1Główna zasada
Wyobraź sobie, że uczucie wędruje od przyczyny do osoby. Przyczynę (film, książkę, pracę, osobę, sytuację) opisujemy przymiotnikiem z -ing. Osobę, która to uczucie odbiera, opisujemy przymiotnikiem z -ed. Przymiotnik z -ing mówi więc o „dawcy” uczucia, a przymiotnik z -ed — o „odbiorcy”. Podobnie jest w polskim: film jest „nudny”, a ja jestem „znudzony”; praca jest „męcząca”, a ja jestem „zmęczony”.
- ✓
The film was boring, so I was bored.
- ✓
The match was exciting. Everyone was excited.
- ✓
This map is confusing. I'm confused.
- ✓
My new job is tiring. I'm always tired in the evening.
2Najczęstsze pary
Oto najbardziej przydatne pary. Czasowniki, od których pochodzą (bore, interest, tire, excite…), opisują, jak coś wpływa na nasze uczucia. Ucz się obu przymiotników razem.
| Jak się czujesz (-ed) | Co to wywołuje (-ing) |
|---|---|
| bored | boring |
| interested | interesting |
| tired | tiring |
| excited | exciting |
| confused | confusing |
| embarrassed | embarrassing |
| surprised | surprising |
| annoyed | annoying |
| frightened | frightening |
| relaxed | relaxing |
| amazed | amazing |
| disappointed | disappointing |
| worried | worrying |
| satisfied | satisfying |
| shocked | shocking |
3Przymiotniki z -ed: jak czują się ludzie
Przymiotnik z -ed prawie zawsze opisuje osobę (albo zwierzę), bo tylko ludzie i zwierzęta odczuwają emocje. Często używamy go po be, feel, look, seem i get.
- ✓
I'm really excited about the school trip.
- ✓
She looked surprised when she saw us.
- ✓
Are you interested in history?
- ✓
The dog was frightened by the fireworks.
- ✓
He felt embarrassed because he forgot her name.
- ✓
We got bored and went home.
Przyimki po przymiotnikach z -ed
| Przymiotnik + przyimek | Przykład |
|---|---|
| interested in | I'm interested in photography. |
| bored with / of | I'm bored with this game. |
| excited about | She's excited about her birthday. |
| worried about | He's worried about the exam. |
| frightened of | My sister is frightened of spiders. |
| surprised at / by | We were surprised at the price. |
| annoyed with (osoba) | Mum was annoyed with me. |
| disappointed with / in | I was disappointed with my mark. |
4Przymiotniki z -ing: co wywołuje uczucie
Przymiotnik z -ing opisuje rzecz, sytuację, czynność lub osobę, która sprawia, że inni coś czują. Mówi nam, jaka jest dana rzecz.
- ✓
That was an amazing concert!
- ✓
Learning a new language is interesting but tiring.
- ✓
The news was very worrying.
- ✓
A hot bath is so relaxing after a long day.
- ✓
It's annoying when the bus is late.
- ✓
The end of the story was really surprising.
5Ludzie też mogą być „-ing”
Osobę możemy opisać obiema formami, ale znaczenie jest zupełnie inne. Z -ed mówimy o uczuciach tej osoby. Z -ing mówimy o tym, jak ta osoba działa na innych. Właśnie tu zdarzają się najbardziej krępujące błędy!
| Zdanie | Znaczenie |
|---|---|
| Tom is bored. | Tom czuje, że nic nie jest ciekawe (jest znudzony). |
| Tom is boring. | Inni uważają, że Tom nie jest ciekawy (jest nudny). |
| My teacher is interested. | Chce dowiedzieć się czegoś więcej (jest zainteresowana). |
| My teacher is interesting. | Jej lekcji i opowieści słucha się z przyjemnością (jest ciekawa). |
| The new student is confused. | Nie rozumie (jest zdezorientowany). |
| The new student is confusing. | Trudno zrozumieć, co mówi. |
| My little brother is annoyed. | Jest trochę zły (zirytowany). |
| My little brother is annoying. | Sprawia, że jestem trochę zły (jest irytujący). |
6Przed rzeczownikiem albo po czasowniku
Obie formy to zwykłe przymiotniki. Mogą stać przed rzeczownikiem albo po czasowniku, takim jak be, feel, look, seem, sound czy get. Końcówka -ed lub -ing nie zmienia się w zależności od rzeczownika: angielskie przymiotniki nie mają liczby mnogiej (inaczej niż w polskim: „znudzony”, „znudzeni”).
| Przed rzeczownikiem | Po czasowniku |
|---|---|
| It was a tiring journey. | The journey was tiring. |
| We had an exciting day. | The children got excited. |
| She gave me a surprised look. | She seemed surprised. |
| There were some frightened children. | The children were frightened. |
7Wzmacnianie: very, really, extremely
Tak jak inne przymiotniki, przymiotniki z -ed i -ing łączą się z very, really, so, quite, a bit i extremely. Niektóre słowa już mają bardzo mocne znaczenie (amazing, terrified, exhausted), więc łączymy je z really albo absolutely, a nie z very.
| Zwykły przymiotnik | Przymiotnik o bardzo mocnym znaczeniu |
|---|---|
| very tired / tiring | absolutely exhausted / exhausting |
| very frightened / frightening | absolutely terrified / terrifying |
| very surprised / surprising | absolutely amazed / amazing |
| very interested / interesting | really fascinated / fascinating |
- ✓
I was a bit disappointed with the hotel.
- ✓
The museum was really fascinating.
- ✓
After the marathon I was absolutely exhausted.
- ✓
That horror film was absolutely terrifying.
8Jak wymawiać końcówkę -ed
Końcówkę -ed tych przymiotników wymawiamy według tej samej zasady co w czasownikach w Past Simple. Ma trzy wymowy: /t/, /d/ i /ɪd/. Wymowa zależy od ostatniego dźwięku czasownika. Dodatkową sylabę dodajemy tylko po /t/ i /d/.
| Dźwięk | Po… | Przykłady |
|---|---|---|
| /t/ | dźwiękach bezdźwięcznych: /p/, /k/, /s/, /ʃ/, /tʃ/, /f/ | relaxed /rɪˈlækst/, embarrassed /ɪmˈbærəst/, shocked /ʃɒkt/ |
| /d/ | dźwiękach dźwięcznych i samogłoskach | bored /bɔːd/, tired /taɪəd/, annoyed /əˈnɔɪd/, surprised /səˈpraɪzd/, frightened /ˈfraɪtənd/, amazed /əˈmeɪzd/ |
| /ɪd/ | /t/ i /d/ | interested /ˈɪntrəstɪd/, excited /ɪkˈsaɪtɪd/, disappointed /ˌdɪsəˈpɔɪntɪd/ |
9Typowe błędy
- ✓
I'm interested in football.
- ✗
I'm interesting in football.
Twoje uczucie → -ed: interested in. (Uwaga: po polsku „jestem ciekawy” może znaczyć „jestem zainteresowany”, ale po angielsku I'm interesting znaczy „jestem interesujący”).
- ✓
The lesson was boring.
- ✗
The lesson was bored.
Lekcja nic nie czuje. To ona wywołuje uczucie → boring.
- ✓
I was so embarrassed when I fell over.
- ✗
I was so embarrassing when I fell over.
Twoje uczucie → embarrassed. (Sytuacja była embarrassing).
- ✓
We were excited about the holiday.
- ✗
We were exciting about the holiday.
Twoje uczucie → excited about.