Eenglish-tests.com
B1

Strona bierna: Present Simple i Past Simple

Większość zdań mówi nam, kto coś robi: Workers built the bridge in 1900. Czasem jednak czynność albo rzecz jest ważniejsza niż osoba, która ją wykonuje. Wtedy używamy strony biernej (passive voice): The bridge was built in 1900. Stronę bierną tworzymy za pomocą czasownika be i imiesłowu biernego (past participle, czyli trzeciej formy czasownika: built, made, spoken, cleaned). Z tej lekcji dowiesz się, jak tworzyć stronę bierną w Present Simple (English is spoken here) i w Past Simple (The bridge was built in 1900), dlaczego i kiedy jej używamy, jak dodać wykonawcę za pomocą by, jak tworzyć przeczenia i pytania oraz jak krok po kroku zamienić zdanie w stronie czynnej na zdanie w stronie biernej.

1Strona czynna i bierna: na czym polega różnica?

W zdaniu w stronie czynnej podmiotem jest osoba albo rzecz, która wykonuje czynność: Shakespeare wrote Hamlet. W zdaniu w stronie biernej podmiotem jest osoba albo rzecz, której czynność dotyczy: Hamlet was written by Shakespeare. Znaczenie jest to samo, ale inaczej rozłożony jest akcent. Zdanie w stronie czynnej mówi o Szekspirze. Zdanie w stronie biernej mówi o sztuce. Po polsku jest podobnie: „Szekspir napisał Hamleta” — „Hamlet został napisany przez Szekspira”.

Strona czynna (ważny jest wykonawca)Strona bierna (ważna jest czynność albo przedmiot)
People speak English all over the world.English is spoken all over the world.
The farmers grow rice here.Rice is grown here.
Someone stole my bike yesterday.My bike was stolen yesterday.
A famous architect designed the museum.The museum was designed by a famous architect.

Zwróć uwagę, że dopełnienie zdania w stronie czynnej (English, rice, my bike, the museum) staje się podmiotem zdania w stronie biernej. Wykonawca (people, the farmers, someone) często znika, bo nie jest ważny albo go nie znamy.

2Strona bierna w Present Simple: am / is / are + past participle

Subject + am / is / are + past participle

Strony biernej w Present Simple używamy, gdy mówimy o faktach, zwyczajach i rzeczach, które dzieją się regularnie albo zawsze. Czasownik be zmienia się zależnie od podmiotu: I → am, he / she / it i rzeczowniki w liczbie pojedynczej → is, you / we / they i rzeczowniki w liczbie mnogiej → are. Imiesłów bierny (past participle) nigdy się nie zmienia.

Podmiotbe + past participlePrzykład
Iam invitedI am invited to every party.
He / She / Itis cleanedThe classroom is cleaned every evening.
You / We / Theyare madeThese toys are made in Denmark.
Rzeczownik niepoliczalnyis soldBread is sold at the corner shop.
  • ✓

    Football is played in almost every country.

  • ✓

    The post is delivered at about ten o'clock.

  • ✓

    Our rubbish is collected on Mondays.

  • ✓

    Most cheese is made from cow's milk.

  • ✓

    These cars are produced in a factory near Oxford.

  • ✓

    Breakfast is served from 7 to 10 a.m.

3Strona bierna w Past Simple: was / were + past participle

Subject + was / were + past participle

Strony biernej w Past Simple używamy, gdy mówimy o zakończonych czynnościach w przeszłości, często z określeniem czasu: in 1900, last year, yesterday, two weeks ago. Zasada wyboru was i were jest taka sama jak w Past Simple czasownika be: I / he / she / it → was, you / we / they → were.

Podmiotwas / were + past participlePrzykład
Iwas bornI was born in Manchester.
He / She / Itwas builtThe castle was built in the 12th century.
You / We / Theywere toldWe were told to wait outside.
Rzeczownik w liczbie mnogiejwere foundThe keys were found under the sofa.
  • ✓

    The telephone was invented in the 19th century.

  • ✓

    My phone was stolen on the bus.

  • ✓

    The windows were broken in the storm.

  • ✓

    The match was cancelled because of the rain.

  • ✓

    These photos were taken by my grandad.

  • ✓

    We were given a map at the entrance.

Teraźniejszość czy przeszłość?

Strona bierna w Present SimpleStrona bierna w Past Simple
The room is cleaned every day.The room was cleaned yesterday.
Tea is grown in India.This tea was grown in India last year.
The shops are closed on Sundays.The shops were closed last Sunday.

4Imiesłów bierny (past participle): przypomnienie

Każde zdanie w stronie biernej potrzebuje imiesłowu biernego, czyli trzeciej formy czasownika. W czasownikach regularnych imiesłów bierny ma taką samą formę jak Past Simple: kończy się na -ed (clean → cleaned, invite → invited, stop → stopped, study → studied). Czasowniki nieregularne mają własne formy, których trzeba się nauczyć. Często imiesłów bierny różni się od formy Past Simple.

CzasownikPast SimplePast participle
buildbuiltbuilt
makemademade
sellsoldsold
writewrotewritten
speakspokespoken
stealstolestolen
breakbrokebroken
taketooktaken
givegavegiven
eatateeaten
drivedrovedriven
choosechosechosen
seesawseen
knowknewknown
growgrewgrown
throwthrewthrown
hidehidhidden
forgetforgotforgotten
findfoundfound
teachtaughttaught

5Dlaczego używamy strony biernej?

Strona bierna nie jest „lepsza” ani „trudniejsza” od czynnej. Wybieramy ją z konkretnego powodu. Oto najczęstsze powody.

PowódPrzykład
Nie wiemy, kto to zrobił.My bike was stolen last night. (Kto go ukradł? Nie wiem).
Nie jest ważne, kto to zrobił.The streets are cleaned every morning. (Nie jest ważne, kto je sprząta).
Wiadomo, kto to zrobił.The thief was arrested. (Oczywiście przez policję).
Chcemy mówić o przedmiocie.The Mona Lisa was painted by Leonardo da Vinci.
Opisujemy proces.The oranges are picked, washed and packed in boxes.
Wiadomości, raporty i napisyTwo people were injured in the accident. Dogs are not allowed.

Strona bierna jest bardzo częsta w wiadomościach, w nauce, w historii, w instrukcjach i w opisach tego, jak coś powstaje. W codziennej rozmowie zwykle wolimy stronę czynną, ale naturalnie używamy biernej, gdy wykonawca jest nieznany albo nieciekawy: My car was repaired yesterday.

  • ✓

    First, the milk is heated. Then the bacteria are added, and after a few hours yoghurt is produced.

    Proces: ważne jest to, co się dzieje, a nie to, kto to robi.

  • ✓

    The new library was opened last week.

    Wiadomości: ważne jest wydarzenie.

  • ✓

    The school was built in 1965.

    Historia: nie musimy znać nazwisk budowniczych.

  • ✓

    Photos are not allowed in the museum.

    Zasada albo napis.

6by + wykonawca: kto to zrobił

Subject + be + past participle + by + doer (agent)

Jeśli chcemy powiedzieć, kto albo co wykonało czynność, dodajemy by + osobę lub rzecz (po polsku „przez”). Taką osobę albo rzecz nazywamy wykonawcą czynności (agent). Wykonawcę podajemy tylko wtedy, gdy to nowa, ciekawa albo ważna informacja. Nie używamy by + people, someone, somebody, they itp., bo nie daje to żadnej przydatnej informacji.

  • ✓

    Harry Potter was written by J. K. Rowling.

    Autorka to ważna informacja.

  • ✓

    The town was destroyed by an earthquake.

    Wykonawcą może być rzecz, nie tylko osoba.

  • ✓

    This song was sung by a ten-year-old girl.

    To zaskakujące, więc o tym mówimy.

  • ✗

    The window was broken by someone.

    Brak przydatnej informacji. Powiedz po prostu: The window was broken.

  • ✗

    English is spoken by people in many countries.

    Wiadomo, że przez ludzi. Powiedz: English is spoken in many countries.

7Przeczenia i pytania

W stronie biernej czasownikiem posiłkowym jest be (am, is, are, was, were). Dlatego przeczenia i pytania tworzymy za pomocą be, tak jak w zdaniach z czasownikiem to be. Nie używamy do, does ani did.

FormaStrona bierna w Present SimpleStrona bierna w Past Simple
Zdanie twierdząceIt is made in China.It was made in China.
Zdanie przecząceIt isn't made in China.It wasn't made in China.
PytanieIs it made in China?Was it made in China?
Krótka odpowiedźYes, it is. / No, it isn't.Yes, it was. / No, it wasn't.
Pytanie z wh-Where is it made?When was it made?
  • ✓

    Credit cards aren't accepted here. Cash only, please.

  • ✓

    The tickets weren't sold online.

  • ✓

    Are the rooms cleaned every day? — Yes, they are.

  • ✓

    Was anyone hurt in the accident? — No, nobody was.

  • ✓

    When was this house built?

  • ✓

    What is this machine used for?

  • ✓

    Who was the telephone invented by?

  • ✗

    When did this house built?

    W stronie biernej nie ma did: When was this house built?

8Ze strony czynnej na bierną: krok po kroku

Żeby zamienić zdanie w stronie czynnej na zdanie w stronie biernej, wykonaj te kroki. Spójrz na przykład: Thousands of people visit the museum every year.

KrokCo zrobićWynik
1Znajdź dopełnienie zdania w stronie czynnej.the museum
2Zrób z niego podmiot nowego zdania.The museum …
3Zachowaj czas: teraźniejszy → am / is / are, przeszły → was / were.The museum is …
4Dodaj imiesłów bierny (past participle) czasownika głównego.The museum is visited …
5Dodaj by + wykonawcę tylko wtedy, gdy jest ważny.The museum is visited by thousands of people every year.

Więcej przykładów

Strona czynnaStrona bierna
They make these chairs by hand.These chairs are made by hand.
The teacher checks our homework every day.Our homework is checked every day.
A dog bit my little brother.My little brother was bitten by a dog.
Somebody left a bag on the train.A bag was left on the train.
The police didn't find the car.The car wasn't found.
Did they invite you?Were you invited?

9Tylko czasowniki z dopełnieniem

Stronę bierną możemy utworzyć tylko od czasowników, które mają dopełnienie (czasowników przechodnich): make something, build something, write something. Czasowniki bez dopełnienia (nieprzechodnie) nie mogą występować w stronie biernej: happen, arrive, die, sleep, come, go, stay, appear, fall. Nie ma niczego, co mogłoby stać się nowym podmiotem.

  • ✓

    The accident happened at six o'clock.

    Tylko strona czynna. happen nie ma dopełnienia.

  • ✗

    The accident was happened at six o'clock.

    happen nie może występować w stronie biernej.

  • ✓

    The train arrived late.

  • ✓

    My grandfather died in 2015.

  • ✗

    My grandfather was died in 2015.

    die to czasownik nieprzechodni: My grandfather died in 2015.

10Typowe błędy

Strona bierna: Present Simple i Past Simple: testy

Testy są po angielsku — w ten sposób ćwiczysz angielski.

GameFix the mistake: Passive voice: Present and Past SimpleFind the mistake in each sentence and choose the right word.Play →

Ta lekcja była przydatna? Udostępnij ją znajomemu lub swojej klasie.