1Krótka powtórka: policzalne czy niepoliczalne?
Zanim wybierzesz słowo określające ilość, zapytaj: czy ten rzeczownik jest policzalny, czy niepoliczalny? Rzeczowniki policzalne mają liczbę mnogą (books, friends, eggs). Rzeczowniki niepoliczalne nie mają liczby mnogiej (water, money, time, homework). Większość słów określających ilość łączy się tylko z jedną z tych grup.
Ogólny obraz
| Znaczenie | Policzalne (liczba mnoga) | Niepoliczalne |
|---|---|---|
| duża ilość | many / a lot of books | much / a lot of money |
| mała ilość (wystarczająca) | a few books | a little money |
| mała ilość (niewystarczająca) | few books | little money |
| pytanie | How many books? | How much money? |
| więcej, niż chcemy | too many books | too much money |
| mniej, niż potrzebujemy | not enough books | not enough money |
2Much i many
Many łączy się z policzalnymi rzeczownikami w liczbie mnogiej. Much łączy się z rzeczownikami niepoliczalnymi. Oba znaczą „dużo”. Używamy ich głównie w zdaniach przeczących i pytaniach. Po polsku w obu przypadkach mówimy po prostu „dużo” albo „wiele”, dlatego trzeba sprawdzić, czy rzeczownik jest policzalny.
| many + liczba mnoga | much + niepoliczalne | |
|---|---|---|
| Przeczące (−) | I haven't got many friends here. | I haven't got much time. |
| Pytające (?) | Are there many people at the party? | Is there much traffic today? |
| Przeczące (−) | There weren't many cars on the road. | We didn't have much rain last summer. |
| Pytające (?) | Did you take many photos? | Do you drink much coffee? |
- ✓
She doesn't eat much meat.
- ✓
There aren't many shops in my village.
- ✓
Have you got much homework this week?
- ✓
Do many tourists visit your town?
- ✓
I didn't sleep much last night.
much może też stać po czasowniku: = I didn't sleep a lot.
3A lot of i lots of
A lot of i lots of znaczą to samo: „dużo”. Łączą się zarówno z rzeczownikami w liczbie mnogiej, jak i z niepoliczalnymi, więc nie musisz się zastanawiać, czy rzeczownik jest policzalny. Najczęściej używamy ich w zdaniach twierdzących, ale pasują też do pytań i przeczeń. Lots of jest trochę bardziej potoczne.
- ✓
There were a lot of people at the concert.
+ policzalne w liczbie mnogiej
- ✓
My brother drinks a lot of milk.
+ niepoliczalne
- ✓
We've got lots of time. Don't worry.
- ✓
She has got lots of friends at school.
- ✓
Did you buy a lot of presents?
- ✓
He doesn't earn a lot of money.
Też poprawnie. Można tu też powiedzieć „much money”.
Zdania twierdzące, przeczące i pytania
| Zdanie | Najlepszy wybór | Przykład |
|---|---|---|
| Twierdzące (+) | a lot of / lots of | I've got a lot of homework. |
| Przeczące (−) | much / many albo a lot of | I haven't got much homework. |
| Pytające (?) | much / many albo a lot of | Have you got much homework? |
4How much? How many?
Pytając o ilość, używamy How many + rzeczownik w liczbie mnogiej oraz How much + rzeczownik niepoliczalny. Rzeczownik zwykle stoi zaraz po many lub much. How much używamy też, pytając o cenę.
- ✓
How many brothers and sisters have you got?
- ✓
How many students are there in your class?
- ✓
How much sugar do you take in your tea?
- ✓
How much time have we got?
- ✓
How much water do you drink a day?
- ✓
How much is this jacket? — It's forty pounds.
cena
- ✓
How much are these trainers?
cena: rzeczownik po be może być w liczbie mnogiej
W krótkich odpowiedziach możemy użyć słowa określającego ilość bez rzeczownika: How many eggs have we got? — Not many. / A lot. / A few. / Six. How much milk is there? — Not much. / A little. / A lot.
5A few i a little
A few i a little znaczą „trochę, kilka — niewiele, ale jednak coś”. Znaczenie jest pozytywne: to nie jest dużo, ale wystarczy. A few łączy się z policzalnymi rzeczownikami w liczbie mnogiej. A little łączy się z rzeczownikami niepoliczalnymi.
| a few + liczba mnoga | a little + niepoliczalne |
|---|---|
| I've got a few friends in Leeds. | I speak a little French. |
| Can you wait a few minutes? | Can I have a little milk in my tea? |
| We stayed there for a few days. | We've got a little time before the train. |
| There are a few apples in the bowl. | There's a little cheese in the fridge. |
- ✓
I'm going to invite a few friends for my birthday.
- ✓
Add a little salt to the soup.
- ✓
Have you got any money? — Yes, a little.
bez rzeczownika po nim
- ✓
Do you know any English songs? — Yes, a few.
6Few i little: co zmienia „a”
Few i little bez a mają inne, negatywne znaczenie: „niewiele i to jest problem”. Mówiący uważa, że ilość jest za mała. To małe słówko a całkowicie zmienia wydźwięk zdania. Po polsku podobną różnicę widać między „trochę” a „mało”.
| Z a (pozytywnie: trochę, wystarczy) | Bez a (negatywnie: prawie nic) |
|---|---|
| She has a few friends. (Wszystko w porządku. Ma kilku przyjaciół.) | She has few friends. (Jest samotna.) |
| I have a little money. (Stać mnie na kawę.) | I have little money. (Nie stać mnie na wiele.) |
| A few people came to the meeting. (Dobrze, kilka osób przyszło.) | Few people came to the meeting. (Bardzo źle, prawie nikt nie przyszedł.) |
| There's a little time. Let's have a snack. | There's little time. We must hurry! |
Few i little bez a są dość oficjalne. W codziennej rozmowie zwykle mówimy not many i not much: She hasn't got many friends. I haven't got much money.
- ✓
The town is very quiet. Few tourists go there in winter.
- ✓
He's very busy and has little free time.
- ✓
Don't worry, we've still got a little time.
- ✓
I know a few words in Spanish: hola, gracias, adiós.
7Too much i too many
Too much i too many znaczą „za dużo, więcej, niż to dobre albo niż chcemy”. Znaczenie jest zawsze negatywne: jest jakiś problem. Too many łączy się z rzeczownikami w liczbie mnogiej, too much — z niepoliczalnymi.
- ✓
There are too many people on this bus. Let's wait for the next one.
- ✓
You eat too many sweets. They're bad for your teeth.
- ✓
I can't come out. I've got too much homework.
- ✓
There's too much salt in this soup.
- ✓
He talks too much.
po czasowniku, bez rzeczownika
A lot of czy too much / too many?
| A lot of (neutralnie albo pozytywnie) | Too much / too many (problem) |
|---|---|
| She has got a lot of books. (Uwielbia czytać.) | She has got too many books. (Nie ma już miejsca w pokoju.) |
| We had a lot of snow. (Świetnie na narty!) | We had too much snow. (Drogi były zamknięte.) |
8Enough i not enough
Enough znaczy „tyle, ile potrzebujemy; wystarczająco”. Not enough znaczy „mniej, niż potrzebujemy; za mało”. Enough łączy się zarówno z rzeczownikami w liczbie mnogiej, jak i z niepoliczalnymi i stoi przed rzeczownikiem.
- ✓
Have we got enough chairs for everybody?
- ✓
There's enough food for ten people.
- ✓
I haven't got enough money for a new phone.
- ✓
There aren't enough buses in the evening.
- ✓
Is there enough milk for breakfast? — No, there isn't enough.
bez rzeczownika po nim
Too much, enough, not enough
| Ilość | Przykład |
|---|---|
| więcej, niż potrzebujemy | There's too much sugar in my coffee. It's too sweet. |
| tyle, ile potrzebujemy | There's enough sugar. It's perfect. |
| mniej, niż potrzebujemy | There isn't enough sugar. It's not sweet. |