Eenglish-tests.com
B1

Kolejność przymiotników

Gdy stawiamy przed rzeczownikiem dwa lub więcej przymiotników, w angielskim obowiązuje stała kolejność, której rodzimi użytkownicy przestrzegają bez zastanowienia: a lovely small old wooden box, nigdy a wooden old small lovely box. Ta kolejność nie jest przypadkowa: zaczynamy od słów ogólnych (naszej opinii), a kończymy na bardzo konkretnych faktach (z czego rzecz jest zrobiona i do czego służy). Z tej lekcji poznasz pełną kolejność i jej uzasadnienie, dowiesz się, ile przymiotników brzmi naturalnie, kiedy używać przecinków i „and”, oraz poznasz błędy, które uczniowie popełniają najczęściej.

1Przymiotniki przed rzeczownikiem: krótkie przypomnienie

Wiesz już, że w angielskim przymiotnik zwykle stoi przed swoim rzeczownikiem (a red car, a nie a car red) i że nigdy nie zmienia się w liczbie mnogiej (two red cars). Z jednym przymiotnikiem nie ma nic do decydowania. Pytanie brzmi, co się dzieje, gdy chcemy powiedzieć o tym samym rzeczowniku dwie, trzy lub więcej rzeczy. W wielu językach, także w polskim, przymiotniki można dość swobodnie przestawiać. W angielskim nie można: jeśli zmienisz kolejność, wyrażenie zabrzmi dla rodzimego użytkownika dziwnie, a nawet niepoprawnie.

determiner (a / the / my / two…) + adjective + adjective + noun
  • ✓

    We stayed in a beautiful old farmhouse.

  • ✓

    My dad bought a small black car.

  • ✓

    She was wearing a long blue woollen scarf.

  • ✓

    They live in a big modern flat near the centre.

  • ✗

    We stayed in an old beautiful farmhouse.

    Opinia jest na początku: a beautiful old farmhouse.

2Zwykła kolejność

Oto kolejność, którą podaje większość podręczników gramatyki. Prawie nigdy nie będziesz potrzebować wszystkich ośmiu grup w jednym wyrażeniu, ale tabela pokazuje, gdzie stoi każdy rodzaj przymiotnika. Ucz się grup, a nie tylko listy słów: gdy spotkasz nowy przymiotnik, zastanów się, do której grupy należy.

Od pierwszego (daleko od rzeczownika) do ostatniego (tuż przy rzeczowniku)

GrupaPrzykładyW wyrażeniu
1 opinialovely, nice, beautiful, horrible, funny, deliciousa lovely day
2 rozmiarbig, small, tiny, huge, tall, long, shorta tiny puppy
3 wiekold, new, young, ancient, modernan old castle
4 kształtround, square, flat, thin, widea round table
5 kolorred, dark blue, pale green, blacka red kite
6 pochodzenieItalian, Japanese, British, Frencha Japanese garden
7 materiałwooden, plastic, metal, cotton, golda wooden spoon
8 przeznaczeniesleeping, swimming, football, kitchena sleeping bag
  • ✓

    a nice new red bike

    opinia + wiek + kolor

  • ✓

    a huge round wooden table

    rozmiar + kształt + materiał

  • ✓

    some delicious Italian ice cream

    opinia + pochodzenie

  • ✓

    a beautiful old Chinese vase

    opinia + wiek + pochodzenie

  • ✓

    a small green plastic box

    rozmiar + kolor + materiał

  • ✓

    a pair of old black football boots

    wiek + kolor + przeznaczenie

3Dlaczego taka kolejność? Od ogółu do szczegółu

Ta kolejność ma swoją logikę. Najbliżej rzeczownika stoją przymiotniki najbardziej trwałe, które są niejako „częścią” danej rzeczy. A wooden box to rodzaj pudełka; zawsze będzie drewniane. Przymiotniki daleko od rzeczownika są bardziej ogólne, a niektóre wyrażają tylko czyjeś odczucia. Czy pudełko jest śliczne? Może ty tak uważasz, a ja nie. Dlatego opinia stoi na początku, a twarde fakty na końcu.

Daleko od rzeczownikaBlisko rzeczownika
opinia: może się różnić w zależności od osobymateriał i przeznaczenie: prawdziwe dla każdego, zawsze
rozmiar i wiek: mogą się zmieniać (szczeniak rośnie, samochód się starzeje)pochodzenie: francuski ser zawsze jest francuski
lovely, small, old …… French, wooden, sleeping + noun

Jeśli więc nie masz pewności, zastosuj ten test: im bardziej przymiotnik mówi, JAKIM RODZAJEM rzeczy coś jest, tym bliżej rzeczownika stoi. A kitchen table, a sports car, a cotton T-shirt — to niemal nazwy rodzajów rzeczy. W polskim takie przymiotniki często stoją po rzeczowniku („stół kuchenny”, „samochód sportowy”), ale w angielskim zawsze stoją przed nim, tuż przy rzeczowniku. Słowo wyrażające opinię, takie jak nice czy horrible, nic nie mówi o rodzaju, więc stoi na początku.

  • ✓

    a horrible cold rainy day

    Najpierw moje odczucie, potem fakty o pogodzie.

  • ✓

    an interesting new science museum

    science museum to rodzaj muzeum.

  • ✓

    a comfortable leather sofa

  • ✗

    a leather comfortable sofa

    Opinia przed materiałem: a comfortable leather sofa.

4Najpierw opinia, potem fakty

Najważniejsza zasada jest też najłatwiejsza: przymiotniki wyrażające opinię stoją przed wszystkimi przymiotnikami opisującymi fakty. Przymiotniki wyrażające opinię mówią, co sądzisz o danej rzeczy: good, bad, nice, lovely, beautiful, ugly, wonderful, horrible, delicious, boring, exciting, comfortable, strange, perfect. Przymiotniki opisujące fakty mówią o rzeczach, które można zobaczyć lub zmierzyć: o rozmiarze, wieku, kształcie, kolorze, pochodzeniu, materiale.

PoprawnieNiepoprawnie
a lovely big gardena big lovely garden
a wonderful old filman old wonderful film
delicious French breadFrench delicious bread
a strange green lighta green strange light
a comfortable cotton T-shirta cotton comfortable T-shirt

5Środek: rozmiar, wiek, kształt i kolor

Po opinii stoją przymiotniki opisujące wygląd rzeczy. Zwykle najpierw jest rozmiar, potem wiek, potem kształt, a potem kolor. Kolor jest zawsze ostatni w tej grupie: stoi po rozmiarze, wieku i kształcie, ale przed pochodzeniem i materiałem.

KolejnośćPrzykład
rozmiar + wieka big old house, a little new puppy
rozmiar + kolora small black cat, long brown hair
wiek + koloran old grey coat, a new pink dress
kształt + kolora round white plate, a square yellow box
rozmiar + kształta large round mirror, a long thin stick
kolor + pochodzeniea red Italian car, green Irish fields

Przymiotniki, które opisują, jaka rzecz jest w dotyku lub w jakim jest stanie — hot, cold, wet, dry, heavy, soft, clean, broken — często nazywa się „cechami fizycznymi”. Zwykle stoją w pobliżu rozmiaru i wieku, przed kształtem i kolorem: a heavy black bag, a soft white towel, a big wet dog, a hot sunny afternoon.

  • ✓

    Grandpa has got short white hair.

  • ✓

    There's a tall old tree at the end of our street.

  • ✓

    She bought a little round blue teapot.

  • ✓

    He dried the dog with a soft yellow towel.

  • ✓

    My sister has got long brown hair and big blue eyes.

6Tuż przy rzeczowniku: pochodzenie, materiał i przeznaczenie

Ostatnie trzy grupy stoją najbliżej rzeczownika. Pochodzenie mówi, skąd coś pochodzi (Italian, Mexican, British). Materiał mówi, z czego coś jest zrobione (wooden, plastic, metal, cotton, silk, gold). Przeznaczenie mówi, do czego coś służy (a running shoe = but do biegania). Ich kolejność jest zawsze taka sama: pochodzenie, potem materiał, potem przeznaczenie.

  • ✓

    a Swiss silver watch

    pochodzenie + materiał

  • ✓

    an Indian cotton shirt

    pochodzenie + materiał

  • ✓

    a plastic lunch box

    materiał + przeznaczenie

  • ✓

    an old leather football

    wiek + materiał + przeznaczenie

  • ✓

    a beautiful Spanish guitar

    opinia + pochodzenie, potem rzeczownik

Materiał często wyrażamy rzeczownikiem, a nie przymiotnikiem: a cotton shirt, a gold ring, a glass bottle, a paper bag, a stone wall. Niektóre materiały mają też przymiotnik z -en: wooden (wood), woollen (wool), golden. Zwykle mówimy a wooden chair i a woollen jumper, ale a gold watch (golden zwykle znaczy „w kolorze złota”: golden hair, golden sand).

MateriałPrzykład
rzeczownik w funkcji przymiotnikaa plastic cup, a metal box, a silk scarf
przymiotnik z -ena wooden spoon, a woollen hat
gold, silvera gold ring, a silver necklace

7Słowa wyrażające przeznaczenie i rzeczowniki złożone: a sleeping bag

Słowo wyrażające przeznaczenie to często rzeczownik albo forma z -ing, która łączy się z głównym rzeczownikiem w rzeczownik złożony: a sleeping bag (torba do spania, czyli śpiwór), a swimming pool, a running shoe, a tennis racket, a kitchen table, a school bus, a birthday cake. Te dwa słowa działają jak JEDNO słowo. Dlatego żaden inny przymiotnik nie może stanąć między nimi: wszystkie pozostałe przymiotniki stoją przed całym rzeczownikiem złożonym.

opinion / size / colour … + [sleeping bag]
PoprawnieNiepoprawnie
a warm blue [sleeping bag]a sleeping warm blue bag
a new outdoor [swimming pool]a swimming new outdoor pool
a big wooden [kitchen table]a kitchen big wooden table
expensive white [running shoes]running expensive white shoes

Zwróć uwagę, że słowo z -ing w rzeczowniku złożonym nie jest przymiotnikiem z -ing. A sleeping baby to dziecko, które teraz śpi (zwykły przymiotnik). A sleeping bag nie śpi: to torba DO spania. Różnicę słychać też w wymowie: w rzeczownikach złożonych akcentujemy pierwsze słowo — a SLEEPing bag, a SWIMming pool.

8Określniki, liczebniki, very i a / an

Przed wszystkimi przymiotnikami stoją określniki: a, an, the, my, your, this, those, some, every… Liczebniki stoją po określniku, ale przed przymiotnikami. Słowa porządkowe, takie jak first, next i last, stoją przed innymi liczebnikami.

the / my / those + (first / last) + number + adjectives + noun
  • ✓

    my two lovely little cats

  • ✓

    those three big old trees

  • ✓

    the first two sunny days of spring

  • ✓

    the last few warm evenings

  • ✗

    two my cats

    Określnik stoi na początku: my two cats.

Słowa takie jak very, really, quite i too stoją bezpośrednio przed przymiotnikiem, który opisują — a nie przed rzeczownikiem: a very old house, a big really expensive car. Pamiętaj też, że wybór a lub an zależy od PIERWSZEGO dźwięku po przedimku, więc przedimek może się zmienić, gdy zmienisz pierwszy przymiotnik.

WyrażenieDlaczego a lub an?
an old red busold zaczyna się od samogłoski
a lovely old umbrellalovely zaczyna się od spółgłoski
an expensive new phoneexpensive zaczyna się od samogłoski
a huge old elephanthuge zaczyna się od spółgłoski

9Ile przymiotników brzmi naturalnie?

W codziennej mowie i piśmie dwa przymiotniki przed rzeczownikiem są bardzo częste, a trzy są w porządku. Cztery lub więcej zaczynają brzmieć jak opis w katalogu sklepowym. Dobrzy autorzy zwykle nie piętrzą przymiotników. Zamiast tego część informacji umieszczają po rzeczowniku, w drugim zdaniu albo po czasowniku be.

Za dużo przed rzeczownikiemLepiej
a lovely small old round brown wooden tablea lovely old wooden table. It's small, round and brown.
a big new white Japanese plastic toy robota big new robot from Japan. It's white and made of plastic.
a horrible cold dark wet November daya cold, dark day in November. It was horrible and wet.
  • ✓

    We had a lovely long holiday.

    Dwa przymiotniki: naturalnie.

  • ✓

    She found a tiny brown wooden box.

    Trzy: nadal naturalnie.

  • ✓

    My cousin has a cat with green eyes and soft grey fur.

    Rozłożenie przymiotników na kilka rzeczowników brzmi lepiej.

10Przecinki i „and”

Przed rzeczownikiem między przymiotnikami z RÓŻNYCH grup zwykle nie ma przecinka ani „and”: a big black dog, a nice old man. Przymiotniki są jak warstwy: najpierw black dog, potem a big black dog. Ale gdy dwa przymiotniki należą do TEJ SAMEJ grupy i opisują rzeczownik w ten sam sposób, możemy postawić między nimi przecinek. Znaczy on to samo co „and”.

Różne grupy: bez przecinkaTen sam rodzaj: przecinek możliwy
a lovely warm day (opinia + cecha)a long, hot day (dwie cechy dnia)
a tall young man (rozmiar + wiek)a kind, helpful teacher (dwie opinie)
a small white house (rozmiar + kolor)a dark, quiet street (dwie cechy)

Przy kolorach używamy and, gdy rzecz ma dwa lub więcej kolorów: a black and white cat (kot ma oba kolory), a red and yellow flag. Przy trzech kolorach: a red, white and blue flag. Bez „and” pierwsze słowo określa odcień drugiego: a dark blue coat, a light green dress.

Po czasowniku be (oraz look, seem, feel, become…) przymiotniki nie stoją przed rzeczownikiem, więc zasady kolejności nie mają tu dużego znaczenia. Łączymy je wtedy za pomocą and: dwa przymiotniki z and, trzy lub więcej z przecinkami i z „and” przed ostatnim.

  • ✓

    The day was long and hot.

  • ✓

    Our new teacher is kind and funny.

  • ✓

    The house looked big, old and empty.

  • ✗

    The soup was hot delicious.

    Po be potrzebujemy „and”: hot and delicious.

  • ✓

    My bedroom is small, but it's warm and comfortable.

11Typowe błędy

W polskim kolejność przymiotników jest dość swobodna, a niektóre przymiotniki (np. „kuchenny”, „sportowy”, „drewniany”) mogą stać po rzeczowniku, dlatego uczniowie często zachowują kolejność, którą słyszą w głowie. Innym częstym problemem jest stawianie przecinków między wszystkimi przymiotnikami, jak w wyliczeniu. Sprawdzaj te błędy we własnych tekstach.

Kolejność przymiotników: testy

Testy są po angielsku — w ten sposób ćwiczysz angielski.

GameFix the mistake: The order of adjectivesFind the mistake in each sentence and choose the right word.Play →

Ta lekcja była przydatna? Udostępnij ją znajomemu lub swojej klasie.