1Nie tylko czasowniki modalne: po co nam wyrażenia modalne
Na poziomie B2 używałeś czasowników modalnych, żeby wyrazić pewność co do teraźniejszości i przeszłości: He must be at home. She can't have seen us. They might have missed the train. Czasowniki modalne mają jednak ograniczenia: nie mają formy -ing, bezokolicznika i mają bardzo mało czasów. Wyrażenia modalne z be (be bound to, be likely to, be due to) nie mają tych ograniczeń, więc można ich używać w dowolnym czasie i po innych czasownikach.
- ✓
It was bound to happen sooner or later. (past)
- ✓
Electric cars seem likely to replace petrol cars within twenty years. (after another verb)
- ✓
Being likely to win didn't make her any less nervous. (-ing form)
- ✓
There is likely to be a long queue at the box office. (with there)
Od pewności do małego prawdopodobieństwa
| Jak pewne? | Wyrażenie | Przykład |
|---|---|---|
| Prawie pewne | be bound to / be sure to / be certain to | The film is bound to be a success. |
| Prawdopodobne | be likely to / will probably | The film is likely to be a success. |
| Możliwe | may / might / could | The film might be a success. |
| Mało prawdopodobne | be unlikely to / probably won't | The film is unlikely to be a success. |
2Be bound to, be sure to, be certain to
Te wyrażenia znaczą, że mówiący jest prawie pewien, że coś się wydarzy albo jest prawdą (po polsku: „na pewno”, „z pewnością”). Be bound to jest szczególnie częste w brytyjskim angielskim i często sugeruje, że skutek jest nieunikniony ze względu na sytuację albo charakter danej osoby. Be sure to i be certain to znaczą to samo, ale są nieco bardziej neutralne.
- ✓
Don't lend him your umbrella — he's bound to lose it.
- ✓
With all this rain, the river is bound to flood.
- ✓
If you practise every day, you're sure to improve.
- ✓
The new policy is certain to cause debate in Parliament.
- ✓
Mistakes are bound to happen when people are tired.
3Be likely to i be unlikely to
Likely znaczy „prawdopodobny”. To przymiotnik, więc używamy go z be. Istnieją trzy główne schematy i wszystkie są bardzo częste w wiadomościach, raportach i codziennej rozmowie.
| Schemat | Przykład |
|---|---|
| podmiot + be likely to + bezokolicznik | Prices are likely to rise next year. |
| It is likely that + zdanie | It is likely that prices will rise next year. |
| There is likely to be + rzeczownik | There is likely to be heavy traffic tonight. |
| podmiot + be unlikely to + bezokolicznik | The weather is unlikely to improve before Sunday. |
- ✓
Students who sleep well are more likely to remember what they have learnt.
- ✓
The match is highly unlikely to be cancelled.
- ✓
It is quite likely that the museum will extend its opening hours.
- ✓
What is the most likely explanation for the delay?
Likely można wzmocnić lub osłabić przysłówkami: very likely, highly likely, quite likely, more/less likely, most likely. Zwróć uwagę, że probable nie działa w ten sam sposób: mówimy It is probable that…, ale nigdy „He is probable to…”.
4Be due to, be due for i due to
Be due to opisuje coś, co jest zaplanowane albo oczekiwane w określonym czasie, zwłaszcza według rozkładu jazdy lub oficjalnego harmonogramu (po polsku: „ma przyjechać”, „planowo”). Due może też występować bez bezokolicznika, z określeniem czasu. Be due for + rzeczownik znaczy, że coś powinno wkrótce nastąpić, bo jest to normalne albo konieczne („należy mu się…”, „pora na…”).
- ✓
The train is due to arrive at platform 4 at 10.15.
- ✓
The new terminal is due to open next spring.
- ✓
My essay is due on Friday. (= the deadline is Friday)
- ✓
Their first baby is due in March.
- ✓
My car is due for a service — it has done another 10,000 miles.
- ✓
After three years in the same job, she feels she is due for a promotion.
Uwaga: przyimek due to (+ rzeczownik) ma zupełnie inne znaczenie. Znaczy „z powodu” i służy do podawania przyczyny, zwłaszcza w formalnym angielskim.
| Zdanie | Znaczenie |
|---|---|
| The flight is due to leave at six. | Planowo ma odlecieć o szóstej. |
| The flight was cancelled due to fog. | Został odwołany z powodu mgły. |
5Inne wyrażenia modalne: be set to, be supposed to, be to
Kilka innych wyrażeń z be działa jak czasowniki modalne. Są szczególnie częste w wiadomościach, tekstach urzędowych i codziennych narzekaniach.
| Wyrażenie | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|
| be set to | bardzo prawdopodobne, ma zaraz nastąpić (wiadomości) | The government is set to announce new measures today. |
| be about to | wydarzy się za chwilę | Hurry up — the film is about to start. |
| be supposed to / be meant to | oczekiwane (zasada, plan, opinia) | You were supposed to be here at nine! This café is meant to be excellent. |
| be to | formalne polecenie lub oficjalny plan | All visitors are to report to reception. The new portrait is to be displayed in May. |
| be poised to | gotowy do działania (formalnie, wiadomości) | The company is poised to enter the Asian market. |
Be supposed to często pokazuje, że to, czego oczekiwano, nie nastąpiło („miał przyjechać”): The bus was supposed to come at ten (ale nie przyjechał). Be meant to to częsty brytyjski zamiennik: I'm meant to be revising, but I'm watching TV instead. Oba wyrażenia mogą też opisywać opinię o czymś („podobno”): This book is supposed to be brilliant.
6Will przy typowych zachowaniach i nawykach w teraźniejszości
Will to nie tylko czasownik posiłkowy czasu przyszłego. Może też opisywać charakterystyczne zachowanie: co dana osoba zazwyczaj robi albo co jakaś rzecz zwykle robi ze swojej natury. Znaczenie jest bardzo bliskie Present Simple, ale will sprawia, że opis jest bardziej obrazowy, i sugeruje, że to zachowanie jest przewidywalne (po polsku czasem: „potrafi”, „ma zwyczaj”: „Babcia potrafi godzinami siedzieć w ogrodzie”).
- ✓
My grandmother will sit in the garden for hours, reading and listening to the radio.
- ✓
Our cat will follow you around the house if you have food in your hand.
- ✓
A good teacher will always find time to listen.
- ✓
Oil will float on water.
- ✓
If you leave milk out of the fridge, it will go off.
7Would przy nawykach z przeszłości
Would to przeszły odpowiednik will w odniesieniu do nawyków. Opisuje powtarzające się czynności w przeszłości, często w nostalgiczny lub opisowy sposób, typowy dla wspomnień i opowieści (po polsku: „dziadek opowiadał nam co wieczór historie”, „miał zwyczaj”). Na poziomie B1 poznałeś used to, które może pełnić tę samą funkcję. Kluczowa różnica: would używamy tylko przy powtarzających się czynnościach, nigdy przy stanach w przeszłości, a used to jest możliwe w obu przypadkach.
| used to | would |
|---|---|
| Every summer we used to go camping. (czynność) | Every summer we would go camping. (czynność) |
| We used to live in a small flat. (stan) | We would live in a small flat. ✗ (stan — niemożliwe) |
| I used to have long hair. (stan) | I would have long hair. ✗ (stan — niemożliwe) |
- ✓
When I was a child, my grandfather would tell us stories every evening.
- ✓
During exam season she would spend whole days in the library.
- ✓
On Sunday mornings we'd walk to the bakery and buy fresh croissants.
Opowieść często zaczyna się od used to, a potem, gdy przeszłe ramy czasowe są już jasne, toczy się dalej z would: We used to spend every August by the sea. We'd get up early, we'd swim before breakfast, and in the evenings Dad would cook fish on the barbecue.
8Irytujące nawyki: akcentowane will i would
Gdy will i would są w mowie zaakcentowane (i nie mają formy skróconej), wyrażają irytację albo krytykę czyjegoś typowego zachowania. W piśmie to znaczenie wynika z kontekstu. Mówiący sugeruje, że takie zachowanie jest typowe, celowe i dość denerwujące (po polsku: „on uparcie…”, „zawsze musi…”).
- ✓
My brother will borrow my clothes without asking! I've told him a hundred times.
- ✓
She will keep interrupting when other people are speaking.
- ✓
He would leave the lights on in every room, even when we asked him not to.
- ✓
'He said the mistake was my fault.' 'Well, he would say that, wouldn't he?'
Podobne znaczenie wyraża always (albo constantly, forever) + czas ciągły. Ta forma zwykle brzmi jeszcze bardziej emocjonalnie.
| Forma | Przykład |
|---|---|
| will (akcentowane) | He will leave his dirty plates in the sink. |
| be always + -ing | He's always leaving his dirty plates in the sink. |
| would (akcentowane, przeszłość) | He would leave his dirty plates in the sink. |
| was always + -ing (przeszłość) | He was always leaving his dirty plates in the sink. |
9Rejestr formalny i nieformalny
Większość wyrażeń modalnych należy do neutralnego angielskiego, ale niektóre brzmią bardziej formalnie, a inne bardziej potocznie. W wypracowaniach i raportach wybieraj wyrażenia, które brzmią wyważenie i obiektywnie; w rozmowie bardziej naturalne są krótsze formy i przysłówki.
| Nieformalnie / w mowie | Formalnie / w piśmie |
|---|---|
| It'll probably go up. | It is likely to increase. |
| It's bound to go wrong. | It is almost certain to encounter difficulties. |
| The bus is supposed to come at ten. | The coach is due to depart at ten. |
| You've got to show your ID at the desk. | All visitors are to present identification at reception. |
| They're about to bring in new rules. | The government is set to introduce new regulations. |
| Things went wrong because of the weather. | Problems arose due to adverse weather conditions. |