıktır.
- ✓
Even though the tickets were expensive, the concert sold out in an hour.
- ✓
Despite having little experience, he got the job.
- ✓
The north of the country is wet and green, whereas the south is dry.
- ✓
The flat is tiny. However, it's in a great location.
2Although, though ve even though + yan cümle
Although, though ve even though bağlaçtır. Bu, arkalarından tam bir yan cümle, yani bir özne ve bir yüklem geldiği anlamına gelir. Türkçedeki "-masına rağmen" ya da "her ne kadar … -sa da" yapısına karşılık gelirler: "Otel ucuz olmasına rağmen çok temizdi." Yan cümle cümlenin başında ya da sonunda olabilir. Başta gelirse ardından virgül koyarız; ikinci sırada gelirse genellikle virgüle gerek yoktur.
- ✓
Although the hotel was cheap, it was very clean.
- ✓
The hotel was very clean although it was cheap.
- ✓
Though I'd never met her before, I recognised her at once.
- ✓
Even though he had revised for weeks, he still felt nervous before the exam.
- ✓
We decided to go ahead with the picnic even though the forecast was bad.
| Sözcük | Farkı ne? |
|---|---|
| although | nötr, konuşmada da yazıda da uygun |
| though | biraz daha resmî olmayan; konuşmada çok yaygın |
| even though | daha güçlü: karşıtlığın gerçekten şaşırtıcı olduğunu vurgular |
Even though vurgulu biçimdir; biraz "ve bu gerçekten şaşırtıcı" demek gibidir. Karşılaştırın: Although it was cold, we swam in the sea (olağan bir karşıtlık). Even though it was freezing, we swam in the sea (bunun ne kadar şaşırtıcı olduğunu vurgulamak istiyoruz). Tek başına even'ın bağlaç olmadığına dikkat edin: ✗ Even it was cold, we swam.
3Cümle sonunda though
Though'nun although'da olmayan özel bir kullanımı vardır. Konuşma dilinde, "yine de, ama" anlamında bir zarf olarak cümlenin sonuna gelebilir. Bu konumda genellikle bir virgülden sonra gelir ve önceki cümleye gönderme yapar. Although asla bu şekilde kullanılamaz.
- ✓
The film was a bit long. I enjoyed it, though.
- ✓
It's an expensive restaurant. The food is amazing, though.
- ✓
I'm not keen on hiking. I'd love to see the waterfall, though.
- ✗
The film was a bit long. I enjoyed it, although.
Although cümlenin sonuna gelemez. Though kullanın.
4Despite ve in spite of + isim ya da -ing
Despite ve in spite of although ile aynı anlama gelir, ama bağlaç değil, edattır. Bu, dil bilgisini tamamen değiştirir: arkalarından bir isim (öbeği), bir zamir ya da bir -ing biçimi kullanırız. Hemen arkalarına öznesi ve yüklemi olan normal bir yan cümle koyamayız. Türkçedeki "-e rağmen" yapısını düşünün: "Yağmura rağmen maç oynandı."
| Despite / in spite of'tan sonra | Örnek |
|---|---|
| bir isim | Despite the rain, the match went ahead. |
| bir isim öbeği | In spite of her busy schedule, she always makes time for her friends. |
| bir zamir | The task was hard, but she finished it despite that. |
| bir -ing biçimi | Despite feeling ill, he went to work. |
| the fact that + yan cümle | In spite of the fact that it was raining, we went out. |
Bir düşüncenin üç şekilde nasıl anlatılabildiğine bakın. Anlam aynıdır; yalnızca dil bilgisi değişir. Elinizdeki sözcüklere uyanı seçin: tam bir yan cümleniz varsa although kullanın; bir isminiz varsa ya da daha kısa, daha resmî bir cümle istiyorsanız despite kullanın.
- ✓
Although it was raining, we went out.
- ✓
Despite the rain, we went out.
- ✓
Despite the fact that it was raining, we went out.
- ✓
In spite of being the youngest player, she was made captain.
- ✗
Despite it was raining, we went out.
Despite'tan sonra yan cümle gelemez. Although it was raining ya da despite the rain deyin.
-ing biçimiyle, -ing'li fiilin öznesi ana cümlenin öznesiyle aynıdır: Despite feeling ill, he went to work (kendini hasta hisseden oydu). Özneler farklıysa although ya da despite the fact that kullanın: Although the bus was late, I arrived on time.
5Despite ve in spite of: "of" tuzağı
Bu iki ifade neredeyse her zaman birbirinin yerine kullanılabilir. Despite biraz daha kısadır ve biraz daha resmîdir; in spite of konuşmada çok yaygındır. Sorun küçük of sözcüğündedir: in spite of her zaman of alır, despite ise asla almaz. İkisini karıştırmak B2 seviyesindeki en sık hatalardan birine yol açar.
| Doğru | Yanlış |
|---|---|
| despite the noise | ✗ despite of the noise |
| in spite of the noise | ✗ in spite the noise |
| despite being tired | ✗ despite of being tired |
| in spite of being tired | ✗ in spite being tired |
6However ve nevertheless: yeni bir cümle başlatmak
However ve nevertheless bağlayıcı zarflardır. İki yan cümleyi tek bir cümlede birleştirmezler; bunun yerine yeni bir cümleyi bir öncekine bağlarlar. Çoğu zaman ikinci cümlenin başında gelir ve ardından virgül alırlar. Türkçedeki "Ancak," ve "Bununla birlikte," gibi cümle başı sözcüklere benzerler. Nevertheless daha resmî ve daha güçlüdür: "az önce söylediğime rağmen" anlamına gelir.
- ✓
The plan was risky. However, it worked perfectly.
- ✓
The course is very demanding. Nevertheless, most students finish it successfully.
- ✓
Prices have risen sharply; however, demand remains high.
- ✓
The museum is usually busy. On Monday mornings, however, it is quite empty.
- ✓
The evidence was weak. The jury, nevertheless, found him guilty.
However ikinci cümlenin ortasına ya da sonuna da gelebilir; bu durumda virgüllerle ayrılır: The weather, however, was perfect. / The weather was perfect, however. Resmî yazıda however'dan önce noktalı virgül (;) kullanılabilir, ama iki cümleyi bağlamak için tek başına virgül yeterli değildir.
7But ve however
But ve however aynı anlama gelir, ama cümlede farklı çalışırlar. But bir bağlaçtır: tek bir cümlenin içindeki iki yan cümleyi bağlar ve normalde bir virgülden sonra gelir. However ise bir zarftır: yeni bir cümle başlatır (ya da noktalı virgülden sonra gelir) ve ardından virgül alır. But nötrdür ve konuşmada çok yaygındır; however daha resmî duyulur ve yazıya özgüdür.
| but | however |
|---|---|
| tek bir cümlede iki yan cümleyi bağlar | iki ayrı cümleyi birbirine bağlar |
| …, but … | … . However, … |
| ardından virgül gelmez | ardından virgül gelir |
| nötr, konuşmada çok yaygın | daha resmî, yazıya özgü |
| The car is old, but it runs well. | The car is old. However, it runs well. |
Resmî olmayan yazılarda insanlar bazen cümleye But ile başlar ve bu, günümüz İngilizcesinde, özellikle etki yaratmak için kabul edilebilir: It sounded easy. But it wasn't. Ancak resmî kompozisyonlarda However kullanmak daha iyidir.
8Even so ve on the other hand
Even so, "bu doğru olsa da" ya da "buna rağmen" anlamına gelir; Türkçedeki "yine de" ifadesine çok yakındır. However gibi yeni bir cümle başlatır ya da and/but'tan sonra gelir; hem konuşmada hem yazıda yaygındır. Konuşan kişinin ilk olguyu kabul ettiğini, ama bunun sonucu değiştirmediğini düşündürür.
- ✓
The jacket was in the sale. Even so, it was too expensive for me.
- ✓
We'd booked a table, but even so we had to wait twenty minutes.
- ✓
He apologised. Even so, she was still upset.
On the other hand, birincisinden farklı ya da ona karşıt olan ikinci bir noktayı sunar; genellikle avantajları ve dezavantajları tartarken kullanılır ("öte yandan"). Özellikle kompozisyonlarda çoğu zaman ilk cümledeki on the one hand ile birlikte kullanılır.
- ✓
Living in the city is exciting. On the other hand, it can be noisy and expensive.
- ✓
On the one hand, working from home saves time. On the other hand, you can feel isolated.
- ✓
A car gives you freedom. On the other hand, public transport is better for the environment.
9Whereas ve while: iki şeyi karşılaştırmak
Whereas ve while, birbirinden farklı iki olguyu karşılaştıran bağlaçlardır. Şaşırtıcı bir şey yoktur; yalnızca bir farkı, çoğu zaman iki kişi, yer, grup ya da dönem arasındaki farkı gösteririz. Türkçedeki "oysa", "-ken" ya da "ise" ile karşılanır: "Kız kardeşim çok dışa dönükken ben oldukça utangacım." Although gibi arkalarından tam bir yan cümle gelir. Whereas daha resmîdir; while hem konuşmada hem yazıda yaygındır.
- ✓
My sister is very outgoing, whereas I'm quite shy.
- ✓
While some people enjoy crowded beaches, others prefer quiet places.
- ✓
In the past, most people wrote letters, whereas today they send messages.
- ✓
Tea contains caffeine, while most herbal drinks don't.
Whereas ya da while iki şeyi karşılaştırırken, cümlenin ortasında olsa bile önüne normalde virgül koyarız. While'ın bir de zaman anlamı ("-iken, … sırasında") olduğunu unutmayın: I fell asleep while I was watching TV. Hangi anlamın kastedildiğini bağlam gösterir. While cümlenin başında "-se de, -masına rağmen" anlamına da gelebilir: While I understand your point, I can't agree with it.
10Noktalama ve dil bilgisi: özet tablo
Karşıtlık sözcükleriyle yapılan hataların çoğu, arkalarından yanlış yapıyı kullanmaktan ya da yanlış noktalamadan kaynaklanır. Bu tablo her şeyi tek bir yerde gösteriyor. Temel soru her zaman şudur: Sözcükten sonra ne geliyor — bir yan cümle mi, bir isim/-ing mi, yoksa yeni bir cümle mi?
Karşıtlık sözcükleri: yapı ve noktalama
| Sözcük | Arkasından ne gelir? | Noktalama ve örnek |
|---|---|---|
| but | yan cümle | önüne virgül: It was late, but I wasn't tired. |
| although / though / even though | yan cümle | ilk yan cümleden sonra virgül: Although it was late, I wasn't tired. |
| despite / in spite of | isim, zamir ya da -ing | Despite the late hour, I wasn't tired. |
| despite the fact that | yan cümle | Despite the fact that it was late, I wasn't tired. |
| however / nevertheless | yeni cümle | önüne nokta (ya da ;), ardına virgül: It was late. However, I wasn't tired. |
| even so / on the other hand | yeni cümle | önüne nokta, ardına virgül: It was late. Even so, I wasn't tired. |
| whereas / while | yan cümle | önüne virgül: I was tired, whereas my friend wasn't. |
| though (sonda) | hiçbir şey | önüne virgül, cümle sonunda: I wasn't tired, though. |
11Tipik hatalar: although … but ve diğerleri
Pek çok dilde aynı cümlede iki karşıtlık sözcüğü kullanmak doğal gelir: "although…, but…". Türk öğrenciler de bu hatayı sık yapar. İngilizcede bu yanlıştır: bir cümlede tek bir karşıtlık sözcüğü yeterlidir. Ya although ya da but kullanın, asla ikisini birden değil. İşte öğretmenlerin B2 seviyesinde en sık gördüğü hatalar.
- ✓
Even though the instructions were clear, several people got lost.
- ✓
In spite of the delay, the passengers stayed calm.
- ✓
The first half was boring. The second half, however, was brilliant.
- ✓
Dogs need daily walks, whereas cats are more independent.