Eenglish-tests.com
B1

Present Perfect Continuous

Czas Present Perfect Continuous (I've been waiting, she's been working) opisuje czynność, która zaczęła się w przeszłości i trwa aż do teraz albo która właśnie się skończyła i wciąż widać jej skutki. Tworzymy go za pomocą have / has + been + -ing. Odpowiada na pytanie How long…? w odniesieniu do czynności (I've been learning the guitar for two years) i wyjaśnia obecną sytuację (You're wet — have you been swimming?). Na tej stronie porównamy go też z czasem Present Perfect Simple, który skupia się na skutkach i liczbach, i przyjrzymy się czasownikom, których nie używa się w formie ciągłej.

1Jak go tworzymy

Present Perfect Continuous składa się z trzech części: have albo has, słowa been (które nigdy się nie zmienia) i czasownika głównego z końcówką -ing. Have używamy z I, you, we i they, a has z he, she i it. W mowie prawie zawsze używamy form skróconych: I've, she's, they've.

subject + have / has + been + verb-ing
I / you / we / theyhe / she / it
Zdanie twierdząceI've been working.She's been working.
PrzeczenieI haven't been working.She hasn't been working.
PytanieHave you been working?Has she been working?
Krótkie odpowiedziYes, I have. / No, I haven't.Yes, she has. / No, she hasn't.

Zasady pisowni form z -ing są takie same jak w czasie Present Continuous: make → making, run → running, lie → lying, travel → travelling (w brytyjskim angielskim).

2Czas trwania do teraz: How long…?

Główne zastosowanie tego czasu to mówienie o tym, jak długo trwa jakaś czynność. Zaczęła się w przeszłości, wciąż trwa (albo dopiero co się skończyła), a my skupiamy się na długości czasu. Tak jak w czasie Present Perfect Simple, for stawiamy przed okresem, a since przed punktem początkowym.

  • ✓

    I've been waiting for the bus for twenty minutes. It's so cold!

  • ✓

    It's been raining since this morning.

  • ✓

    She's been learning Spanish for three years.

  • ✓

    We've been driving all day. Let's stop for a coffee.

  • ✓

    How long have you been playing the violin? — Since I was seven.

How long have / has + subject + been + -ing?

3Niedawna czynność z widocznymi skutkami

Present Perfect Continuous używamy też, gdy czynność właśnie się zakończyła, a jej skutki widzimy, słyszymy albo czujemy teraz. Często w ogóle nie podajemy czasu. Czynność wyjaśnia obecną sytuację: dlaczego ktoś jest zmęczony, brudny, mokry, zdyszany, zdenerwowany…

Co widzimy terazWyjaśnienie
You're out of breath.Have you been running?
Your eyes are red.Have you been crying?
The ground is wet.It's been raining.
His hands are covered in paint.He's been painting the fence.
I've got a headache.I've been looking at the screen for too long.
The kitchen smells wonderful!Dad's been baking bread.
  • ✓

    Why are you so dirty? — I've been helping Grandad in the garden.

  • ✓

    Sorry I'm late. Have you been waiting long?

  • ✓

    You look really happy. What have you been doing?

4Lately i recently

Tego czasu możemy też używać, mówiąc o czynności powtarzanej wiele razy w ostatnim okresie, ze słowami lately i recently („ostatnio”). Często opisuje on nowy nawyk albo tymczasową sytuację.

  • ✓

    I've been sleeping badly lately.

  • ✓

    Have you been going to the gym recently?

  • ✓

    My little brother has been asking a lot of questions about space.

  • ✓

    We've been eating more vegetables since we started growing them.

5Simple czy Continuous? Ile razy kontra jak długo

Obie formy łączą przeszłość z teraźniejszością, ale skupiają się na czymś innym. Present Perfect Continuous skupia się na czynności i czasie jej trwania — jak długo. Present Perfect Simple skupia się na skutku albo na tym, ile zrobiono — ile sztuk, ile czegoś, ile razy. Dlatego jeśli pojawia się liczba (three letters, ten pages, five times), użyj formy prostej.

Jak długo? (forma ciągła)Ile? (forma prosta)
I've been writing emails all morning.I've written twelve emails.
She's been reading for two hours.She's read sixty pages.
They've been playing tennis since lunch.They've played three matches.
He's been phoning the shop all day.He's phoned the shop four times.

6Simple czy Continuous? Zakończony efekt kontra czynność

Czasem różnica polega na tym, czy praca jest skończona. Forma prosta mówi, że czynność się zakończyła i widzimy jej efekt. Forma ciągła mówi, że byliśmy zajęci tą czynnością, ale niekoniecznie ją skończyliśmy — może będziemy ją kontynuować później. Przypomina to trochę różnicę między polskim „malowałem” a „pomalowałem”.

Present Perfect Continuous: czynnośćPresent Perfect Simple: zakończony efekt
I've been painting my room. (Mam farbę na ubraniu; może jeszcze nie skończyłem.)I've painted my room. (Skończone — chodź zobaczyć!)
She's been doing her homework. (Była nią zajęta.)She's done her homework. (Jest gotowa.)
We've been cleaning the car. (Dlatego jesteśmy mokrzy.)We've cleaned the car. (Teraz jest czysty.)
  • ✓

    Someone has been eating my biscuits! (Some are missing.)

  • ✓

    Someone has eaten my biscuits! (They're all gone.)

7Czasowniki stanu: bez formy ciągłej

Pamiętasz z czasu Present Continuous, że niektóre czasowniki opisują stany, a nie czynności, i zwykle nie używamy ich w formach ciągłych. Dotyczy to także Present Perfect Continuous. Z tymi czasownikami używamy Present Perfect Simple, nawet gdy mówimy o czasie trwania z for i since.

Czasowniki stanuPoprawne zdanie
know, understand, believeI've known Sam for years.
like, love, hate, preferShe's loved horses since she was little.
have (= posiadać), belong, ownWe've had this car since 2019.
beHe's been ill for a week.
want, need, seem, meanI've wanted a puppy for ages.

8Present Perfect Continuous czy Present Continuous?

Present Continuous opisuje czynność, która dzieje się teraz, bez patrzenia wstecz. Gdy tylko dodajemy informację, jak długo już trwa, potrzebujemy Present Perfect Continuous. To bardzo częsty błąd osób mówiących po polsku, bo w obu przypadkach używamy czasu teraźniejszego: „Pada” i „Pada od trzech godzin”.

Present Continuous (teraz)Present Perfect Continuous (od tamtej chwili do teraz)
It is raining.It's been raining for three hours.
I'm learning to drive.I've been learning to drive since March.
What are you doing?What have you been doing all afternoon?

9Typowe błędy

Present Perfect Continuous: testy

Testy są po angielsku — w ten sposób ćwiczysz angielski.

GameFix the mistake: Present Perfect ContinuousFind the mistake in each sentence and choose the right word.Play →

Ta lekcja była przydatna? Udostępnij ją znajomemu lub swojej klasie.