Eenglish-tests.com
B1

Özne ve nesne soruları

Şu iki soruya bakın: Who called you? ve Who did you call? Neredeyse aynı görünürler, ama farklı kişileri sorarlar. Birinci soruda who, aramayı yapan kişidir (özne): "Seni kim aradı?" İkinci soruda who, aranan kişidir (nesne): "Sen kimi aradın?" Türkçede bu farkı "kim" ve "kimi" kelimeleri gösterir; İngilizcede ise yardımcı fiil gösterir. Özne soruları do, does ya da did almaz ve normal kelime sırasını korur; nesne soruları ise zaten bildiğiniz çoğu soru gibi bir yardımcı fiil kullanır. Bu sayfada iki türü birbirinden nasıl ayıracağınızı, onları nasıl doğru kuracağınızı ve en yaygın hatalardan nasıl kaçınacağınızı öğreneceksiniz.

1Özne ve nesne: kısa bir tekrar

Normal bir İngilizce cümlede özne fiilden önce gelir — eylemi yapan kişi ya da şeydir. Nesne genellikle fiilden sonra gelir — eylemden etkilenen kişi ya da şeydir. Özne ve nesne sorularını anlamak için önce cümlede bu iki parçayı bulmanız gerekir. (Türkçede fiil sondadır: "Emma Tom'u aradı"; İngilizcede ise fiil ortadadır: Emma called Tom.)

Özne (kim yapıyor)FiilNesne (kim/ne etkileniyor)
EmmacalledTom.
The dogatemy sandwich.
Mr Greenteachesmaths.
Three studentspassedthe test.

Şimdi bu parçalardan birini bilmediğimizi düşünün. Özneyi bilmiyorsak bir özne sorusu sorarız. Nesneyi bilmiyorsak bir nesne sorusu sorarız. Soru kelimesi (who, what, which…) bilmediğimiz parçanın yerini alır.

  • ✓

    Emma called Tom. → Who called Tom?

    Özneyi bilmiyoruz. Cevap: Emma. (Tom'u kim aradı?)

  • ✓

    Emma called Tom. → Who did Emma call?

    Nesneyi bilmiyoruz. Cevap: Tom. (Emma kimi aradı?)

2Özne soruları: do, does ya da did yok

Bir özne sorusunda soru kelimesi öznenin TA KENDİSİDİR. Cümlenin başında öznenin yerini alır ve cümlenin geri kalanı tamamen aynı kalır. Bu yüzden do, does ya da did'e gerek yoktur ve kelime sırasını değiştirmeyiz. Fiil normal biçimindedir: past simple biçimi (called, ate) ya da -s'li present simple.

Who / What + verb (+ object)?
Düz cümleÖzne sorusu
Emma called Tom.Who called Tom?
The dog ate my sandwich.What ate my sandwich?
Mr Green teaches maths.Who teaches maths?
A loud noise woke me up.What woke you up?
My brother has got the keys.Who has got the keys?
  • ✓

    Who wants some cake?

  • ✓

    What happened at school today?

  • ✓

    Who lives in that big house?

  • ✓

    What made that noise?

  • ✓

    Who wrote Harry Potter? — J.K. Rowling did.

3Özne sorularında fiil: tekil

Present simple'da who ya da what ile kurulan bir özne sorusu, cevabın birden fazla kişi olmasını beklesek bile, genellikle he/she/it gibi -s'li tekil bir fiil alır. Soru kelimesinin kendisi tekil kabul edilir. Geçmişte bu bir sorun değildir, çünkü geçmiş biçimi bütün şahıslar için aynıdır.

  • ✓

    Who lives here? — The Brown family live here.

    live değil, lives.

  • ✓

    Who likes chocolate? — We all do!

  • ✓

    What makes you happy? — Music and good friends.

  • ✓

    Who knows the answer?

  • ✗

    Who live here?

    Tekil kullanın: Who lives here?

Aynı durum be fiili ve have got için de geçerlidir: Who is coming to the party? Who has got a pen? Cevabın çoğul olduğunu düşünsek bile genellikle Who is…? deriz.

4Nesne soruları: yardımcı fiille

Bir nesne sorusunda soru kelimesi nesnedir, bu yüzden cümlenin yine kendi öznesi vardır (you, she, Emma…). Bu, A1 ve A2'de öğrendikleriniz gibi normal bir sorudur: özneden önce bir yardımcı fiil (do, does, did, is, have, will, can…) gerekir ve do/does/did'den sonra ana fiil yalın hâlde gelir.

Who / What + auxiliary + subject + verb?
Düz cümleNesne sorusu
Emma called Tom.Who did Emma call?
The dog ate my sandwich.What did the dog eat?
Mr Green teaches maths.What does Mr Green teach?
She is reading a comic.What is she reading?
They have invited Sara.Who have they invited?
  • ✓

    Who did you see at the party?

  • ✓

    What do you want for your birthday?

  • ✓

    Who does Lily sit next to in class?

  • ✓

    What are you doing this weekend?

  • ✓

    Who will you invite?

5Soru çiftleri: karşılaştırın

Farkı anlamanın en iyi yolu çiftlere bakmaktır. İki soruda da aynı fiil ve aynı kişiler vardır, ama anlam terstir. Kendinize her zaman şunu sorun: soru kelimesi eylemi yapıyor mu, yoksa eylemden etkileniyor mu?

Özne sorusu (yardımcı fiil yok)Nesne sorusu (yardımcı fiilli)
Who loves Anna? — Jack loves Anna.Who does Anna love? — Anna loves Jack.
Who helped you? — My dad helped me.Who did you help? — I helped my dad.
What hit the car? — A tree hit the car.What did the car hit? — The car hit a tree.
Who invited Ben? — Sophie invited Ben.Who did Ben invite? — Ben invited Sophie.
Who phones you every day? — My gran does.Who do you phone every day? — I phone my gran.
  • ✓

    Who saw the accident? — Two people saw it.

    who = gören kişiler.

  • ✓

    What did you see? — I saw a big red lorry.

    what = görülen şey.

6Which, Whose, How many + isim

Aynı kural soru ifadeleriyle de geçerlidir: Which + isim, Whose + isim, How many + isim ve What + isim. İfadenin tamamı özneyse yardımcı fiil yoktur. Nesneyse her zamanki gibi bir yardımcı fiil kullanırız.

Özne sorusuNesne sorusu
Which team won the match?Which team did you support?
Whose phone rang in the lesson?Whose phone did you borrow?
How many people came to the party?How many people did you invite?
What kind of music helps you relax?What kind of music do you like?
Which bus goes to the city centre?Which bus do you take to school?

How many + çoğul isim özne olduğunda fiil çoğul isme uyar: How many students are in your class? How many people live in this building? (lives değil). Daha önceki tekil kuralı yalnızca tek başına kullanılan who ve what içindir.

  • ✓

    How many students passed the exam? — Twenty students passed.

  • ✓

    Whose phone is ringing? — I think it's Mia's.

  • ✓

    Which film won the prize?

  • ✗

    How many people did come to the meeting?

    How many people öznedir: How many people came to the meeting?

7Edatlı sorular

Birçok fiil bir edatla birlikte kullanılır: talk to, listen to, look at, wait for, think about, belong to. Bu fiillerle kurulan nesne sorularında, günlük İngilizcede edatı genellikle sorunun sonuna koyarız. Özne sorularında ise edat, düz cümlede olduğu gibi fiilden sonra kalır. (Türkçede edat ek olarak soru kelimesine bağlanır: "Kiminle konuşuyorsun?"; İngilizcede ise to sonda yalnız kalır.)

Nesne sorusu (edat sonda)Özne sorusu
Who are you talking to?Who is talking to you?
What are you looking at?Who is looking at you?
Who did you go to the cinema with?Who went to the cinema with you?
What are you waiting for?Who is waiting for you?
  • ✓

    Who does this bag belong to?

  • ✓

    What are you thinking about?

  • ✓

    Who did you give the book to?

  • ✓

    What is this film about?

8Sık yapılan hatalar

Özne ve nesne soruları: testler

Testler İngilizce: böylece İngilizce pratik yaparsınız.

GameFix the mistake: Subject and object questionsFind the mistake in each sentence and choose the right word.Play →

Bu ders işinize yaradı mı? Bir arkadaşınızla ya da sınıfınızla paylaşın.