1Forma: am / is / are + -ing
Present Continuous zawsze ma dwie części. Pierwsza część to czasownik be, który zmienia się w zależności od podmiotu. Druga część to czasownik główny z -ing, który nigdy się nie zmienia. Jeśli zapomnisz o pierwszej części, zdanie jest błędne: „I reading” to nie jest poprawny angielski.
| Forma pełna | Forma skrócona |
|---|---|
| I am watching TV. | I'm watching TV. |
| You are watching TV. | You're watching TV. |
| He / She / It is watching TV. | He's / She's / It's watching TV. |
| We are watching TV. | We're watching TV. |
| They are watching TV. | They're watching TV. |
Form skróconych używamy w mowie i w nieformalnym piśmie. Z imionami i rzeczownikami w mowie także często używamy 's: Mum's making lunch. The dog's barking again.
2Zasady pisowni -ing
Do większości czasowników po prostu dodajemy -ing. Jest jednak kilka zasad pisowni, które zależą od ostatnich liter czasownika. Te zasady zmieniają tylko zapis; wymowa czasownika zostaje taka sama.
| Czasownik kończy się na… | Zasada | Przykłady |
|---|---|---|
| większość zakończeń | + ing | read → reading, cook → cooking, study → studying |
| nieme -e | usuń e + ing | make → making, write → writing, have → having, use → using |
| -ee, -ye, -oe | zostaw e + ing | see → seeing, agree → agreeing, dye → dyeing |
| jedną samogłoskę + jedną spółgłoskę (akcentowane) | podwój spółgłoskę + ing | sit → sitting, run → running, swim → swimming, begin → beginning |
| -ie | ie → y + ing | lie → lying, die → dying, tie → tying |
| -w, -x, -y | nigdy nie podwajaj + ing | snow → snowing, fix → fixing, play → playing |
3Przeczenia
Przeczenie tworzymy, stawiając not po am, is lub are. W Present Continuous nie używamy do ani does: całą pracę gramatyczną wykonuje czasownik be. Dla is not i are not są dwie formy skrócone: możesz powiedzieć he isn't working albo he's not working. Obie są poprawne. Z I jest tylko jedna forma skrócona: I'm not.
| Forma pełna | Formy skrócone |
|---|---|
| I am not working. | I'm not working. |
| You are not working. | You aren't working. / You're not working. |
| She is not working. | She isn't working. / She's not working. |
| They are not working. | They aren't working. / They're not working. |
- ✓
I'm not feeling well today.
- ✓
Tom isn't listening to the teacher.
- ✓
We aren't going out tonight because it's raining.
- ✗
I amn't watching TV.
Nie ma formy „amn't”. Powiedz: I'm not watching TV.
- ✗
She doesn't sleeping.
Nie używaj tu does. Powiedz: She isn't sleeping.
4Pytania i krótkie odpowiedzi
Pytanie tworzymy, zmieniając szyk: am, is lub are stoi przed podmiotem. W krótkich odpowiedziach powtarzamy tylko am, is lub are, nigdy czasownika z -ing. Pamiętaj: w twierdzących krótkich odpowiedziach nie używamy form skróconych (Yes, I am, a nie „Yes, I'm”).
| Pytanie | Krótkie odpowiedzi |
|---|---|
| Am I talking too fast? | Yes, you are. / No, you aren't. |
| Are you listening to me? | Yes, I am. / No, I'm not. |
| Is your brother working today? | Yes, he is. / No, he isn't. |
| Is it raining? | Yes, it is. / No, it isn't. |
| Are the children sleeping? | Yes, they are. / No, they aren't. |
W pytaniach szczegółowych (wh- questions) zaimek pytający stoi na początku, potem am/is/are, a potem podmiot i czasownik z -ing.
- ✓
What are you doing? — I'm looking for my keys.
- ✓
Where is Dad going? — He's going to the supermarket.
- ✓
Why are you laughing? — Because this video is really funny!
- ✓
Who is she talking to? — Her grandma.
- ✓
What is your sister reading at the moment? — A book about animals.
5Użycie 1: czynności, które dzieją się teraz
Pierwsze i najczęstsze użycie dotyczy czynności, która dzieje się w chwili mówienia. Zaczęła się niedawno i wciąż trwa. Często używamy tego czasu po słowach takich jak Look!, Listen! i Shh!, bo te słowa mówią nam, że coś dzieje się właśnie teraz.
- ✓
Look! That man is climbing the tower!
- ✓
Listen! Somebody is playing the guitar.
- ✓
Shh! The baby is sleeping.
- ✓
Can I call you back? I'm having dinner.
- ✓
Take an umbrella. It's raining.
- ✗
Look! The bus come.
Czynność dzieje się teraz. Powiedz: The bus is coming.
6Użycie 2: sytuacje tymczasowe w okresie „teraz”
Present Continuous używamy też, mówiąc o czynnościach lub sytuacjach, które trwają w okresie obecnym (dziś, w tym tygodniu, w tym miesiącu), nawet jeśli nie robimy ich dokładnie w tej sekundzie. Takie sytuacje są tymczasowe: zaczęły się niedawno i kiedyś się skończą.
- ✓
I'm reading a really good book this week. (I am not reading it at this moment; I'm talking to you.)
- ✓
My cousin is staying with us until Friday.
- ✓
Dad is working from home this month.
- ✓
We're learning about the Romans in history this term.
- ✓
She's looking for a new job at the moment.
7Użycie 3: sytuacje, które się zmieniają
Present Continuous używamy, gdy mówimy o sytuacjach, które właśnie się zmieniają lub rozwijają. Często używamy go z czasownikami takimi jak get, become, change, grow, rise, improve oraz z przymiotnikami w stopniu wyższym (better, bigger, more expensive).
- ✓
The weather is getting colder. Winter is coming.
- ✓
Your English is improving every week!
- ✓
Prices are going up all the time.
- ✓
The town is growing fast: there are new houses everywhere.
- ✓
More and more people are working from home these days.
8Określenia czasu
Niektóre określenia czasu są typowe dla Present Continuous, bo opisują obecną chwilę lub okres wokół „teraz”. Pomagają wybrać właściwy czas.
| Określenie czasu | Przykład |
|---|---|
| now / right now | I'm doing my homework right now. |
| at the moment | She's talking on the phone at the moment. |
| today / tonight | We're working late today. |
| this week / month / year | This week I'm helping in my uncle's café. |
| these days / nowadays | These days everybody is using social media. |
| Look! / Listen! | Listen! The birds are singing. |
9Czasowniki, których nie używamy w formie ciągłej
Niektóre czasowniki opisują stany, a nie czynności: uczucia, myśli, zmysły i posiadanie. Stan nie jest „w toku”; on po prostu istnieje. Dlatego tych czasowników zwykle używamy w Present Simple, nawet gdy mamy na myśli „teraz”.
| Grupa | Czasowniki |
|---|---|
| Upodobania i pragnienia | like, love, hate, prefer, want, need, wish |
| Myślenie | know, understand, believe, remember, forget, mean, recognise |
| Zmysły | see, hear, smell, taste |
| Posiadanie | have (= posiadać), own, belong |
| Inne | seem, cost, contain, depend |
- ✓
I understand the question now.
- ✓
She wants to go home. She's tired.
- ✓
Do you remember her name?
- ✗
I'm not understanding.
Understand to czasownik statyczny. Powiedz: I don't understand.
- ✗
He's having a new bike.
Have (= posiadać) to czasownik statyczny. Powiedz: He has a new bike.