Eenglish-tests.com
B2

Przyimki zależne

Po wielu angielskich przymiotnikach, czasownikach i rzeczownikach zawsze występuje ten sam przyimek: good at, depend on, interested in, a reason for. Nazywamy je przyimkami zależnymi, bo przyimek zależy od słowa, które stoi przed nim, a nie od sensu zdania. Często nie ma tu żadnej logicznej reguły, a przyimek bywa inny niż ten, którego użyłbyś w swoim języku. Dlatego najlepsza strategia to uczyć się każdego słowa razem z jego przyimkiem, jako jednej całości. W tej lekcji znajdziesz najprzydatniejsze połączenia pogrupowane według przyimków, gramatykę konstrukcji przyimek + -ing oraz błędy, które Polacy popełniają najczęściej.

1Czym jest przyimek zależny?

Przyimek zależny to przyimek „przypisany” do konkretnego słowa. Gdy używasz tego słowa z dopełnieniem, musisz użyć tego przyimka. Występuje po trzech rodzajach słów: po przymiotnikach (afraid of), czasownikach (believe in) i rzeczownikach (an increase in). Po przyimku stoi rzeczownik, zaimek albo forma z -ing.

Część mowyKonstrukcjaPrzykład
przymiotnikprzymiotnik + przyimek + dopełnienieShe's very good at chess.
czasownikczasownik + przyimek + dopełnienieIt depends on the weather.
rzeczownikrzeczownik + przyimek + dopełnienieThere's been an increase in prices.

Dlaczego to ważne? Zły przyimek rzadko przeszkadza w zrozumieniu, ale jest jednym z najwyraźniejszych sygnałów, że mówi osoba, dla której angielski nie jest językiem ojczystym, i kosztuje punkty na egzaminach takich jak B2 First. Nauka tych połączeń sprawi, że twój angielski zabrzmi o wiele naturalniej.

2Przyimek + forma -ing

Jeśli po jakimkolwiek przyimku potrzebujemy czasownika, używamy formy -ing, nigdy bezokolicznika. Ta zasada nie ma wyjątków, więc jest bardzo przydatna. To samo dotyczy przyimków zależnych: interested in learning, good at drawing, apologise for being late.

adjective / verb / noun + preposition + verb-ing
  • ✓

    I'm thinking of moving to Edinburgh.

  • ✓

    She insisted on paying for the meal.

  • ✓

    He's responsible for organising the trip.

  • ✓

    Thank you for helping me.

  • ✗

    I'm interested in to learn Japanese.

    Po przyimku użyj formy -ing: interested in learning.

3Przymiotniki + of, at, in

Wiele przymiotników opisujących uczucia i umiejętności łączy się z of, at albo in. Of jest częste przy strachu i dumie; at — przy umiejętnościach i zdolnościach; in — przy zainteresowaniu i zaangażowaniu.

Przymiotnik + przyimek (1)

PrzyimekPrzymiotnikiPrzykład
ofafraid, scared, frightened, terrified, proud, fond, aware, capable, full, tired, jealous, ashamedMy little brother is afraid of the dark.
atgood, bad, brilliant, terrible, hopeless, surprised, amazed, shockedShe's brilliant at maths but hopeless at sport.
ininterested, involved, experienced, disappointed (in — o osobie)Are you interested in photography?
  • ✓

    We're very proud of our daughter.

  • ✓

    I've always been fond of old films. (= I like them)

  • ✓

    I'm tired of waiting — let's go.

  • ✓

    He's really good at fixing bikes.

  • ✓

    She has been involved in the project since the start.

4Przymiotniki + for, on, to, with, from, about

Przymiotnik + przyimek (2)

PrzyimekPrzymiotnikiPrzykład
forresponsible, famous, late, ready, sorry (for doing sth), suitable, grateful (for sth)Who is responsible for this mess?
onkeen, dependent, basedI'm not very keen on horror films.
tosimilar, married, kind, rude, polite, used, addicted, relatedYour phone is similar to mine.
withangry (with — o osobie), annoyed, bored, happy, pleased, satisfied, familiar, popular, crowdedThe town is crowded with tourists in July.
fromdifferent, absent, safe, freeLife in the city is very different from life on a farm.
aboutworried, excited, nervous, angry (about — o sprawie), sure, upset, sorry (about sth)Are you excited about the trip?
  • ✓

    Edinburgh is famous for its castle and festivals.

  • ✓

    My sister is really keen on climbing.

  • ✓

    She's married to a doctor.

  • ✓

    I was angry with Tom but angry about what he said.

  • ✓

    I'm grateful to you for your help.

5Czasowniki + on, in, for

Po niektórych czasownikach przed dopełnieniem zawsze stoi przyimek. Jeśli dopełnienia nie ma, przyimek zwykle znika: It depends on the price. / It depends. Ucz się tych czasowników razem z przyimkami.

Czasownik + przyimek (1)

PrzyimekCzasownikiPrzykład
ondepend, rely, insist, concentrate, focus, comment, spend (money / time) onYou can always rely on Sarah.
inbelieve, succeed, specialise, take part, invest, result (= prowadzić do)He finally succeeded in passing his driving test.
forapologise, wait, pay, apply, ask, look, search, blame sbI'd like to apologise for the delay.
  • ✓

    Whether we go camping depends on the weather.

  • ✓

    She insisted on driving me home.

  • ✓

    Do you believe in ghosts?

  • ✓

    The company specialises in organic food.

  • ✓

    He apologised for being rude.

  • ✓

    I applied for a summer job at the café.

6Czasowniki + to, of, with, about, from

Czasownik + przyimek (2)

PrzyimekCzasownikiPrzykład
tobelong, listen, happen, talk, explain (sth) to sb, object, reply, reactWho does this umbrella belong to?
ofconsist, think (= mieć zdanie / pomysł), approve, remind sb, accuse sb, dream (= wyobrażać sobie)The team consists of eleven players.
withagree (z osobą / opinią), deal, cope, provide sb, share, argueI completely agree with you.
aboutworry, complain, think (= rozważać), dream, care, know, hearStop worrying about the exam!
fromsuffer, recover, protect sb, prevent sb, borrow, differShe's recovering from a cold.
  • ✓

    What happened to your bike?

  • ✓

    The meal consisted of three courses.

  • ✓

    My parents don't approve of my new haircut.

  • ✓

    How do you cope with so much stress?

  • ✓

    My grandad suffers from back pain.

7Agree with, agree on, agree to

Agree to dobry przykład słowa, które łączy się z różnymi przyimkami w różnych znaczeniach. Wybierz przyimek, zadając sobie pytanie, z czym się zgadzasz: z osobą albo opinią, z decyzją czy z propozycją.

KonstrukcjaZnaczeniePrzykład
agree with + osoba / opiniamieć takie samo zdanieI agree with Kate. / I agree with what you said.
agree on + temat / planwspólnie coś ustalićWe finally agreed on a date for the party.
agree to + propozycja / prośbaprzystać na cośThe manager agreed to our request.
agree to + bezokolicznikzgodzić się coś zrobićShe agreed to help us.
agree about + tematmieć takie samo zdanie w jakiejś sprawieWe don't agree about politics.

8Rzeczowniki + przyimki

Rzeczowniki również mogą mieć przyimki zależne. Często rzeczownik łączy się z tym samym przyimkiem co pokrewny czasownik albo przymiotnik (interest in, belief in, dependence on), ale nie zawsze: mówimy solve a problem, ale a solution to a problem.

Rzeczownik + przyimek

PrzyimekRzeczownikiPrzykład
forreason, demand, need, respect, cure, responsibility, room (= miejsce)What's the reason for the delay?
inincrease, rise, fall, decrease, drop, change, interest, belief, difficultyThere has been a sharp increase in house prices.
tosolution, answer, key, invitation, reply, reaction, attitude, damageWe need to find a solution to this problem.
ofadvantage, disadvantage, example, cause, lack, fear, knowledgeOne advantage of living here is the fresh air.
withproblem, trouble, relationship, contactIs there a problem with your order?
betweendifference, relationship, connectionWhat's the difference between these two phones?
  • ✓

    There is a growing demand for electric cars.

  • ✓

    The fall in sales worried the directors.

  • ✓

    Thanks for the invitation to your wedding.

  • ✓

    The storm caused serious damage to the roof.

  • ✓

    A lack of sleep can affect your concentration.

9Typowe błędy Polaków

Wiele błędów bierze się z dosłownego tłumaczenia przyimka z polskiego albo z dodawania przyimka tam, gdzie angielski go nie potrzebuje. Oto najczęstsze z nich. Przeczytaj każdą parę kilka razy na głos, aby poprawna wersja zaczęła brzmieć naturalnie.

10Bez przyimka: czasowniki z dopełnieniem bliższym

Odwrotny problem jest równie częsty: dodawanie przyimka do czasowników, które w angielskim łączą się z dopełnieniem bezpośrednio. Po poniższych czasownikach dopełnienie stoi od razu. Rzeczowniki od nich utworzone często jednak mają przyimek.

Czasownik (bez przyimka)Rzeczownik (z przyimkiem)
discuss the problema discussion about / of the problem
enter the roomthe entrance to the room
marry someonea marriage to someone
answer a questionan answer to a question
reach the top—
contact the officecontact with the office
call / phone a frienda call to a friend
lack experiencea lack of experience
  • ✓

    Please contact us if you have any questions.

  • ✓

    When we reached the top, the view was incredible.

  • ✓

    She entered the competition last year.

  • ✗

    Let's discuss about it later.

    Discuss nie ma przyimka: Let's discuss it later.

  • ✗

    He lacks of confidence.

    Czasownik lack nie ma przyimka: He lacks confidence. (Rzeczownik ma: a lack of confidence.) Polskie „brakuje mu pewności siebie” nie pomaga — w angielskim czasownik łączy się z dopełnieniem bezpośrednio.

11Podsumowanie: według przyimków

Oto najważniejsze połączenia z tej lekcji, pogrupowane według przyimków. Takie grupowanie pomaga pamięci: gdy poznasz nowe słowo, spróbuj dopisać je do jednej z tych list.

Przyimki zależne w skrócie

PrzyimekPrzymiotnikiCzasowniki i rzeczowniki
atgood / bad / brilliant at—
ininterested / involved inbelieve / succeed / specialise in; an increase / rise / fall in
ofafraid / proud / fond / aware / tired ofconsist / approve of; an advantage / example / lack of
onkeen / dependent ondepend / rely / insist / concentrate on
forresponsible / famous / ready forapologise / wait / apply / pay for; a reason / demand / need for
tosimilar / married / kind / used tobelong / listen / happen / object to; a solution / answer / invitation to
withangry (with sb) / bored / crowded withagree / deal / cope with; a problem with
fromdifferent / absent / safe fromsuffer / recover / protect sb from
aboutworried / excited / nervous aboutworry / complain / think about

Przyimki zależne: testy

Testy są po angielsku — w ten sposób ćwiczysz angielski.

GameFix the mistake: Dependent prepositionsFind the mistake in each sentence and choose the right word.Play →GameSort it: Dependent prepositionsPut every card in the right group.Play →

Ta lekcja była przydatna? Udostępnij ją znajomemu lub swojej klasie.