Eenglish-tests.com
A2

Rzeczowniki policzalne i niepoliczalne

W języku angielskim rzeczowniki dzielą się na dwie duże grupy. Rzeczowniki policzalne to rzeczy, które możemy policzyć: one apple, two apples, three apples. Rzeczowniki niepoliczalne to rzeczy, których nie liczymy po kolei, sztuka po sztuce, na przykład water, money czy music. Grupa, do której należy rzeczownik, wpływa na wiele zasad gramatycznych: możemy powiedzieć an apple, ale nie „a water”, i mówimy apples, ale nie „waters”. W tej lekcji dowiesz się, które rzeczowniki są niepoliczalne, jak używać z nimi a/an, some, any i no oraz jak liczyć rzeczy niepoliczalne za pomocą takich wyrażeń jak a bottle of i a piece of.

1Rzeczowniki policzalne i niepoliczalne: na czym polega różnica?

Rzeczownik policzalny oznacza osobę lub rzecz, którą możemy policzyć za pomocą liczebników. Ma formę liczby pojedynczej i liczby mnogiej: a car → two cars, a child → three children. W liczbie pojedynczej zawsze potrzebuje przed sobą jakiegoś słowa, na przykład a, an, the, my albo this.

Rzeczownik niepoliczalny oznacza coś, co postrzegamy jako jedną całość, masę, a nie jako osobne sztuki. Płyny (water, milk), materiały (wood, paper), jedzenie traktowane jako masa (rice, bread, cheese) oraz pojęcia i uczucia (love, help, information) są zwykle niepoliczalne. Rzeczowniki niepoliczalne mają tylko jedną formę: nie mają liczby mnogiej z -s i nie używamy z nimi a/an ani liczebników.

PoliczalneNiepoliczalne
Liczba pojedynczaan apple, a chairwater, furniture
Liczba mnogaapples, chairs✗ brak liczby mnogiej
a / an?✓ a chair✗ a furniture
Liczebniki?✓ three chairs✗ three furnitures
CzasownikThe chair is / The chairs areThe furniture is
  • ✓

    I've got a sister and two brothers.

    sister, brother = policzalne

  • ✓

    Can I have some water, please?

    water = niepoliczalne

  • ✓

    There are three eggs in the fridge, but there isn't any milk.

  • ✓

    She bought a new lamp and some furniture for her room.

2Często używane rzeczowniki niepoliczalne

Wiele rzeczowników niepoliczalnych łatwo odgadnąć: nie da się policzyć wody ani cukru. Ale niektóre angielskie rzeczowniki są niepoliczalne, chociaż w innych językach możemy je liczyć. Najbardziej znane to information, advice, furniture, news, homework i luggage. Naucz się ich na pamięć. Po polsku mówimy „jedna informacja, dwie informacje”, „rada, rady”, „meble” i „wiadomości” — po angielsku te słowa nie mają liczby mnogiej.

Rzeczowniki niepoliczalne według grup

GrupaRzeczowniki niepoliczalne
Napoje i płynywater, milk, juice, tea, coffee, oil, petrol
Jedzeniebread, rice, pasta, cheese, butter, sugar, salt, meat, fish, chocolate, soup
Materiaływood, paper, glass, plastic, gold
Pogoda i przyrodarain, snow, sun, wind, air, weather
Szkoła i pracahomework, information, advice, work, research, knowledge
Rzeczy w grupiemoney, furniture, luggage, traffic, rubbish, equipment
Pojęcia i uczucialove, help, fun, music, time, news, happiness

Podchwytliwe rzeczowniki: niepoliczalne po angielsku, często policzalne w innych językach

Rzeczownik niepoliczalny✗ Źle✓ Dobrze
informationan information, informationssome information, a piece of information
advicean advice, advicessome advice, a piece of advice
furniturea furniture, furnituressome furniture, a piece of furniture
newsa news, the news aresome news, the news is
homeworka homework, homeworkssome homework, a lot of homework
luggagea luggage, luggagessome luggage, a bag, two suitcases
moneya money, moneyssome money, a lot of money
breada bread, breadssome bread, a loaf of bread
weathera nice weathernice weather, What lovely weather!
worka work (= a job)work, a job
  • ✓

    I've got a lot of homework tonight.

    Nie: a lot of homeworks.

  • ✓

    Can you give me some advice?

    Nie: an advice.

  • ✓

    We need some information about the hotel.

    Nie: informations.

  • ✓

    My dad is looking for a new job.

    job = policzalne; work = niepoliczalne

  • ✓

    How many suitcases have you got? — Only one. I haven't got much luggage.

3Rzeczowniki niepoliczalne łączą się z czasownikiem w liczbie pojedynczej

Rzeczownik niepoliczalny jest gramatycznie zawsze w liczbie pojedynczej. Dlatego używamy z nim czasownika w liczbie pojedynczej (is, was, has, costs…) i słów w liczbie pojedynczej, takich jak it i this. Dotyczy to nawet słowa news, które kończy się na -s, ale nie jest liczbą mnogą. Uważaj zwłaszcza na money: po polsku „pieniądze są”, ale po angielsku money is.

uncountable noun + is / was / has / -s
  • ✓

    The water is very cold today.

  • ✓

    Your advice was really useful. Thank you for it.

  • ✓

    The news is on at six o'clock.

  • ✓

    Money doesn't make you happy.

  • ✓

    This information is wrong.

    Nie: These informations are wrong.

  • ✓

    The furniture in our flat is quite old.

  • ✗

    The news are good.

    news jest niepoliczalne → The news is good.

  • ✗

    My hair are long.

    hair (włosy na głowie) jest niepoliczalne → My hair is long. Po polsku „włosy są”, dlatego to bardzo częsty błąd.

  • ✗

    Where are the money?

    → Where is the money?

4A/an czy some?

Z policzalnym rzeczownikiem w liczbie pojedynczej używamy a lub an. Z rzeczownikami w liczbie mnogiej i z rzeczownikami niepoliczalnymi nie możemy użyć a/an, dlatego używamy some. Some znaczy „kilka” albo „trochę”, gdy nie mówimy dokładnie, ile czegoś jest.

Policzalne, liczba pojedynczaPoliczalne, liczba mnogaNiepoliczalne
a bananasome bananassome fruit
an eggsome eggssome milk
a sandwichsome sandwichessome bread
a songsome songssome music
a coinsome coinssome money
a chairsome chairssome furniture
  • ✓

    I had a sandwich and some juice for lunch.

  • ✓

    There's an orange and some grapes in the bowl.

  • ✓

    We need some sugar and some eggs for the cake.

  • ✓

    She gave me some good advice.

5Some, any i no

Some, any i no łączą się zarówno z rzeczownikami w liczbie mnogiej, jak i z rzeczownikami niepoliczalnymi. Wybór zależy od typu zdania. Podstawowa zasada: some w zdaniach twierdzących, any w zdaniach przeczących i pytaniach, a no = not any.

ZdanieSłowoPrzykłady
Twierdzące (+)someThere are some biscuits. I've got some money.
Przeczące (−)anyThere aren't any biscuits. I haven't got any money.
Pytające (?)anyAre there any biscuits? Have you got any money?
Czasownik twierdzący + nonoThere are no biscuits. I've got no money.

No ma znaczenie przeczące, dlatego używamy go z czasownikiem w formie twierdzącej. „There are no biscuits” i „There aren't any biscuits” znaczą to samo. No jest trochę mocniejsze i często używamy go w piśmie albo wtedy, gdy chcemy coś mocno podkreślić. W codziennej mowie częściej mówimy not … any.

  • ✓

    There is some cheese in the fridge.

  • ✓

    There isn't any bread. Can you buy some?

  • ✓

    Have you got any brothers or sisters?

  • ✓

    Did you get any information about the trip?

  • ✓

    Sorry, I've got no time today.

  • ✓

    There were no buses after midnight, so we walked home.

6Some w pytaniach: propozycje i prośby

W pytaniach zwykle używamy any. Ale gdy coś komuś proponujemy albo o coś prosimy, używamy some. Dlaczego? Bo w takich pytaniach spodziewamy się odpowiedzi „tak”. Tak naprawdę nie pytamy, czy coś istnieje; jesteśmy po prostu uprzejmi i życzliwi.

Rodzaj pytaniaSłowoPrzykład
Prawdziwe pytanie (tak czy nie?)anyIs there any milk in the fridge?
PropozycjasomeWould you like some tea?
ProśbasomeCan I have some water, please?
ProśbasomeCould you give me some help with this box?
  • ✓

    Would you like some cake? — Yes, please!

  • ✓

    Would you like some more pasta?

  • ✓

    Can I have some paper, please? I want to make notes.

  • ✓

    Have you got any questions?

    Prawdziwe pytanie: nauczyciel nie zna odpowiedzi.

  • ✓

    Do you need any help?

    Prawdziwe pytanie. „Do you need some help?” też jest możliwe, gdy myślisz, że odpowiedź będzie twierdząca.

7Liczenie rzeczy niepoliczalnych: a bottle of, a piece of

Przed rzeczownikiem niepoliczalnym nie możemy postawić liczebnika (✗ two waters, ✗ three breads). Często jednak chcemy coś takiego policzyć. Używamy wtedy policzalnego słowa oznaczającego pojemnik, część albo ilość, a potem of: a bottle of water, two slices of bread. Słowo policzalne może być w liczbie mnogiej; rzeczownik niepoliczalny nigdy się nie zmienia.

a / two / three… + container or piece + of + uncountable noun

Pojemniki

SłowoPrzykłady
a bottle ofa bottle of water, two bottles of juice
a glass ofa glass of milk, a glass of orange juice
a cup ofa cup of tea, two cups of coffee
a can ofa can of cola
a carton ofa carton of milk, a carton of juice
a packet ofa packet of rice, a packet of biscuits
a jar ofa jar of jam, a jar of honey
a bowl ofa bowl of soup, a bowl of cereal

Kawałki i ilości

SłowoPrzykłady
a piece ofa piece of cake, a piece of paper, a piece of advice, a piece of information, a piece of furniture
a slice ofa slice of bread, a slice of pizza, a slice of cheese
a loaf ofa loaf of bread (cały bochenek)
a bar ofa bar of chocolate, a bar of soap
a kilo ofa kilo of sugar, two kilos of potatoes
a litre ofa litre of milk, a litre of petrol
  • ✓

    Could I have a glass of water, please?

  • ✓

    I eat two slices of toast for breakfast.

  • ✓

    Let me give you a piece of advice: always check your answers.

  • ✓

    We bought a loaf of bread and a kilo of apples.

  • ✓

    There's only one piece of furniture in the room: an old bed.

8Rzeczowniki, które bywają policzalne i niepoliczalne

Niektóre rzeczowniki mogą być policzalne albo niepoliczalne, a ich znaczenie trochę się wtedy zmienia. Jako rzeczowniki niepoliczalne oznaczają substancję albo rzecz ogólnie. Jako rzeczowniki policzalne oznaczają jedną porcję, jedną całą rzecz albo jeden rodzaj.

NiepoliczalnePoliczalne
I don't drink coffee. (kawa ogólnie)Two coffees, please. (= dwie filiżanki kawy)
Would you like some tea?Can we have a tea and a hot chocolate?
We had chicken for dinner. (mięso)There are three chickens on the farm. (ptaki)
I love cake. (ciasto ogólnie)Mum made a big chocolate cake. (jedno całe ciasto)
The window is made of glass.Can I have a glass of water? (naczynie)
I need some paper for the printer.Dad reads a paper every morning. (= gazeta)
Hurry up! We haven't got much time.I've seen this film three times. (= razy)
Turn on the light, please. It's dark.There are two lights in the kitchen. (lampy)
We want to buy some ice cream.The children ate three ice creams. (porcje)
  • ✓

    I'd like a coffee with milk, please.

    W kawiarni a coffee = filiżanka kawy.

  • ✓

    My grandma keeps chickens in her garden.

    zwierzęta = policzalne

  • ✓

    Do you want chicken or fish?

    jedzenie = niepoliczalne

  • ✓

    Have you got a room for two nights?

    pokój w hotelu = policzalne

  • ✓

    Is there room in the car for my bag?

    room = miejsce, niepoliczalne

9Typowe błędy

Rzeczowniki policzalne i niepoliczalne: testy

Testy są po angielsku — w ten sposób ćwiczysz angielski.

GameFix the mistake: Countable and uncountable nounsFind the mistake in each sentence and choose the right word.Play →GameSort it: Countable and uncountable nounsPut every card in the right group.Play →

Ta lekcja była przydatna? Udostępnij ją znajomemu lub swojej klasie.