1Forma: should + forma podstawowa czasownika
Should to czasownik modalny, tak jak can, must i will. Oznacza to trzy rzeczy. Ma jedną formę dla wszystkich osób — bez -s przy he, she i it. Nie ma po nim to. A czasownik główny jest zawsze w formie podstawowej. Przeczenie to should not, a w mowie i swobodnym piśmie używamy formy skróconej shouldn't /ˈʃʊdnt/. L w should jest nieme: /ʃʊd/. Zwróć uwagę: po polsku „powinieneś” zmienia się w zależności od osoby („powinienem”, „powinna”, „powinniśmy”), a angielskie should — nigdy.
| Podmiot | Zdanie twierdzące | Zdanie przeczące |
|---|---|---|
| I | I should study more. | I shouldn't eat so many sweets. |
| you | You should see a doctor. | You shouldn't worry. |
| he / she / it | She should take an umbrella. | He shouldn't play games all night. |
| we / they | They should apologise. | We shouldn't be late. |
2Udzielanie rad
Should służy przede wszystkim do udzielania rad: mówimy komuś, co według nas najlepiej zrobić. Should jest łagodniejsze i bardziej przyjazne niż must. To nie jest polecenie — druga osoba może sama zdecydować. Często podajemy powód przed radą albo po niej.
| Problem | Rada |
|---|---|
| I've got a headache. | You should take a break from the computer. |
| I'm always tired. | You should go to bed earlier. |
| I want to speak better English. | You should watch films in English. |
| My tooth hurts. | You should go to the dentist. |
| I've got a cold. | You shouldn't go out in this weather. |
| I can't sleep at night. | You shouldn't use your phone in bed. |
- ✓
It's cold outside. You should wear a coat.
- ✓
You shouldn't carry so much money. It isn't safe.
- ✓
He should say sorry to his sister.
- ✓
We should leave now — the traffic is bad at five.
3Opinie: co jest dobre, a co złe
Should i shouldn't używamy też, żeby wyrazić opinię o tym, co jest dobre lub złe, słuszne lub niesłuszne — w odniesieniu do ludzi w ogóle, a nie tylko do osoby, z którą rozmawiamy. Takie zdania często dotyczą społeczeństwa, szkoły, zdrowia i środowiska.
- ✓
People should recycle more.
- ✓
Children shouldn't spend all day in front of a screen.
- ✓
Everyone should learn to swim.
- ✓
The government should build more cycle lanes.
- ✓
Drivers shouldn't use their phones.
- ✓
Schools should start later in the morning. Teenagers need more sleep!
4I think you should… / I don't think you should…
Rada może brzmieć zbyt bezpośrednio, dlatego często łagodzimy ją za pomocą I think albo I don't think. W radzie przeczącej rodzimi użytkownicy angielskiego zwykle stawiają przeczenie przy think, a nie przy should: I don't think you should go. Brzmi to grzeczniej i naturalniej niż I think you shouldn't go. Po polsku mówimy raczej „Myślę, że nie powinieneś iść”, więc ten szyk może wydawać się dziwny.
| Bardziej bezpośrednio | Łagodniej i grzeczniej |
|---|---|
| You should talk to your teacher. | I think you should talk to your teacher. |
| You shouldn't buy it. | I don't think you should buy it. |
| He shouldn't go out tonight. | I don't think he should go out tonight. |
- ✓
I think you should tell her the truth.
- ✓
I don't think you should eat that. It smells strange.
- ✓
Maybe you should call him.
- ✓
I think we should take a taxi. It's late.
5Proszenie o radę: Should I…?
Żeby poprosić o radę, postaw should przed podmiotem. Nie używamy do ani does. W pytaniach z zaimkiem pytającym ten zaimek stoi na początku: What should I do? Krótkie odpowiedzi: Yes, you should. / No, you shouldn't. Możemy też zapytać Do you think I should…? — to bardzo częsty i przyjaźnie brzmiący sposób.
| Pytanie | Odpowiedź |
|---|---|
| Should I take a jacket? | Yes, you should. It's cold. |
| Should we invite Ben? | No, you shouldn't. He's busy. |
| What should I wear to the party? | You should wear your blue dress. |
| Where should we go on holiday? | You should go to Cornwall. It's beautiful. |
| Do you think I should buy this phone? | Yes, I think you should. |
- ✓
I've failed my test. What should I do?
- ✓
Should I call the doctor? — Yes, I think you should.
- ✓
How much should I pay for a good bike?
6Inne sposoby udzielania rad
Should to najczęstszy sposób, ale są też inne przydatne zwroty. Po każdym z nich stoi czasownik.
| Zwrot | Przykład |
|---|---|
| Why don't you + czasownik? | Why don't you ask your teacher? |
| You could + czasownik | You could try a different shop. |
| If I were you, I'd + czasownik | If I were you, I'd buy the red one. |
| ought to + czasownik (= should, bardziej oficjalnie) | You ought to rest. |
7Should czy must?
Should i must mówią o tym, co zrobić, ale bardzo różnią się siłą. Should = to dobry pomysł, to moja rada, ale możesz wybrać. Must = to konieczne albo taka jest zasada, nie masz wyboru. W przeczeniu shouldn't = to zły pomysł, a mustn't = tego nie wolno.
| should / shouldn't (rada) | must / mustn't (silny obowiązek, zasady) |
|---|---|
| You should wear a helmet when you cycle. (dobry pomysł) | You must wear a seatbelt in a car. (prawo) |
| You should drink more water. | Visitors must sign in at reception. |
| You shouldn't eat too much chocolate. | You mustn't smoke in the hospital. |
| Students should read every day. | Students must be in class at 8:30. |
- ✓
You should visit the castle. It's very interesting.
Rada — możesz zdecydować.
- ✓
You must show your ticket to the guard.
Zasada — nie masz wyboru.