Eenglish-tests.com
B2

Popularne phrasal verbs: życie codzienne

Phrasal verb (czasownik złożony) to czasownik z krótkim słówkiem po nim, np. get up, turn on albo look for. Rodzimi użytkownicy angielskiego używają ich bez przerwy w codziennych rozmowach, często znacznie częściej niż formalnych czasowników jednowyrazowych: mówią find out zamiast discover i give up zamiast quit. W tej lekcji poznasz ponad czterdzieści najprzydatniejszych codziennych phrasal verbs, pogrupowanych według sytuacji: poranna rutyna, dom, zakupy, wyjścia i podróże, technologia oraz plany. Przy każdym czasowniku zobaczysz jego znaczenie, prawdziwe przykłady i to, jak zachowuje się w zdaniu: czy dopełnienie może stać w środku (turn it on), czy nie (look after her). Uczenie się ich w sytuacjach, a nie z alfabetycznych list, sprawia, że dużo łatwiej je zapamiętać.

1Krótka powtórka: czym jest phrasal verb?

verb + particle (up, down, on, off, in, out, away, back…) = a new meaning

Krótkie słówko po czasowniku nazywamy partykułą (ang. particle). Wygląda jak przyimek albo przysłówek, ale razem z czasownikiem tworzy jedną całość znaczeniową. Czasem znaczenie łatwo odgadnąć: come back = wrócić, sit down = usiąść. Bardzo często jednak znaczenie jest idiomatyczne, czyli nie da się go wywnioskować z dwóch części: give up nie ma nic wspólnego z dawaniem, a run out of — z bieganiem. Trochę przypomina to polskie przedrostki: „wy-chodzić”, „za-chodzić”, „pod-chodzić” to zupełnie różne czasowniki.

Phrasal verbs zachowują się na trzy różne sposoby, a w tej lekcji każdy czasownik jest oznaczony, abyś wiedział, do której grupy należy. Ma to największe znaczenie, gdy dopełnieniem jest zaimek, taki jak it, them, him albo her.

Trzy grupy (oznaczenia używane we wszystkich tabelach poniżej)

OznaczenieCo oznaczaPrzykład
S (rozdzielny)Jest dopełnienie i może stać przed partykułą albo po niej. Zaimek musi stać w środku.Turn on the light. / Turn the light on. / Turn it on.
I (nierozdzielny)Jest dopełnienie, ale zawsze stoi po partykule, nawet gdy jest zaimkiem.I'm looking for my keys. / I'm looking for them.
— (bez dopełnienia)Czasownik w ogóle nie przyjmuje dopełnienia.I usually get up at seven.

2Poranna rutyna

Twój dzień jest pełen phrasal verbs od chwili, gdy otwierasz oczy. Zwróć uwagę na różnicę między wake up (obudzić się) a get up (wstać z łóżka). Możesz obudzić się o siódmej, a wstać dopiero o wpół do ósmej!

Phrasal verbZnaczeniePrzykład
wake up (— / S)obudzić się; obudzić kogośI woke up before my alarm went off. / Please wake me up at six.
get up (—)wstać z łóżkaOn Saturdays I don't get up until ten.
go off (—)zadzwonić (o budziku)My alarm goes off at 6.45 every morning.
put on (S)założyć ubranie, buty; zrobić makijażPut on a warm jumper. / Put it on.
take off (S)zdjąć ubranie albo butyPlease take your shoes off in the hall. / Take them off.
do up (S)zapiąć guzik, zamek albo pasDo up your coat, it's freezing. / Do it up.
hurry up (—)pospieszyć sięHurry up! We'll miss the bus.
get on / get off (I)wsiąść do / wysiąść z autobusu, pociągu, samolotu; wsiąść na / zsiąść z roweruI get on the bus at the corner and get off at the school.
  • ✓

    I always wake up early, but I find it hard to get up in winter.

  • ✓

    He put on his school uniform, did up his tie and ran out of the door.

  • ✓

    When you get off the train, turn left and walk to the main square.

3W domu

Wiele phrasal verbs związanych z domem dotyczy urządzeń i prac domowych. Przy urządzeniach on i off znaczą „włączyć” i „wyłączyć”, a up i down — „więcej” i „mniej”: turn the heating up, jeśli ci zimno, turn the music down, jeśli jest za głośno. Switch to popularna w brytyjskim angielskim alternatywa dla turn przy światłach i urządzeniach elektrycznych.

Phrasal verbZnaczeniePrzykład
turn on / switch on (S)włączyć urządzenie albo światłoCan you turn on the oven? / Turn it on.
turn off / switch off (S)wyłączyć urządzenie albo światłoSwitch the lights off when you leave the room.
turn up (S)podgłośnić, podkręcić ogrzewanie albo mocTurn up the radio, I love this song!
turn down (S)ściszyć, skręcić ogrzewanie albo mocCould you turn it down? The baby's asleep.
tidy up (— / S)posprzątać, zrobić porządekWe tidied up the living room before the guests arrived.
put away (S)odłożyć coś na miejscePut your clothes away before bedtime. / Put them away.
throw away / throw out (S)wyrzucić coś do koszaDon't throw away that box! / Don't throw it away.
wash up (—)pozmywać naczynia po posiłkuI cooked, so it's your turn to wash up.
hang up (S)powiesić ubranie na wieszaku albo haczykuHang up your coat in the hall. / Hang it up.
look after (I)opiekować się osobą, zwierzęciem albo rzecząMy neighbour looks after our cat when we're away. / She looks after it.
  • ✓

    It's boiling in here. Shall I turn the heating down?

  • ✓

    Once you've finished playing, please put the games away and tidy up your room.

  • ✓

    My grandma has looked after me every Wednesday since I was little.

4Zakupy

Na zakupach — w sklepie czy w internecie — używamy wielu czasowników z up, on, out i back. Zwróć uwagę na run out of: ma dwie partykuły i zawsze jest nierozdzielny. Rzecz, której już nie mamy, stoi na końcu.

Phrasal verbZnaczeniePrzykład
look for (I)szukaćI'm looking for a present for my dad. / I'm looking for one.
try on (S)przymierzyć ubranieCan I try on these trainers? / Can I try them on?
pick up (S)podnieść; odebraćShe picked up a basket at the entrance. / I'll pick it up later.
run out of (I)zużyć coś do końca, tak że nic nie zostajeWe've run out of bread. / We've run out of it.
sell out (—)zostać całkowicie wyprzedanymThe concert tickets sold out in an hour.
take back (S)oddać coś do sklepu, zwrócićThe jeans were too long, so I took them back.
queue up (—)stać w kolejceWe queued up for twenty minutes to pay.
pay back (S)oddać pożyczone pieniądzeCan you lend me a fiver? I'll pay you back tomorrow.
  • ✓

    I tried on three jackets, but none of them fitted me.

  • ✓

    If the shop has run out of your size, you can order it online.

  • ✓

    The new game had already sold out by the time we got there.

  • ✓

    I'll pick up some milk on my way home.

5Wyjścia i podróże

Podróże są pełne phrasal verbs o wyjeżdżaniu, przyjeżdżaniu i wracaniu. Set off jest szczególnie przydatny: znaczy „wyruszyć w drogę” i tak właśnie mówią Brytyjczycy zamiast bardziej formalnego depart.

Phrasal verbZnaczeniePrzykład
go out (—)wyjść z domu dla przyjemnościWe're going out for a pizza tonight.
eat out (—)zjeść w restauracjiWe don't eat out very often; we prefer cooking.
come back / get back (—)wrócićWhat time did you get back last night?
set off (—)wyruszyć w drogęWe set off at dawn to avoid the traffic.
check in (—)zameldować się w hotelu albo odprawić się na lotniskuYou must check in two hours before the flight.
check out (—)zapłacić i wymeldować się z hoteluWe have to check out of the room by eleven.
pick up (S)odebrać kogoś, zwykle samochodemMum will pick us up from the station.
drop off (S)podwieźć kogoś gdzieś i tam wysadzićCan you drop me off at the corner?
take off (—)wystartować (o samolocie)The plane took off forty minutes late.
break down (—)zepsuć się (o samochodzie albo maszynie)Our car broke down on the motorway.
  • ✓

    If we set off at eight, we'll get there in time for lunch.

  • ✓

    After we had checked in, we went straight to the beach.

  • ✓

    My dad drops me off at school and my mum picks me up.

  • ✓

    The coach broke down, so we had to wait two hours for a new one.

6Technologia i telefon

Współczesne życie stworzyło mnóstwo nowych phrasal verbs, a wiele starych zyskało nowe znaczenia. Zwróć uwagę na log in / log out (także log on / log off) i sign up, które widzisz niemal na każdej stronie internetowej i w każdej aplikacji.

Phrasal verbZnaczeniePrzykład
log in / log out (—)zalogować się / wylogować się z kontaLog in with your email and password. / Don't forget to log out.
sign up (—)założyć konto albo zapisać się do klubuI signed up for a free trial.
plug in (S)podłączyć do prąduPlug in your laptop. / Plug it in.
charge up (S)naładować baterięI need to charge up my phone before we go.
call back / ring back (S)zadzwonić do kogoś ponownie albo oddzwonićI'm driving. Can I call you back?
hang up (—)rozłączyć się, zakończyć rozmowę telefonicznąHe hung up before I could explain.
look up (S)sprawdzić informację w książce albo w internecieIf you don't know a word, look it up.
print out (S)wydrukowaćPlease print out your boarding pass. / Print it out.
top up (S)doładować telefon albo kartę miejskąI need to top up my phone. I've got no credit.
  • ✓

    I couldn't log in because I'd forgotten my password.

  • ✓

    She looked up the train times on her phone.

  • ✓

    Sorry, I'm in a meeting. I'll ring you back in ten minutes.

7Plany, informacje i problemy

Ta grupa zawiera jedne z najczęstszych phrasal verbs w angielskim. Używa się ich w domu, w szkole i w pracy, w mowie i w nieformalnych tekstach. Naucz się ich szczególnie dobrze: find out, give up i sort out usłyszysz codziennie.

Phrasal verbZnaczeniePrzykład
find out (S)dowiedzieć się, odkryć informacjęI found out the truth yesterday. / How did you find out?
give up (S)przestać coś robić; poddać sięHe gave up chocolate for a month. / Don't give up!
sort out (S)rozwiązać problem; uporządkowaćDon't worry, I'll sort it out.
fill in (S)wypełnić formularzFill in this form, please. / Fill it in.
work out (— / S)ćwiczyć; znaleźć odpowiedź, rozgryźćI work out at the gym. / Can you work out the answer?
call off (S)odwołać wydarzenieThey called off the match because of the snow.
turn up (—)pojawić się, często niespodziewanie albo z opóźnieniemOnly five people turned up to the meeting.
come round / come over (—)wpaść do kogoś w odwiedzinyDo you want to come round on Saturday?
carry on (—)kontynuować, robić coś dalejCarry on reading while I make some tea.
calm down (— / S)uspokoić się; uspokoić kogośCalm down, it's only a game!
  • ✓

    I've just found out that the museum is closed on Mondays.

  • ✓

    If I were you, I wouldn't give up the guitar. You're getting much better.

  • ✓

    Could you fill in your name and address at the top of the page?

  • ✓

    The trip was called off because of the storm.

8Szyk z dopełnieniami i zaimkami

Teraz przyjrzyjmy się najważniejszej kwestii gramatycznej: gdzie stoi dopełnienie. Przy czasowniku rozdzielnym i rzeczowniku masz wybór. Przy zaimku nie masz wyboru: musi on stać w środku. Przy czasowniku nierozdzielnym dopełnienie zawsze stoi na końcu.

Separable: turn on the TV ✓ · turn the TV on ✓ · turn it on ✓ · turn on it ✗
Inseparable: look after the dog ✓ · look after it ✓ · look the dog after ✗ · look it after ✗
CzasownikZ rzeczownikiemZ zaimkiem
pick up (S)pick up the bag / pick the bag uppick it up
throw away (S)throw away the boxes / throw the boxes awaythrow them away
wake up (S)wake up the children / wake the children upwake them up
look for (I)look for my phonelook for it
look after (I)look after my sisterlook after her
get off (I)get off the busget off it
run out of (I)run out of petrolrun out of it
  • ✓

    Your toys are on the stairs. Please pick them up.

  • ✓

    I can't find my headphones. Have you seen them? I've been looking for them all morning.

  • ✗

    Pick up them.

    Zaimek musi stać między czasownikiem a partykułą: pick them up.

  • ✗

    I'm looking my keys for.

    look for jest nierozdzielny: I'm looking for my keys.

9Typowe błędy

Polacy często tłumaczą słowo po słowie, więc używają prostego czasownika tam, gdzie angielski potrzebuje partykuły, albo mylą czasowniki, które wyglądają podobnie. Oto najczęstsze problemy.

10Phrasal verb czy czasownik jednowyrazowy?

Większość codziennych phrasal verbs ma bardziej formalny odpowiednik jednowyrazowy. Oba są poprawne, ale używa się ich w różnych sytuacjach. W rozmowie, SMS-ach i nieformalnych mailach phrasal verb brzmi naturalnie i przyjaźnie. W oficjalnym liście, raporcie albo komunikacie często lepszy jest czasownik jednowyrazowy. Dlatego od przyjaciela usłyszysz „We set off at six”, ale na dworcu — „The train departs at 6.00”.

Phrasal verb (nieformalnie)Czasownik jednowyrazowy (bardziej formalnie)
find outdiscover
give upstop, quit
set offdepart, leave
come backreturn
call offcancel
turn uparrive, appear
fill incomplete (formularz)
carry oncontinue
look forsearch for, seek
throw awaydiscard
  • ✓

    Informal: Sorry, the party's been called off.

  • ✓

    Formal: We regret to inform you that the event has been cancelled.

  • ✓

    Informal: Can you fill in this form?

  • ✓

    Formal: Please complete the attached form.

Popularne phrasal verbs: życie codzienne: testy

Testy są po angielsku — w ten sposób ćwiczysz angielski.

GameFix the mistake: Common phrasal verbs: everyday lifeFind the mistake in each sentence and choose the right word.Play →

Ta lekcja była przydatna? Udostępnij ją znajomemu lub swojej klasie.