Eenglish-tests.com
A2

Present Perfect: wprowadzenie

Czas Present Perfect łączy przeszłość z teraźniejszością: I've lost my keys (zgubiłem je w przeszłości i teraz ich nie mam). Tworzymy go za pomocą have lub has + imiesłowu biernego (past participle) czasownika: I have seen, she has finished. Używamy go, gdy mówimy o doświadczeniach życiowych (Have you ever been to Paris?) i o niedawnych czynnościach ze słowami just, already i yet. Najważniejsza zasada: nie używamy czasu Present Perfect z określeniami zakończonego czasu, takimi jak yesterday czy last week — z nimi używamy czasu Past Simple.

1Czym jest Present Perfect?

W języku polskim mamy właściwie jeden czas przeszły. W angielskim są dwa często używane: Past Simple i Present Perfect. Past Simple opowiada historię o zakończonym czasie: I lost my keys yesterday. Present Perfect to czas teraźniejszy ze spojrzeniem w przeszłość. Czynność wydarzyła się przed chwilą obecną, ale interesuje nas jej skutek albo doświadczenie teraz — a nie to, kiedy dokładnie się wydarzyła.

Present PerfectCo to znaczy teraz
I've lost my keys.Nie mogę teraz otworzyć drzwi.
She has broken her arm.Jej ręka jest teraz w gipsie.
We've finished our homework.Teraz jesteśmy wolni.
Have you ever been to Italy?Czy masz takie doświadczenie w życiu?
subject + have / has + past participle

Używaj have z I, you, we i they, a has z he, she i it (oraz z każdą jedną osobą lub rzeczą). Have i has są tu czasownikami posiłkowymi — nie znaczą „mieć”. Znaczenie niesie imiesłów (finished, seen, eaten…).

Podmiothave / hasPrzykład
I / you / we / theyhave + imiesłówThey have visited London twice.
he / she / ithas + imiesłówMy dad has cooked dinner.

2Formy skrócone, przeczenia i pytania

W mowie używamy form skróconych: I've, you've, we've, they've, he's, she's, it's. W przeczeniach dodajemy not: haven't i hasn't. W pytaniach stawiamy have lub has przed podmiotem. Nie używamy do, does ani did.

I / you / we / theyhe / she / it
Zdanie twierdząceI've seen it.She's seen it.
Zdanie przecząceI haven't seen it.She hasn't seen it.
PytanieHave you seen it?Has she seen it?
Krótkie odpowiedziYes, I have. / No, I haven't.Yes, she has. / No, she hasn't.
  • ✓

    We've bought a new sofa.

  • ✓

    Tom hasn't called me.

  • ✓

    Have you finished your dinner? — Yes, I have.

  • ✓

    What have you done to your hair? It looks great!

3Imiesłowy czasowników regularnych

W czasownikach regularnych imiesłów bierny ma taką samą formę jak Past Simple: dodajemy -ed. Zasady pisowni też są takie same.

ZasadaPrzykłady
większość czasowników + edwork → worked, visit → visited, watch → watched
czasownik kończy się na -e + dlive → lived, like → liked, dance → danced
spółgłoska + y → iedstudy → studied, try → tried, carry → carried
krótki czasownik zakończony na samogłoskę + spółgłoskę → podwajamy spółgłoskęstop → stopped, plan → planned, (w brytyjskim) travel → travelled
  • ✓

    I've finished my project.

  • ✓

    She's tidied her room.

  • ✓

    They've stopped the game because of the rain.

4Imiesłowy czasowników nieregularnych

Czasowniki nieregularne mają specjalne formy. Czasem imiesłów bierny jest taki sam jak forma Past Simple (buy – bought – bought). Czasem jest inny (see – saw – seen). Trzeba się ich nauczyć — trzecia kolumna w tabeli czasowników nieregularnych to właśnie imiesłów bierny (past participle).

Często używane czasowniki nieregularne

Forma podstawowaPast SimpleImiesłów bierny (past participle)
bewas / werebeen
gowentgone / been
dodiddone
seesawseen
eatateeaten
writewrotewritten
taketooktaken
breakbrokebroken
forgetforgotforgotten
givegavegiven
speakspokespoken
flyflewflown
havehadhad
makemademade
buyboughtbought
loselostlost
findfoundfound
meetmetmet
readread /red/read /red/
comecamecome
  • ✓

    Have you eaten sushi?

  • ✓

    I've written three emails this morning.

  • ✓

    Oh no! I've forgotten my homework.

  • ✓

    My friends have come to help me.

5Doświadczenia życiowe: ever i never

Czasu Present Perfect często używamy, gdy mówimy o doświadczeniach z naszego życia aż do teraz. Nie mówimy, kiedy to się wydarzyło, bo czas nie jest ważny — liczy się tylko doświadczenie. W pytaniach używamy ever (= kiedykolwiek w życiu). W odpowiedziach używamy never (= nigdy).

Have you ever + past participle? · I've never + past participle.
  • ✓

    Have you ever been to Scotland? — Yes, I have. / No, I haven't.

  • ✓

    Has she ever ridden a horse?

  • ✓

    I've never eaten snails.

  • ✓

    My grandma has never used a computer.

  • ✓

    We've visited Paris three times.

  • ✓

    This is the best pizza I've ever eaten!

Ever i never stoją między have/has a imiesłowem. Never samo w sobie znaczy „nie”, więc nie łączymy go z haven't ani hasn't. W twierdzących odpowiedziach nie używamy ever: Yes, I've been there. ✗ Yes, I've ever been there.

6Been czy gone?

Czasownik go ma dwa imiesłowy bierne. Gone oznacza, że ktoś gdzieś poszedł lub pojechał i nadal tam jest (albo jest w drodze) — nie ma go tu teraz. Been oznacza, że ktoś gdzieś był i wrócił. Dlatego mówiąc o doświadczeniach życiowych, używamy been: Have you ever been to Spain?

ZdanieZnaczenie
Anna has gone to the shops.Jest teraz w sklepie albo w drodze do niego. Nie ma jej tutaj.
Anna has been to the shops.Poszła do sklepu i wróciła. Oto zakupy!
They've gone to Greece.Są teraz w Grecji, na wakacjach.
They've been to Greece.Kiedyś byli w Grecji i wrócili.
  • ✓

    Where's Dad? — He's gone to work.

  • ✓

    I've been to the dentist. My teeth are fine.

  • ✓

    Have you ever been to Wales?

7Just: przed chwilą

Just znaczy „przed chwilą, dopiero co”. W brytyjskim angielskim bardzo często łączy się z czasem Present Perfect, gdy przekazujemy nowinę albo mówimy o czymś, co wydarzyło się przed momentem. Just stoi między have/has a imiesłowem.

subject + have / has + just + past participle
  • ✓

    I've just had lunch, so I'm not hungry.

  • ✓

    The film has just started. Sit down!

  • ✓

    Guess what! Ella has just passed her driving test!

  • ✓

    We've just got home.

8Already i yet

Already znaczy „już” — wcześniej, niż się spodziewaliśmy. Używamy go w zdaniach twierdzących i stawiamy między have/has a imiesłowem. Yet znaczy „jeszcze / już” w znaczeniu „do tej pory” i pokazuje, że spodziewamy się, że coś się wydarzy. Używamy go tylko w przeczeniach i pytaniach i stawiamy na końcu zdania.

SłowoTyp zdaniaMiejsce i przykład
alreadytwierdząceI've already done my homework.
yetprzecząceI haven't done my homework yet.
yetpytająceHave you done your homework yet?
  • ✓

    Do you want to see the film? — No, thanks. I've already seen it.

  • ✓

    Is Mark here? — No, he hasn't arrived yet.

  • ✓

    Have you bought the tickets yet?

  • ✓

    It's only nine o'clock and she's already finished her work!

  • ✓

    The letter hasn't come yet. Maybe tomorrow.

9Present Perfect czy Past Simple?

To najważniejsza różnica na poziomie A2. Jeśli mówimy albo pytamy, kiedy coś się wydarzyło, podając zakończony czas (yesterday, last week, in 2020, two days ago, when I was a child), musimy użyć czasu Past Simple. Jeśli czasu nie podajemy albo nie jest on ważny, a myślimy o teraźniejszości, używamy czasu Present Perfect.

Present Perfect (bez zakończonego czasu)Past Simple (zakończony czas)
I've seen this film.I saw this film last week.
She's lost her phone.She lost her phone yesterday.
Have you been to Paris?When did you go to Paris?
They've just arrived.They arrived ten minutes ago.
I've never met him.I met him in 2022.

Określenia czasu

Z czasem Present PerfectZ czasem Past Simple
ever, neveryesterday, last night
just, already, yetlast week / month / year
today, this week (czas jeszcze się nie skończył)two days ago, an hour ago
(bez określenia czasu)in 2019, on Monday, when I was young

10Typowe błędy

Present Perfect: wprowadzenie: testy

Testy są po angielsku — w ten sposób ćwiczysz angielski.

GameFix the mistake: Present Perfect: introductionFind the mistake in each sentence and choose the right word.Play →

Ta lekcja była przydatna? Udostępnij ją znajomemu lub swojej klasie.