1Podmiot i dopełnienie: krótkie powtórzenie
W zwykłym zdaniu angielskim podmiot stoi przed orzeczeniem — to osoba albo rzecz, która wykonuje czynność. Dopełnienie zwykle stoi po orzeczeniu — to osoba albo rzecz, na którą czynność jest skierowana. Żeby zrozumieć pytania o podmiot i o dopełnienie, najpierw musisz znaleźć te dwie części w zdaniu.
| Podmiot (kto to robi) | Orzeczenie | Dopełnienie (kogo/co to dotyczy) |
|---|---|---|
| Emma | called | Tom. |
| The dog | ate | my sandwich. |
| Mr Green | teaches | maths. |
| Three students | passed | the test. |
Teraz wyobraź sobie, że nie znamy jednej z tych części. Jeśli nie znamy podmiotu, zadajemy pytanie o podmiot. Jeśli nie znamy dopełnienia, zadajemy pytanie o dopełnienie. Słowo pytające (who, what, which…) zajmuje miejsce tej części, której nie znamy.
- ✓
Emma called Tom. → Who called Tom?
Nie znamy podmiotu. Odpowiedź: Emma.
- ✓
Emma called Tom. → Who did Emma call?
Nie znamy dopełnienia. Odpowiedź: Tom.
2Pytania o podmiot: bez do, does i did
W pytaniu o podmiot słowo pytające JEST podmiotem. Po prostu zajmuje miejsce podmiotu na początku zdania, a reszta zdania pozostaje dokładnie taka sama. Dlatego nie potrzebujemy do, does ani did i nie zmieniamy szyku. Czasownik ma swoją zwykłą formę: formę Past Simple (called, ate) albo formę Present Simple z -s.
| Zdanie oznajmujące | Pytanie o podmiot |
|---|---|
| Emma called Tom. | Who called Tom? |
| The dog ate my sandwich. | What ate my sandwich? |
| Mr Green teaches maths. | Who teaches maths? |
| A loud noise woke me up. | What woke you up? |
| My brother has got the keys. | Who has got the keys? |
- ✓
Who wants some cake?
- ✓
What happened at school today?
- ✓
Who lives in that big house?
- ✓
What made that noise?
- ✓
Who wrote Harry Potter? — J.K. Rowling did.
3Czasownik w pytaniach o podmiot: liczba pojedyncza
W Present Simple pytanie o podmiot z who albo what zwykle ma czasownik w liczbie pojedynczej z -s, tak jak he/she/it — nawet jeśli spodziewamy się, że odpowiedź będzie dotyczyć więcej niż jednej osoby. Samo słowo pytające traktujemy jak liczbę pojedynczą. Po polsku jest podobnie: „Kto tu mieszka?”, a nie „Kto tu mieszkają?”. W czasie przeszłym nie ma tego problemu, bo forma przeszła jest taka sama dla wszystkich osób.
- ✓
Who lives here? — The Brown family live here.
lives, a nie live.
- ✓
Who likes chocolate? — We all do!
- ✓
What makes you happy? — Music and good friends.
- ✓
Who knows the answer?
- ✗
Who live here?
Użyj liczby pojedynczej: Who lives here?
To samo dotyczy czasownika be i have got: Who is coming to the party? Who has got a pen? Zwykle mówimy Who is…?, nawet jeśli myślimy, że odpowiedź będzie w liczbie mnogiej.
4Pytania o dopełnienie: z czasownikiem posiłkowym
W pytaniu o dopełnienie słowo pytające jest dopełnieniem, więc zdanie nadal ma własny podmiot (you, she, Emma…). To zwykłe pytanie, takie jak te, które znasz już z poziomów A1 i A2: przed podmiotem potrzebny jest czasownik posiłkowy (do, does, did, is, have, will, can…), a po do/does/did czasownik główny w formie podstawowej.
| Zdanie oznajmujące | Pytanie o dopełnienie |
|---|---|
| Emma called Tom. | Who did Emma call? |
| The dog ate my sandwich. | What did the dog eat? |
| Mr Green teaches maths. | What does Mr Green teach? |
| She is reading a comic. | What is she reading? |
| They have invited Sara. | Who have they invited? |
- ✓
Who did you see at the party?
- ✓
What do you want for your birthday?
- ✓
Who does Lily sit next to in class?
- ✓
What are you doing this weekend?
- ✓
Who will you invite?
5Pary pytań: porównaj
Najlepiej zrozumieć różnicę, patrząc na pary. W obu pytaniach występuje ten sam czasownik i te same osoby, ale znaczenie jest odwrotne. Zawsze zadaj sobie pytanie: czy słowo pytające wykonuje czynność, czy czynność jest na nie skierowana?
| Pytanie o podmiot (bez czasownika posiłkowego) | Pytanie o dopełnienie (z czasownikiem posiłkowym) |
|---|---|
| Who loves Anna? — Jack loves Anna. | Who does Anna love? — Anna loves Jack. |
| Who helped you? — My dad helped me. | Who did you help? — I helped my dad. |
| What hit the car? — A tree hit the car. | What did the car hit? — The car hit a tree. |
| Who invited Ben? — Sophie invited Ben. | Who did Ben invite? — Ben invited Sophie. |
| Who phones you every day? — My gran does. | Who do you phone every day? — I phone my gran. |
- ✓
Who saw the accident? — Two people saw it.
who = ludzie, którzy widzieli.
- ✓
What did you see? — I saw a big red lorry.
what = rzecz, którą ktoś widział.
6Which, Whose, How many + rzeczownik
Ta sama zasada działa z wyrażeniami pytającymi: Which + rzeczownik, Whose + rzeczownik, How many + rzeczownik i What + rzeczownik. Jeśli całe wyrażenie jest podmiotem, nie ma czasownika posiłkowego. Jeśli jest dopełnieniem, jak zwykle używamy czasownika posiłkowego.
| Pytanie o podmiot | Pytanie o dopełnienie |
|---|---|
| Which team won the match? | Which team did you support? |
| Whose phone rang in the lesson? | Whose phone did you borrow? |
| How many people came to the party? | How many people did you invite? |
| What kind of music helps you relax? | What kind of music do you like? |
| Which bus goes to the city centre? | Which bus do you take to school? |
Gdy podmiotem jest How many + rzeczownik w liczbie mnogiej, czasownik zgadza się z tym rzeczownikiem: How many students are in your class? How many people live in this building? (a nie lives). Zasada z liczbą pojedynczą, o której była mowa wcześniej, dotyczy samych who i what.
- ✓
How many students passed the exam? — Twenty students passed.
- ✓
Whose phone is ringing? — I think it's Mia's.
- ✓
Which film won the prize?
- ✗
How many people did come to the meeting?
How many people to podmiot: How many people came to the meeting?
7Pytania z przyimkami
Wiele czasowników łączy się z przyimkiem: talk to, listen to, look at, wait for, think about, belong to. W pytaniach o dopełnienie z tymi czasownikami w codziennym angielskim zwykle stawiamy przyimek na końcu pytania. Po polsku przyimek stoi na początku („Z kim rozmawiasz?”), a po angielsku — na końcu: Who are you talking to? W pytaniach o podmiot przyimek zostaje po czasowniku, tak jak w zdaniu oznajmującym.
| Pytanie o dopełnienie (przyimek na końcu) | Pytanie o podmiot |
|---|---|
| Who are you talking to? | Who is talking to you? |
| What are you looking at? | Who is looking at you? |
| Who did you go to the cinema with? | Who went to the cinema with you? |
| What are you waiting for? | Who is waiting for you? |
- ✓
Who does this bag belong to?
- ✓
What are you thinking about?
- ✓
Who did you give the book to?
- ✓
What is this film about?