1Czym jest nominalizacja?
W codziennej mowie zwykle opisujemy wydarzenia za pomocą czasowników: coś się dzieje, ktoś coś robi. W tekstach formalnych te same wydarzenia często zamienia się w rzeczowniki, które mogą potem stać się podmiotem albo dopełnieniem nowego zdania. Znaczenie pozostaje to samo, ale uwaga przesuwa się z ludzi i czynności na idee i procesy.
| Czasownik lub przymiotnik (styl mówiony) | Rzeczownik (styl pisany) |
|---|---|
| The council decided to close the library. | The council's decision to close the library… |
| Prices rose sharply. | The sharp rise in prices… |
| The team analysed the data carefully. | A careful analysis of the data… |
| The water was very pure. | The purity of the water… |
| Because the train arrived late, … | Because of the late arrival of the train, … |
Nominalizacja ma trzy główne zalety. Sprawia, że tekst jest bardziej zwięzły (całe zdanie staje się jedną frazą rzeczownikową). Brzmi bardziej obiektywnie, bo można pominąć osoby, których to dotyczy. I pomaga w spójności tekstu: myśl wyrażoną czasownikiem w jednym zdaniu można podjąć jako rzeczownik na początku następnego. The committee rejected the proposal. This rejection surprised many members.
2Powtórka: przyrostki rzeczownikowe
Na poziomach B1 i B2 poznałeś wiele przyrostków słowotwórczych. Nominalizacja wymaga ich dobrej znajomości, bo niewłaściwa forma rzeczownika to jeden z najbardziej rzucających się w oczy błędów w tekstach formalnych.
| Przyrostek | Przykłady |
|---|---|
| -tion / -sion / -ation | decide → decision, reduce → reduction, inform → information, admit → admission |
| -ment | develop → development, improve → improvement, agree → agreement |
| -al | arrive → arrival, approve → approval, refuse → refusal, propose → proposal |
| -ance / -ence | perform → performance, assist → assistance, refer → reference, exist → existence |
| -ure | fail → failure, depart → departure, close → closure |
| -ity | able → ability, possible → possibility, responsible → responsibility |
| -ness | aware → awareness, kind → kindness, effective → effectiveness |
| -ing | open → opening, build → building, understand → understanding |
| -y / -cy | discover → discovery, accurate → accuracy, efficient → efficiency |
3Formy bez przyrostka i zmiany w pisowni
Wiele częstych nominalizacji ma dokładnie taką samą formę jak czasownik. Są one niezwykle częste w raportach o trendach i zmianach. Inne zmieniają pisownię albo wymowę w sposób, w którym łatwo o błąd.
Taka sama forma jak czasownik
| Czasownik | Fraza rzeczownikowa |
|---|---|
| Unemployment increased. | an increase in unemployment |
| Sales declined. | a decline in sales |
| They changed the timetable. | a change to the timetable |
| The government cut the budget. | cuts to the budget |
| Customers demand cheaper products. | a demand for cheaper products |
| The flight was delayed. | a delay to the flight |
Zmiany w pisowni
| Czasownik / przymiotnik | Rzeczownik |
|---|---|
| pronounce, explain, maintain | pronunciation, explanation, maintenance |
| long, strong, wide, deep, high | length, strength, width, depth, height |
| analyse, behave, choose | analysis, behaviour, choice |
| succeed, die, lose, prove | success, death, loss, proof |
| believe, complain, fly, weigh | belief, complaint, flight, weight |
4Przebudowa zdania wokół rzeczownika
Gdy czasownik staje się rzeczownikiem, reszta zdania też musi się zmienić. Podmiot czasownika staje się formą dzierżawczą ('s albo his/their) lub frazą z of. Dopełnienie zwykle staje się frazą z of. Przysłówki zamieniają się w przymiotniki. Czas gramatyczny znika, bo rzeczowniki nie mają czasu, więc czas pokazują inne słowa albo kontekst.
| Zdanie | Fraza rzeczownikowa |
|---|---|
| The government responded quickly. | the government's quick response |
| They analysed the results carefully. | their careful analysis of the results |
| The minister resigned suddenly. | the sudden resignation of the minister |
| Scientists discovered a new species. | the discovery of a new species (by scientists) |
| The population grew rapidly. | the rapid growth of the population |
5Przyimki po rzeczownikach powstałych z nominalizacji
Po wielu rzeczownikach stoi stały przyimek, który często różni się od schematu czasownika. Mówimy prices increased (bez przyimka), ale an increase in prices. Ucz się tych połączeń jako gotowych bloków. Nie tłumacz przyimków z polskiego: „wzrost cen” to nie increase of prices, a „wpływ na” to influence on, nie influence to.
| Rzeczownik + przyimek | Przykład |
|---|---|
| increase / rise / fall / decline in | a sharp rise in the cost of living |
| effect / impact / influence on | the impact on small businesses |
| reason / demand / need for | the reason for the delay, a demand for housing |
| solution / answer / response / access to | a solution to the problem, access to clean water |
| cause / lack / loss of | the main cause of the fire, a lack of sleep |
| interest / participation / investment in | investment in public transport |
| discussion / debate / concern about | growing concern about air pollution |
6Czasowniki i wyrażenia łączące dla fraz rzeczownikowych
Gdy myśl jest już rzeczownikiem, potrzebuje czasownika, z którym będzie współpracować. Formalny angielski korzysta z zestawu „lekkich” czasowników, które łączą się z rzeczownikami powstałymi z nominalizacji (jak polskie „podjąć decyzję”, „przeprowadzić badanie”), oraz z czasowników przyczyny i skutku, które łączą dwie frazy rzeczownikowe. Wyrażenia łączące, po których stoi rzeczownik (despite, due to, following), zastępują spójniki wymagające zdania (although, because, after).
Kolokacje czasownik + rzeczownik
| Czasownik | Rzeczowniki |
|---|---|
| make | a decision, an improvement, a contribution, a recommendation |
| carry out / conduct | research, an investigation, a survey, an experiment |
| reach / come to | an agreement, a conclusion, a compromise |
| take | action, responsibility, measures |
| give / provide | an explanation, support, assistance |
Zdanie → fraza rzeczownikowa
| Ze zdaniem | Z frazą rzeczownikową |
|---|---|
| Because it rained heavily, the match was cancelled. | Due to heavy rain, the match was cancelled. |
| Although she was inexperienced, she succeeded. | Despite her inexperience, she succeeded. |
| After the museum was renovated, visitors returned. | Following the renovation of the museum, visitors returned. |
| Prices rose, so people spent less. | The rise in prices led to a fall in spending. |
7Rejestr formalny i nieformalny
Mówiony angielski opiera się na czasownikach: opowiada historię o ludziach, którzy coś robią. Formalny angielski pisany opiera się na rzeczownikach: przedstawia fakty, procesy i relacje między ideami. Porównaj te same informacje w dwóch stylach.
| Nieformalnie / w mowie | Formalnie / w piśmie |
|---|---|
| When they built the new road, lots more people started coming to the town. | The construction of the new road led to a significant increase in visitors. |
| We need to look again at how we spend money. | A review of current spending is required. |
| Lots of people complained, so they changed the rules. | Following numerous complaints, the rules were amended. |
| Kids who read a lot usually do better at school. | There is a strong link between regular reading and academic achievement. |
| They didn't have enough money, so the project stopped. | A lack of funding resulted in the suspension of the project. |
8Kiedy nominalizacji jest za dużo
Nominalizacja to narzędzie, a nie cel. Zbyt wiele rzeczowników z rzędu sprawia, że tekst jest ciężki, abstrakcyjny i trudny do zrozumienia (podobnie jak w polskim żargonie urzędowym). Ukrywają one też, kto jest odpowiedzialny za działanie, co może być mylące, a nawet wprowadzać w błąd. Dobrzy autorzy równoważą frazy rzeczownikowe jasnymi czasownikami w stronie czynnej.
- ✗
The implementation of the reduction of waste was the aim of the introduction of the scheme.
Zbyt wiele rzeczowników połączonych przez of. Czytelnik musi się bardzo wysilić, żeby zrozumieć prostą myśl.
- ✓
The scheme was introduced to reduce waste.
- ✗
A decision has been made regarding the cancellation of the event.
Kto zdecydował? Niejasne i pośrednie. Lepiej: The organisers have decided to cancel the event.
9Typowe błędy zaawansowanych uczniów
10Wszystko razem: przepisywanie akapitu
Oto krótki akapit w stylu mówionym, a po nim ta sama treść w formalnym stylu pisanym. Zwróć uwagę, jak czasowniki zamieniają się w rzeczowniki, jak zmieniają się wyrażenia łączące i jak każde nowe zdanie podejmuje myśl z poprzedniego.
- ✓
Informal: The town opened a new cycle lane last year. Because of this, many more people started cycling to work, and there was less traffic in the centre. People were happy, so the council decided to build two more lanes.
- ✓
Formal: Last year's opening of a new cycle lane led to a considerable increase in the number of people cycling to work and a reduction in traffic in the town centre. Following this positive public response, the council took the decision to build two further lanes.
| Wersja mówiona | Wersja pisana |
|---|---|
| opened a new cycle lane | the opening of a new cycle lane |
| many more people started cycling | a considerable increase in the number of people cycling |
| there was less traffic | a reduction in traffic |
| people were happy | this positive public response |
| decided to build | took the decision to build |