1Öneri nedir?
Öneride bulunduğumuzda bir fikir veririz ve karşımızdaki kişi bu fikri beğenip beğenmediğine karar verir. Bu bir emir değildir. Bazı ifadeler birlikte (siz ve ben) yapacağımız şeyler içindir: Let's…, Shall we…?, Why don't we…? Bazıları ise başka birinin yapabileceği şeyler içindir: Why don't you…?, You could… İşte A2 düzeyindeki en kullanışlı ifadeler.
| İfade | Örnek |
|---|---|
| Let's + fiilin yalın hâli | Let's go to the beach. |
| Let's not + fiilin yalın hâli | Let's not take the bus. |
| Shall we + fiilin yalın hâli…? | Shall we have lunch now? |
| Why don't we / you + fiilin yalın hâli…? | Why don't we ask the teacher? |
| Why not + fiilin yalın hâli…? | Why not try the new café? |
| How about / What about + -ing ya da isim…? | How about going to the zoo? What about Saturday? |
| We could / You could + fiilin yalın hâli | We could watch a film. |
| Do you fancy + -ing ya da isim…? | Do you fancy going out tonight? |
2Let's ve Let's not: kısa bir tekrar
Let's (= let us) ifadesini "Emir cümleleri ve let's" dersinden zaten biliyorsunuz. Konuşan kişinin de içinde olduğu bir grup için bir şey önermenin en doğrudan yoludur. Let's'ten sonra to olmadan fiilin yalın hâlini kullanırız ve we ya da you eklemeyiz. Olumsuzu Let's not + fiilin yalın hâlidir. Let's bir soru değil, bir ifadedir, bu yüzden oldukça kararlı ve enerjik gelir. Türkçedeki "Gidelim!" gibi.
- ✓
It's sunny. Let's have our lunch in the garden.
- ✓
Let's meet outside the cinema at seven.
- ✓
Let's not argue. Let's find a solution together.
- ✓
We're late! Let's get a taxi.
3Shall we…?
Shall we…? siz ve ben birlikte bir şey yapalım diye öneride bulunmanın çok İngilizlere özgü bir yoludur. Bir sorudur, bu yüzden Let's'ten daha yumuşaktır: karşımızdakine ne düşündüğünü sorarız. Türkçedeki "Gidelim mi?" sorusuna çok benzer. shall we'den sonra fiilin yalın hâlini kullanın. Karşımızdakinin karar vermemize yardım etmesini istemek için shall we'yi soru kelimeleriyle de kullanırız: What shall we do? Where shall we go? What time shall we meet?
| Öneri ya da soru | Olası cevap |
|---|---|
| Shall we go swimming this afternoon? | Yes, good idea! |
| Shall we order a pizza? | Mmm, I'd rather have pasta. |
| What shall we do this weekend? | Let's go to the museum. |
| Where shall we meet? | How about the bus station? |
| What time shall we leave? | We could leave at nine. |
4Why don't we…? Why don't you…?
Bu, bir nedenle ilgili bir soru gibi görünür, ama değildir. Why don't we…? "Bence … yapmamız iyi bir fikir" demektir. Why don't you…? ise "Bence … yapmanız iyi bir fikir" demektir; samimi bir öneri ya da bir tavsiyedir. Türkçedeki "Neden … yapmıyoruz?" ya da "Neden … yapmıyorsunuz?" sorularında da bazen aynı anlam vardır. Bu sorulara because ile cevap vermeyiz. Kelime sırası normal soru sırasıdır: why + don't + we / you + fiilin yalın hâli.
| Why don't we / you…? | Anlamı |
|---|---|
| Why don't we have a picnic? | I think we should have a picnic. |
| Why don't we invite Hassan? | Let's invite Hassan. |
| You're tired. Why don't you have a rest? | I think you should have a rest. |
| Why don't you ask Ms Patel? She knows a lot. | My advice is to ask Ms Patel. |
Why not + fiilin yalın hâli daha kısa bir biçimdir. Konuşmada ve reklamlarda yaygındır: Why not try our new ice cream? Why not ask your friends to help? Why not'tan sonra özne ve to gelmez.
5How about…? What about…? + -ing ya da isim
How about…? ve What about…? önerilerde aynı anlama gelir; ikisi de samimi ve gündeliktir. Burada dilbilgisi Let's ve Shall we'den farklıdır: about'tan sonra fiilin yalın hâlini ya da to + fiil kullanamayız. Fiilin -ing biçimini ya da bir isim veya zamir kullanırız. Bunun nedeni about'un bir edat olmasıdır; İngilizcede edatlardan sonra -ing kullanılır: interested in playing, good at swimming, how about going.
| How / What about + … | Örnek |
|---|---|
| fiil + -ing | How about going to the cinema? What about having a barbecue? |
| isim | I'm hungry. How about a sandwich? What about Friday? |
| zamir | We need one more player. What about him? How about you? |
- ✓
It's raining. How about watching a film at home?
- ✓
What about inviting Chloe and Jack to dinner?
- ✓
I can't meet on Monday. How about Tuesday?
- ✓
I'd like an orange juice. What about you?
- ✗
How about go to the park?
about'tan sonra → -ing: How about going…?
6We could… / You could…
Could, öneride bulunmanın yumuşak ve kibar bir yoludur. Bir fikir ya da bir olasılık sunar ve karşımızdakini zorlamaz. Birden fazla fikrimiz olduğunda ya da diğerlerinin beğenip beğenmeyeceğinden emin olmadığımızda çok kullanışlıdır. Çoğu zaman maybe ya da I suppose ile daha da yumuşatırız. Burada could geçmişle değil, şimdiyle ya da gelecekle ilgilidir. could'dan sonra fiilin yalın hâlini kullanın.
- ✓
What shall we do tomorrow? — We could go to the museum, or we could visit Granny.
- ✓
Maybe we could meet after school?
- ✓
You could try the blue shirt. It's a nice colour.
- ✓
If you're bored, you could help me in the kitchen!
Güçlüden yumuşağa
| İfade | Kulağa nasıl gelir? |
|---|---|
| Let's go to the park. | kararlı ve doğrudan |
| Shall we go to the park? | samimi: size soruyorum |
| Why don't we go to the park? | samimi: işte bir fikir |
| How about going to the park? | rahat ve gündelik |
| Maybe we could go to the park. | çok yumuşak: yalnızca olası bir fikir |
7Do you fancy…? ve diğer samimi ifadeler
İngiliz İngilizcesinde Do you fancy…? bir arkadaşa bir şey önermenin çok yaygın, gündelik bir yoludur. "Would you like…?" anlamına gelir. How about gibi ardından -ing biçimi ya da bir isim gelir. Daha kibar davetler için Would you like to + fiilin yalın hâli kullanırız; bir zamanı ya da yeri sormak için de Are you free on Saturday? diyebiliriz.
| İfade | Örnek |
|---|---|
| Do you fancy + -ing? | Do you fancy going for a bike ride? |
| Do you fancy + isim? | Do you fancy a cup of tea? |
| Would you like to + fiilin yalın hâli? | Would you like to come to my party? |
| Are you free + zaman? | Are you free on Sunday? We could go skating. |
8Fiilin yalın hâli mi, -ing mi? Bütün tablo
Önerilerle ilgili hataların çoğu ifadeden sonra gelen biçimle ilgilidir. İki grubu hatırlayın. 1. gruptaki ifadelerde bir modal fiil ya da let's vardır, bu yüzden fiilin yalın hâlini alırlar. 2. gruptaki ifadeler bir edatla (about) ya da fancy fiiliyle biter, bu yüzden -ing biçimini ya da bir ismi alırlar.
| Fiilin yalın hâli (go) | -ing biçimi ya da isim (going / a walk) |
|---|---|
| Let's go for a walk. | How about going for a walk? |
| Shall we go for a walk? | What about going for a walk? |
| Why don't we go for a walk? | Do you fancy going for a walk? |
| Why not go for a walk? | How about a walk? |
| We could go for a walk. | Do you fancy a walk? |
9Bir öneriye cevap vermek
Biri bir öneride bulunduğunda evet ya da hayır deriz; hayır derken bir neden ya da başka bir fikir söylemek kibarlıktır. Yalnızca No! demek kaba gelebilir. Kullanışlı bir ifade I'd rather + fiilin yalın hâlidir (= I would prefer to, "…mayı tercih ederim"): I'd rather stay at home. Olumsuzu I'd rather not'tır. Dikkat: I'd rather'dan sonra to gelmez.
| Evet demek | Kibarca hayır demek |
|---|---|
| Good idea! | I'd rather not. I'm really tired. |
| That sounds great! / Sounds good! | I'm not sure. It's very cold today. |
| Yes, let's! (Let's… ya da Shall we…? sorusundan sonra) | I'd love to, but I'm busy on Saturday. |
| Why not? / OK, sure. | I'd rather go to the beach. / How about the beach instead? |
| I'd love to! (bir davetten sonra) | Maybe another time. |
- ✓
Shall we play tennis? — Good idea! I'll get my racket.
- ✓
How about going to the café? — That sounds great!
- ✓
Let's walk to school. — I'd rather take the bus. It's raining.
- ✓
Why don't we play football? — I'd rather not. How about a board game?
- ✓
Do you fancy a game of chess? — Why not?
10Bir konuşmada öneriler
Gerçek konuşmalarda insanlar genellikle art arda birkaç farklı ifade kullanır. Bu, İngilizcelerinin doğal ve daha az tekrarlı gelmesini sağlar. İki arkadaş arasındaki bu kısa konuşmayı okuyun ve önerilere ve cevaplara dikkat edin.
- ✓
Lily: What shall we do on Saturday?
- ✓
Tom: Why don't we go to the swimming pool?
- ✓
Lily: Hmm, I'd rather not. I went on Thursday. How about going to the new skate park?
- ✓
Tom: That sounds great! Shall we ask Ben too?
- ✓
Lily: Yes, let's! We could have lunch at his house afterwards.
- ✓
Tom: Good idea. Let's meet at the bus stop at ten, shall we?