Eenglish-tests.com
B1

First conditional (pierwszy okres warunkowy)

First conditional używamy, gdy mówimy o realnych możliwościach w przyszłości: o rzeczach, które mogą się wydarzyć, i o tym, co się wtedy stanie. If it rains tomorrow, I'll stay at home. Warunek jest możliwy — może będzie padać, a może nie — i myślimy o jednej konkretnej sytuacji w przyszłości. Najważniejsza zasada zaskakuje wielu uczących się: po if używamy Present Simple, a nie will, mimo że mówimy o przyszłości. Na tej stronie poznasz też unless, inne czasowniki w skutku (may, might, can, tryb rozkazujący), ostrzeżenia i obietnice oraz różnicę między zero a first conditional.

1Realna możliwość w przyszłości

First conditional dotyczy sytuacji, która jest możliwa i realna. Nie wiemy, czy warunek się spełni, ale jest na to prawdziwa szansa. Wyobrażamy to sobie i mówimy, jaki będzie skutek.

  • ✓

    If it rains on Saturday, we'll watch a film at home.

  • ✓

    If you study hard, you'll pass the exam.

  • ✓

    If the bus is late, I'll walk.

  • ✓

    If we don't hurry, we'll miss the start of the match.

Każda z tych sytuacji naprawdę mogłaby się wydarzyć. Porównaj to z zero conditional, który opisuje ogólne fakty (If you heat ice, it melts), i z second conditional, który opisuje sytuacje wyobrażone albo bardzo mało prawdopodobne (If I won a million pounds, I would buy a castle).

2Budowa: if + czas teraźniejszy, will + czasownik

If + Present Simple, will / won't + base verb

W zdaniu z if używamy Present Simple (z -s przy he, she i it). W zdaniu głównym używamy will albo won't + forma podstawowa czasownika. W mowie zwykle używamy form skróconych 'll i won't.

zdanie z if: Present Simplezdanie główne: will / won't
If it rains,we'll stay inside.
If she misses the train,she will be late for work.
If you don't wear a coat,you'll get cold.
If they win this game,they'll be the champions.
If they don't hurry,they won't catch the train.
  • ✓

    If you eat all those biscuits, you won't want your dinner.

  • ✓

    If Dad finishes work early, he'll pick us up from school.

  • ✓

    If I don't see you tomorrow, I'll text you.

3Złota zasada: po if nie ma will

Chociaż warunek dotyczy przyszłości, w zdaniu z if używamy Present Simple. Will stawiamy tylko w zdaniu głównym. Po polsku w obu częściach często używamy czasu przyszłego („Jeśli będzie padać, zostanę w domu”), dlatego to jeden z najczęstszych błędów Polaków uczących się angielskiego. Myśl o tym tak: samo słowo if pokazuje już, że sytuacja dotyczy przyszłości i nie jest pewna, więc will nie jest tam potrzebne.

4Kolejność zdań i przecinek

Jak we wszystkich zdaniach warunkowych, zdanie z if może stać na początku albo na końcu. Jeśli stoi na początku, postaw po nim przecinek. Jeśli na początku stoi zdanie główne, zwykle nie stawiamy przecinka (inaczej niż w polskim, gdzie przecinek przed „jeśli” jest zawsze).

Najpierw zdanie z ifNajpierw zdanie główne
If it rains, we'll stay inside.We'll stay inside if it rains.
If you don't hurry, you'll be late.You'll be late if you don't hurry.
If I see Tom, I'll tell him.I'll tell Tom if I see him.

5Pytania i przeczenia

Żeby zapytać o możliwy skutek w przyszłości, zamień zdanie główne w pytanie: will + podmiot + czasownik. Zdanie z if pozostaje w Present Simple. Bardzo częste pytanie to What will you do if…? Przeczenie może wystąpić w każdym z dwóch zdań: don't / doesn't w zdaniu z if, won't w zdaniu głównym.

  • ✓

    What will you do if you don't get into university?

  • ✓

    Will you come to the beach if the weather is nice?

  • ✓

    Where will you stay if the hotel is full?

  • ✓

    If you don't invite Sam, he'll be upset.

  • ✓

    If the shop doesn't have my size, I won't buy the jeans.

6unless = if … not

Unless znaczy if … not albo „chyba że”, „o ile nie”. Po nim stoi czasownik w Present Simple w formie twierdzącej. Unless jest bardzo częste w ostrzeżeniach i warunkach.

if … notunless
If you don't hurry, you'll miss the bus.Unless you hurry, you'll miss the bus.
I won't go if Anna doesn't come too.I won't go unless Anna comes too.
If it doesn't rain, we'll play tennis.Unless it rains, we'll play tennis.

7Inne czasowniki w skutku: may, might, can, going to

Will pokazuje, że jesteśmy dość pewni skutku. Jeśli jesteśmy mniej pewni, możemy użyć may albo might (= być może tak się stanie). Jeśli skutek jest możliwością albo pozwoleniem, możemy użyć can. W zdaniu głównym możemy też użyć be going to, zwłaszcza gdy skutek jest bardzo prawdopodobny.

Czasownik w skutkuPrzykład
will (pewność)If you leave now, you'll catch the train.
may / might (brak pewności)If you leave now, you might catch the train.
can (możliwość, pozwolenie)If you finish your homework, you can watch TV.
be going to (duże prawdopodobieństwo)If she doesn't stop, she's going to fall.
  • ✓

    If it's sunny tomorrow, we may go to the seaside.

  • ✓

    If you ask nicely, she might lend you her bike.

  • ✓

    If you get there early, you can sit at the front.

  • ✓

    If the train is on time, we can have lunch together.

8Tryb rozkazujący w skutku

Często używamy trybu rozkazującego w zdaniu głównym, żeby powiedzieć komuś, co ma zrobić, jeśli zdarzy się jakaś sytuacja. Zdanie z if nadal jest w Present Simple.

If + Present Simple, imperative
  • ✓

    If you see Tom, tell him to call me.

  • ✓

    If you're late, don't worry — just come in quietly.

  • ✓

    Phone me if you need anything.

  • ✓

    If it starts raining, bring the washing in, please.

9Ostrzeżenia, obietnice i umowy

First conditional świetnie nadaje się do ostrzeżeń (mówimy komuś o złym skutku), obietnic (mówimy komuś o dobrym skutku) i umów (jeśli ty zrobisz to, ja zrobię tamto). Rodzice, nauczyciele i przyjaciele używają go codziennie.

FunkcjaPrzykład
OstrzeżenieIf you touch that pan, you'll burn yourself.
OstrzeżenieBe careful! If you run on the ice, you'll fall.
ObietnicaIf you pass your exams, we'll buy you a new bike.
ObietnicaIf you come to my party, I'll make my famous chocolate cake.
UmowaIf you wash the dishes, I'll dry them.

10Zero czy first conditional? If czy when?

Zero conditional opisuje coś, co jest zawsze prawdziwe. First conditional opisuje jedną konkretną sytuację w przyszłości. Zwróć też uwagę na różnicę między if a when w odniesieniu do przyszłości: if („jeśli”) znaczy, że nie jesteśmy pewni, czy to się wydarzy; when („kiedy”) znaczy, że jesteśmy pewni, że to się wydarzy — pytanie dotyczy tylko czasu.

Zero (zawsze prawdziwe)First (jedna sytuacja w przyszłości)
If I drink coffee at night, I can't sleep.If I drink this coffee now, I won't sleep tonight.
If you press this button, the light comes on.If you press that button, the alarm will go off!
if (może)when (na pewno)
If I see Anna, I'll give her the book.When I see Anna at school tomorrow, I'll give her the book.
If I pass the test, I'll celebrate.When I get home, I'll have something to eat.

11Typowe błędy

First conditional (pierwszy okres warunkowy): testy

Testy są po angielsku — w ten sposób ćwiczysz angielski.

GameFix the mistake: First conditionalFind the mistake in each sentence and choose the right word.Play →

Ta lekcja była przydatna? Udostępnij ją znajomemu lub swojej klasie.