Eenglish-tests.com
B1

Zero conditional (zerowy okres warunkowy)

Zdania warunkowe mówią o warunku i jego skutku: jeśli wydarzy się jedna rzecz, wydarzy się też druga. Zero conditional to najprostszy ich rodzaj. Opisuje rzeczy, które są zawsze albo ogólnie prawdziwe: If you heat ice, it melts. W obu częściach zdania używamy Present Simple, bo nie mówimy o jednym konkretnym momencie w przyszłości — mówimy o tym, jak działa świat. Na tej stronie poznasz budowę tych zdań, ich główne zastosowania (fakty, nauka, nawyki i instrukcje), zasadę stawiania przecinka oraz różnicę między if a when.

1Czym jest zdanie warunkowe?

Zdanie warunkowe ma dwie części, czyli dwa zdania składowe. Zdanie z if (if-clause) podaje warunek: to, co musi wydarzyć się najpierw. Zdanie główne (main clause) podaje skutek: to, co dzieje się z powodu tego warunku. W angielskim jest kilka rodzajów zdań warunkowych; używa się w nich różnych czasów, żeby pokazać, na ile sytuacja jest realna albo prawdopodobna.

CzęśćPrzykład
zdanie z if (warunek)If you mix blue and yellow, …
zdanie główne (skutek)… you get green.

W zero conditional skutek jest zawsze prawdziwy, gdy warunek jest spełniony. Nie ma tu żadnego „może” ani konkretnego czasu. To jak reguła: za każdym razem, gdy zachodzi warunek, pojawia się skutek.

2Budowa: if + czas teraźniejszy, czas teraźniejszy

If + Present Simple, Present Simple

W obu zdaniach składowych używamy Present Simple. Pamiętaj o zwykłych zasadach tego czasu: -s przy he, she i it (it melts) oraz do / does w przeczeniach i pytaniach.

zdanie z ifzdanie główne
If you heat ice,it melts.
If plants don't get water,they die.
If my dog sees a cat,he barks.
If you press this button,the machine stops.
If it rains a lot,the river floods.
  • ✓

    If you don't sleep enough, you feel tired the next day.

  • ✓

    If my mum drinks coffee in the evening, she doesn't sleep well.

  • ✓

    If you leave milk out of the fridge, it goes off.

3Zastosowanie 1: fakty, nauka i przyroda

Zero conditional jest bardzo częsty na lekcjach fizyki, chemii czy biologii, w przepisach kulinarnych i w opisach przyrody. Te skutki się nie zmieniają: są prawdziwe dziś, wczoraj i jutro.

  • ✓

    If you heat water to 100°C, it boils.

  • ✓

    If you drop something, it falls to the ground.

  • ✓

    Iron rusts if it gets wet.

  • ✓

    If you mix red and white paint, you get pink.

  • ✓

    If the temperature falls below zero, water freezes.

  • ✓

    If you don't feed a goldfish, it dies.

  • ✓

    If you multiply any number by zero, the answer is zero.

4Zastosowanie 2: nawyki i rzeczy, które zawsze się zdarzają

Zero conditional używamy też, mówiąc o osobistych nawykach i codziennych czynnościach: o rzeczach, które dzieją się za każdym razem, gdy zachodzi pewna sytuacja. Nie są to fakty naukowe, ale dla danej osoby są zawsze prawdziwe.

  • ✓

    If I'm tired, I go to bed early.

  • ✓

    If my brother gets bad news, he goes for a long walk.

  • ✓

    If it's sunny at the weekend, we usually have a picnic.

  • ✓

    My grandma gets angry if people are rude to shop assistants.

  • ✓

    If I don't have breakfast, I feel hungry all morning.

  • ✓

    If the baby cries at night, Dad gets up.

Przysłówki częstotliwości, takie jak usually, always, often i never, stoją w zdaniu głównym na swoim zwykłym miejscu: If I'm late, my teacher always asks why.

5Zastosowanie 3: instrukcje i rady

Często udzielamy instrukcji albo rad za pomocą if + Present Simple i trybu rozkazującego w zdaniu głównym. Zdanie z if opisuje sytuację, a tryb rozkazujący mówi, co w tej sytuacji zrobić. Zobaczysz to w ogłoszeniach, instrukcjach obsługi, przepisach kulinarnych i wtedy, gdy nauczyciele albo rodzice podają zasady.

If + Present Simple, imperative (do / don't do)
  • ✓

    If you feel ill, go home.

  • ✓

    If the fire alarm rings, leave the building immediately.

  • ✓

    If you don't understand a word, look it up in the dictionary.

  • ✓

    If you're cold, put on a jumper.

  • ✓

    Don't touch the oven if it's hot.

  • ✓

    If you need help, ask the person at the information desk.

6Kolejność zdań i przecinek

Zdanie z if może stać na początku albo na końcu. Znaczenie jest takie samo. Jedyna różnica dotyczy interpunkcji: gdy zdanie z if stoi na początku, stawiamy po nim przecinek. Gdy na początku stoi zdanie główne, zwykle nie stawiamy przecinka. Uwaga: to inna zasada niż w polskim, gdzie przed „jeśli” przecinek stawiamy zawsze („Lód topnieje, jeśli…”).

Najpierw zdanie z ifNajpierw zdanie główne
If you heat ice, it melts.Ice melts if you heat it.
If I'm tired, I go to bed early.I go to bed early if I'm tired.
If you feel ill, go home.Go home if you feel ill.

7If czy when?

W zero conditional if i when często znaczą prawie to samo, bo skutek następuje za każdym razem: If / When you heat ice, it melts. Jest jednak niewielka różnica. When („kiedy”) pokazuje, że jesteśmy pewni, iż warunek zachodzi (regularnie). If („jeśli”) sugeruje, że warunek może zajść albo nie.

when (to na pewno się zdarza)if (to może się zdarzyć albo nie)
When I get up, I have a shower.If I get up late, I don't have breakfast.
When it gets dark, the street lights come on.If it snows, the trains are often late.
When the bell rings, the lesson ends.If the bell doesn't ring, the teacher tells us.

Każdy codziennie wstaje, więc when brzmi naturalnie. Nie każdego dnia wstajemy późno, więc tu naturalne jest if. Możesz też użyć whenever (= za każdym razem, gdy), żeby wzmocnić myśl o powtarzaniu: Whenever I hear this song, I feel happy.

8Przeczenia, pytania i inne formy teraźniejsze

Każde z dwóch zdań może być przeczące. W pytaniach zdanie z if stoi zwykle na końcu albo pytanie zaczyna się od What happens if…? Zamiast Present Simple możemy też użyć w zdaniu z if innych form teraźniejszych, na przykład Present Continuous albo can, gdy wymaga tego znaczenie.

  • ✓

    If you don't water tomatoes, they don't grow.

  • ✓

    What happens if you mix oil and water?

  • ✓

    Does your dog bark if someone knocks at the door?

  • ✓

    If you're driving, don't use your phone.

  • ✓

    If you can't sleep, try reading a book.

  • ✓

    If the baby is sleeping, we speak quietly.

9Zero czy first conditional?

Zero conditional mówi o rzeczach, które są prawdziwe zawsze. First conditional (If it rains, I'll stay at home) mówi o jednej konkretnej sytuacji w przyszłości. Porównaj: zero conditional to ogólna reguła, a first conditional to konkretne przewidywanie.

Zero: zawsze prawdziweFirst: jedna sytuacja w przyszłości
If you heat ice, it melts.If you leave that ice cream in the sun, it'll melt.
If I'm tired, I go to bed early.If I'm tired tonight, I'll go to bed early.
If my cat is hungry, she cries.If you don't feed the cat now, she'll cry all evening.

10Typowe błędy

Zero conditional (zerowy okres warunkowy): testy

Testy są po angielsku — w ten sposób ćwiczysz angielski.

GameFix the mistake: Zero conditionalFind the mistake in each sentence and choose the right word.Play →

Ta lekcja była przydatna? Udostępnij ją znajomemu lub swojej klasie.