1Used to: geçmişteki alışkanlıklar ve durumlar
Used to, geçmişte bir süre doğru olan ve sonra değişen bir durumu anlatır — artık doğru değildir. Her zaman geçmişi anlatır ve bütün kişiler için aynıdır: I used to, she used to, they used to. Ondan sonra fiilin yalın hâlini kullanırız (to, -s ya da -ed olmadan).
| Tür | Örnek | Şimdiki durum |
|---|---|---|
| Geçmişteki alışkanlık (tekrarlanan eylem) | I used to walk to school every day. | Şimdi otobüse biniyorum. |
| Geçmişteki alışkanlık | We used to go camping every summer. | Artık gitmiyoruz. |
| Geçmişteki durum | She used to have long hair. | Şimdi saçları kısa. |
| Geçmişteki durum | There used to be a cinema here. | Artık burada değil. |
| Geçmişteki durum | I used to love cartoons. | Artık sevmiyorum. |
- ✓
My dad used to play football for a local team.
- ✓
This café used to be a bookshop.
- ✓
I used to be afraid of the dark when I was little.
- ✓
They used to live in a small flat in Kyiv, but now they've got a house in Manchester.
2Used to mu, Past Simple mı?
Past Simple de geçmişteki alışkanlıkları anlatabilir: I walked to school every day. Peki fark nedir? Used to, durumun uzun süreli olduğu ve değiştiği fikrini ekler — şimdiyle olan karşıtlığı vurgular. Past Simple ise sadece ne olduğunu söyler. Tek bir eylem için ya da kaç kez veya tam olarak ne zaman olduğunu söylediğimizde sadece Past Simple kullanabiliriz.
| Used to (tekrarlanan / uzun süreli, şimdi değil) | Sadece Past Simple |
|---|---|
| I used to visit my grandma every Sunday. | I visited my grandma last Sunday. (bir kez) |
| He used to work in a bank. | He worked in a bank for three years, from 2015 to 2018. |
| We used to go to Spain on holiday. | We went to Spain five times. |
3Olumsuz ve soru: didn't use to, Did you use to…?
Olumsuz ve soru cümlelerinde used to normal bir Past Simple fiili gibi davranır: did / didn't kullanırız ve fiil yalın hâline döner. Bu yüzden use to yazarız (-d olmadan), çünkü geçmişi zaten did gösterir. Bu yazım birçok öğrenciyi şaşırtır; anadili İngilizce olanlar bile yazarken bazen yanlış yapar.
| Yapı | Örnek | |
|---|---|---|
| Olumlu | used to + fiil | I used to like tomatoes. |
| Olumsuz | didn't use to + fiil | I didn't use to like tomatoes. |
| Soru | Did + özne + use to + fiil? | Did you use to like tomatoes? |
| Kısa cevaplar | Yes, I did. / No, I didn't. | Did she use to live here? — Yes, she did. |
- ✓
I didn't use to enjoy reading, but now I love it.
- ✓
Did you use to have a pet when you were young?
- ✓
Where did your family use to go on holiday?
- ✓
She didn't use to wear glasses.
4Used to sadece geçmiş içindir
used to'nun şimdiki zaman biçimi yoktur. Şimdiki bir alışkanlığı anlatmak için ✗ I use to get up at seven diyemezsiniz. Şimdiki alışkanlıklar için Present Simple kullanın; çoğu zaman usually, normally ya da başka bir sıklık zarfıyla birlikte.
| Geçmişteki alışkanlık (şimdi değil) | Şimdiki alışkanlık |
|---|---|
| I used to get up at six. | I usually get up at seven. |
| She used to cycle to work. | She normally drives to work. |
| We used to eat a lot of fast food. | We usually cook at home now. |
5Geçmişte tekrarlanan eylemler için would
Hikâyelerde ve anılarda, geçmişte tekrar tekrar olan eylemler için would + fiilin yalın hâlini de kullanabiliriz. Biraz daha resmî ya da özlem dolu duyulur ve insanlar çocukluklarını anlatırken çok yaygındır. Genellikle sahneyi kurmak için used to ya da bir zaman ifadesiyle başlarız, sonra would ile devam ederiz. Kısaltması 'd'dir. Türkçede bu da "-ardı / -erdi" ile karşılanır: "Her sabah dedem beni erkenden uyandırırdı."
- ✓
When I was a child, we used to spend every summer at my grandparents' farm. Every morning my grandad would wake me up early, and we'd feed the chickens together. In the evenings my grandma would tell us stories.
- ✓
Every Saturday my dad would take us to the swimming pool.
- ✓
At school, my best friend and I would sit together at lunch and swap sandwiches.
6Would: durumlar için değil, eylemler için
Bu en önemli kuraldır. Would sadece tekrarlanan eylemleri anlatabilir. Geçmişteki durumları anlatamaz — nerede yaşadığınız, neyinizin olduğu, neyi sevdiğiniz, nasıl biri olduğunuz gibi şeyler. Durumlar için used to (ya da Past Simple) kullanmalıyız. Türkçede "-ardı" hem eylemler hem de bazı durumlar için kullanılabildiği için burada dikkatli olun.
| used to | would | |
|---|---|---|
| Tekrarlanan eylem | We used to play in the park. ✓ | We would play in the park. ✓ |
| Durum: be | She used to be shy. ✓ | She would be shy. ✗ |
| Durum: live | I used to live in Kyiv. ✓ | I would live in Kyiv. ✗ |
| Durum: have | He used to have a beard. ✓ | He would have a beard. ✗ |
| Durum: like / love | I used to love this song. ✓ | I would love this song. ✗ |
7Ön bakış: used to ve be used to
used to + fiilin yalın hâlini be used to + isim ya da -ing ile karıştırmayın. Birbirlerine benzerler, ama anlamları tamamen farklıdır. Be used to, "bir şeye alışkın olmak, yani o şeyin artık garip ya da zor gelmemesi" demektir. Bunu B2 seviyesinde ayrıntılı olarak çalışacaksınız; şimdilik sadece tanımayı öğrenin.
| Yapı | Anlam | Örnek |
|---|---|---|
| used to + fiilin yalın hâli | geçmişteki bir alışkanlık ya da durum, şimdi doğru değil | I used to get up early. (ama artık kalkmıyorum) |
| be used to + -ing / isim | benim için normal, garip değil (alışkınım) | I'm used to getting up early. (bu benim için kolay) |
- ✓
I used to live in a village. (in the past, not now)
- ✓
I'm used to the noise of the city now. (it doesn't bother me)