1Dwie formy: -ing i to
Gerundium to forma czasownika z -ing używana jak rzeczownik: swimming, reading, cooking. To nazwa czynności, podobnie jak polskie „pływanie”, „czytanie”, „gotowanie”. Swimming is fun = pływanie jest fajne. Bezokolicznik to forma podstawowa czasownika, zwykle z to: to swim, to read, to cook.
| Konstrukcja | Przykład |
|---|---|
| czasownik + -ing | I enjoy cooking. |
| czasownik + bezokolicznik z to | I want to cook dinner tonight. |
| czasownik + dopełnienie + bezokolicznik z to | My mum wants me to cook dinner. |
| przyimek + -ing | I'm interested in cooking. |
| -ing jako podmiot | Cooking is my hobby. |
| przymiotnik + bezokolicznik z to | It's easy to cook pasta. |
| to dla wyrażenia celu | I went to the shop to buy eggs. |
2Czasownik + -ing
Po tych czasownikach używamy formy z -ing. Wiele z nich dotyczy tego, co lubimy i czego nie lubimy, albo rozpoczynania, kontynuowania i kończenia jakiejś czynności. Ucz się ich w grupach.
| Czasownik | Przykład |
|---|---|
| enjoy | We enjoy walking in the hills. |
| finish | Have you finished eating? |
| mind (w pytaniach i przeczeniach) | Do you mind opening the window? I don't mind waiting. |
| avoid | Try to avoid eating too much sugar. |
| suggest | Tom suggested going to the beach. |
| keep (= ciągle, raz za razem) | My little brother keeps asking questions. |
| practise | I need to practise speaking English. |
| imagine | Can you imagine living on Mars? |
| miss | I miss seeing my old friends. |
| can't stand / don't mind | I can't stand waiting in queues. |
| give up (= rzucić nałóg, przestać) | My uncle gave up smoking last year. |
| spend (czas) | She spends hours reading. |
- ✓
I enjoy playing the guitar.
- ✓
Would you mind closing the door, please?
- ✓
He suggested meeting at six.
- ✗
I enjoy to play tennis.
enjoy + -ing: I enjoy playing tennis.
- ✗
She suggested to go by train.
suggest + -ing: She suggested going by train.
3Czasownik + bezokolicznik z to
Po tych czasownikach używamy to + bezokolicznika. Wiele z nich dotyczy przyszłości: planów, życzeń, decyzji i obietnic. Czynność wyrażona bezokolicznikiem następuje po pierwszym czasowniku: I decided to learn Spanish (najpierw była decyzja, potem nauka).
| Czasownik | Przykład |
|---|---|
| want | I want to be a vet. |
| would like | I'd like to visit Scotland. |
| decide | We decided to stay at home. |
| hope | She hopes to win the race. |
| plan | They're planning to move to Bristol. |
| refuse | The baby refused to eat her vegetables. |
| agree | My parents agreed to buy me a bike. |
| promise | I promise to call you tonight. |
| learn | I'm learning to drive. |
| forget | Don't forget to lock the door. |
| need | You need to take your passport. |
| try (= starać się, próbować) | I tried to open the jar, but I couldn't. |
| offer | Ben offered to help me. |
| manage (= zdołać, dać radę) | We managed to find the hotel. |
| afford | We can't afford to buy a new car. |
| seem | She seems to be happy. |
- ✓
I hope to see you soon.
- ✓
He refused to answer the question.
- ✗
I want going home.
want + to: I want to go home.
- ✗
We decided going by bus.
decide + to: We decided to go by bus.
4Czasownik + dopełnienie + bezokolicznik z to
Po niektórych czasownikach między czasownikiem a bezokolicznikiem może stać osoba. Pokazuje to, że pierwsza osoba chce, żeby ktoś inny coś zrobił. Tą osobą jest zaimek w funkcji dopełnienia (me, you, him, her, us, them) albo rzeczownik.
| Czasownik | Przykład |
|---|---|
| want | My parents want me to study medicine. |
| would like | I'd like you to meet my friend Ana. |
| ask | She asked me to help her. |
| tell | The teacher told us to be quiet. |
| expect | We expect them to arrive at six. |
| help | Can you help me (to) carry this box? |
| teach | My grandad taught me to swim. |
| allow | My parents don't allow me to stay out late. |
5Przyimek + -ing
Ta zasada nie ma wyjątków: po przyimku czasownik zawsze ma formę z -ing. Dotyczy to konstrukcji przymiotnik + przyimek (good at), czasownik + przyimek (think about) oraz przyimków takich jak before, after, without, instead of.
| Konstrukcja | Przykład |
|---|---|
| interested in | I'm interested in learning Japanese. |
| good / bad at | She's good at drawing. |
| afraid of | My sister is afraid of flying. |
| tired of | I'm tired of waiting. |
| excited about | We're excited about going on holiday. |
| think about / of | I'm thinking of buying a new phone. |
| before / after | Wash your hands before eating. |
| without | He left without saying goodbye. |
| instead of | Let's walk instead of taking the bus. |
| How / What about | How about going to the cinema? |
6Gerundium jako podmiot
Gerundium może być podmiotem zdania, tak jak rzeczownik. Używamy go, gdy mówimy o czynnościach ogólnie. Czasownik po nim jest w liczbie pojedynczej: Swimming is … , a nie ✗ Swimming are …
- ✓
Swimming is good for your health.
- ✓
Learning a language takes time.
- ✓
Eating too many sweets is bad for your teeth.
- ✓
Reading before bed helps me to relax.
- ✗
Swim is good for you.
Jako podmiotu używamy gerundium: Swimming is good for you. (Po polsku możemy powiedzieć „Pływać to zdrowo”, ale po angielsku nie zaczynamy od samego swim).
7Przymiotnik + bezokolicznik z to
Po wielu przymiotnikach używamy bezokolicznika z to. Jest to częste w konstrukcji It's + przymiotnik oraz z przymiotnikami opisującymi uczucia (happy, sad, sorry, surprised, pleased).
| Konstrukcja | Przykład |
|---|---|
| It's easy / difficult / hard + to | It's easy to learn the rules, but hard to use them. |
| It's important / necessary + to | It's important to drink water. |
| It's nice / great + to | It was nice to meet you. |
| be happy / pleased + to | I'm happy to help. |
| be sorry / sad + to | We were sorry to hear the news. |
| be surprised + to | She was surprised to see us. |
| be ready + to | Are you ready to go? |
| rzeczownik + is easy + to | This game is easy to play. |
8Cel: to (a nie for)
Żeby powiedzieć, po co ktoś coś robi, używamy bezokolicznika z to. Odpowiada on na pytanie Why? (Po co? Dlaczego?). Nie używamy for + czasownik do wyrażenia celu; po for stoi rzeczownik. Po polsku mówimy „poszedłem do sklepu, żeby kupić mleko” albo „po mleko” — i to „po” kusi, żeby użyć for przed czasownikiem.
- ✓
I went to the shop to buy some milk.
- ✓
She's saving money to buy a laptop.
- ✓
We got up early to catch the first train.
- ✓
I'm learning English to travel around the world.
- ✗
I went to the shop for buy milk.
Cel wyrażony czasownikiem → to buy.
- ✗
I went to the shop for buying milk.
To też jest błąd. Użyj to buy.
- ✓
I went to the shop for some milk.
for + rzeczownik jest poprawne.
9Obie formy, prawie bez zmiany znaczenia: like, love, start, begin
Po niektórych czasownikach może stać -ing albo to, a znaczenie zmienia się niewiele albo wcale. Najczęstsze z nich to like, love, hate, prefer, start, begin i continue.
| -ing | bezokolicznik z to |
|---|---|
| I like swimming. | I like to swim. |
| She loves dancing. | She loves to dance. |
| I hate getting up early. | I hate to get up early. |
| It started raining. | It started to rain. |
| He began laughing. | He began to laugh. |
10Zapowiedź: remember i stop
Po kilku czasownikach mogą stać obie formy, ale wtedy zmienia się znaczenie. Szczegółowo poznasz je na poziomie B2. Oto dwa ważne przykłady.
| Czasownik | + -ing | + bezokolicznik z to |
|---|---|---|
| remember | wspomnienie z przeszłości: I remember meeting her in Rome. (Spotkanie naprawdę się odbyło i mam je w pamięci). | coś, co musisz zrobić: Remember to buy milk. (Nie zapomnij!) |
| stop | zakończyć czynność: He stopped smoking. (Teraz nie pali). | przerwać jedną czynność, żeby zrobić inną: He stopped to buy a newspaper. (cel) |
- ✓
I remember visiting this castle when I was five.
- ✓
Please remember to close the window.
- ✓
We stopped talking when the film started.
- ✓
We stopped to have a picnic on the way.