1Czym jest propozycja?
Gdy coś proponujemy, podsuwamy pomysł, a druga osoba decyduje, czy jej się podoba. To nie jest polecenie. Niektóre zwroty dotyczą rzeczy, które robimy razem (ja i ty): Let's…, Shall we…?, Why don't we…? Inne dotyczą tego, co może zrobić ktoś inny: Why don't you…?, You could… Oto najbardziej przydatne zwroty na poziomie A2.
| Zwrot | Przykład |
|---|---|
| Let's + forma podstawowa | Let's go to the beach. |
| Let's not + forma podstawowa | Let's not take the bus. |
| Shall we + forma podstawowa…? | Shall we have lunch now? |
| Why don't we / you + forma podstawowa…? | Why don't we ask the teacher? |
| Why not + forma podstawowa…? | Why not try the new café? |
| How about / What about + -ing lub rzeczownik…? | How about going to the zoo? What about Saturday? |
| We could / You could + forma podstawowa | We could watch a film. |
| Do you fancy + -ing lub rzeczownik…? | Do you fancy going out tonight? |
2Let's i Let's not: szybka powtórka
Let's (= let us) znasz już z lekcji o trybie rozkazującym. To najbardziej bezpośredni sposób, żeby zaproponować coś grupie, do której należy także mówiący (po polsku zwykle forma „chodźmy”, „zróbmy”). Po Let's używamy formy podstawowej czasownika bez to i nie dodajemy we ani you. Przeczenie to Let's not + forma podstawowa czasownika. Let's to zdanie oznajmujące, a nie pytanie, więc brzmi dość pewnie i energicznie.
- ✓
It's sunny. Let's have our lunch in the garden.
- ✓
Let's meet outside the cinema at seven.
- ✓
Let's not argue. Let's find a solution together.
- ✓
We're late! Let's get a taxi.
3Shall we…?
Shall we…? to bardzo brytyjski sposób, żeby zaproponować coś dla nas obojga (po polsku „Może…?”, „Co powiesz na to, żebyśmy…?”). To pytanie, więc brzmi łagodniej niż Let's: pytamy drugą osobę o zdanie. Po shall we używaj formy podstawowej czasownika. Shall we używamy też z zaimkami pytającymi, gdy prosimy drugą osobę, żeby pomogła nam zdecydować: What shall we do? Where shall we go? What time shall we meet?
| Propozycja lub pytanie | Możliwa odpowiedź |
|---|---|
| Shall we go swimming this afternoon? | Yes, good idea! |
| Shall we order a pizza? | Mmm, I'd rather have pasta. |
| What shall we do this weekend? | Let's go to the museum. |
| Where shall we meet? | How about the bus station? |
| What time shall we leave? | We could leave at nine. |
4Why don't we…? Why don't you…?
Wygląda to jak pytanie o powód, ale nim nie jest. Why don't we…? znaczy „Myślę, że dobrze byłoby, gdybyśmy…”. Why don't you…? znaczy „Myślę, że dobrze byłoby, gdybyś…” — to przyjazna propozycja albo rada (po polsku podobnie: „Może byś…?”, „Czemu nie spróbujesz…?”). Nie odpowiadamy na nie słowem because. Szyk jest zwykłym szykiem pytania: why + don't + we / you + forma podstawowa czasownika.
| Why don't we / you…? | Znaczenie |
|---|---|
| Why don't we have a picnic? | I think we should have a picnic. |
| Why don't we invite Hassan? | Let's invite Hassan. |
| You're tired. Why don't you have a rest? | I think you should have a rest. |
| Why don't you ask Ms Patel? She knows a lot. | My advice is to ask Ms Patel. |
Why not + forma podstawowa czasownika to krótsza forma. Często pojawia się w mowie i w reklamach: Why not try our new ice cream? Why not ask your friends to help? Po Why not nie ma podmiotu ani to.
5How about…? What about…? + -ing lub rzeczownik
How about…? i What about…? w propozycjach znaczą to samo („A może…?”, „Co powiesz na…?”) i oba są przyjazne i swobodne. Tutaj gramatyka jest inna niż przy Let's i Shall we: po about nie możemy użyć formy podstawowej czasownika ani to + czasownik. Używamy formy czasownika z -ing albo rzeczownika lub zaimka. Dzieje się tak dlatego, że about to przyimek, a po przyimkach angielski używa -ing: interested in playing, good at swimming, how about going.
| How / What about + … | Przykład |
|---|---|
| czasownik + -ing | How about going to the cinema? What about having a barbecue? |
| rzeczownik | I'm hungry. How about a sandwich? What about Friday? |
| zaimek | We need one more player. What about him? How about you? |
- ✓
It's raining. How about watching a film at home?
- ✓
What about inviting Chloe and Jack to dinner?
- ✓
I can't meet on Monday. How about Tuesday?
- ✓
I'd like an orange juice. What about you?
- ✗
How about go to the park?
Po about → -ing: How about going…?
6We could… / You could…
Could to łagodny i grzeczny sposób składania propozycji (po polsku „moglibyśmy…”, „mógłbyś…”). Podsuwa pomysł albo możliwość i nie wywiera nacisku na drugą osobę. Bardzo się przydaje, gdy mamy więcej niż jeden pomysł albo nie jesteśmy pewni, czy innym się spodoba. Często łagodzimy je jeszcze bardziej słowami maybe albo I suppose. Could dotyczy tu teraźniejszości albo przyszłości, a nie przeszłości. Po could używaj formy podstawowej czasownika.
- ✓
What shall we do tomorrow? — We could go to the museum, or we could visit Granny.
- ✓
Maybe we could meet after school?
- ✓
You could try the blue shirt. It's a nice colour.
- ✓
If you're bored, you could help me in the kitchen!
Od mocnych do łagodnych
| Zwrot | Jak brzmi |
|---|---|
| Let's go to the park. | pewnie i bezpośrednio |
| Shall we go to the park? | przyjaźnie: pytam cię o zdanie |
| Why don't we go to the park? | przyjaźnie: mam taki pomysł |
| How about going to the park? | na luzie i swobodnie |
| Maybe we could go to the park. | bardzo łagodnie: to tylko jeden z możliwych pomysłów |
7Do you fancy…? i inne przyjazne zwroty
W brytyjskim angielskim Do you fancy…? to bardzo częsty, swobodny sposób, żeby coś zaproponować przyjacielowi. Znaczy „Czy masz ochotę…?”. Tak jak po How about, po nim stoi forma z -ing albo rzeczownik. W grzeczniejszych zaproszeniach używamy Would you like to + forma podstawowa czasownika, a żeby zapytać o czas lub miejsce, możemy powiedzieć Are you free on Saturday?
| Zwrot | Przykład |
|---|---|
| Do you fancy + -ing? | Do you fancy going for a bike ride? |
| Do you fancy + rzeczownik? | Do you fancy a cup of tea? |
| Would you like to + forma podstawowa? | Would you like to come to my party? |
| Are you free + czas? | Are you free on Sunday? We could go skating. |
8Forma podstawowa czy -ing? Pełny obraz
Większość błędów w propozycjach dotyczy formy po zwrocie. Zapamiętaj dwie grupy. Zwroty z grupy 1 zawierają czasownik modalny albo let's, więc łączą się z formą podstawową czasownika. Zwroty z grupy 2 kończą się przyimkiem (about) albo czasownikiem fancy, więc łączą się z formą z -ing albo z rzeczownikiem.
| Forma podstawowa (go) | Forma z -ing lub rzeczownik (going / a walk) |
|---|---|
| Let's go for a walk. | How about going for a walk? |
| Shall we go for a walk? | What about going for a walk? |
| Why don't we go for a walk? | Do you fancy going for a walk? |
| Why not go for a walk? | How about a walk? |
| We could go for a walk. | Do you fancy a walk? |
9Odpowiadanie na propozycję
Gdy ktoś coś proponuje, mówimy „tak” albo „nie” — a gdy mówimy „nie”, grzecznie jest podać powód albo inny pomysł. Samo No! może zabrzmieć niegrzecznie. Przydatny zwrot to I'd rather + forma podstawowa czasownika (= I would prefer to, „wolałbym”): I'd rather stay at home. Przeczenie to I'd rather not. Uwaga: po I'd rather nie ma to.
| Gdy mówimy „tak” | Grzeczne „nie” |
|---|---|
| Good idea! | I'd rather not. I'm really tired. |
| That sounds great! / Sounds good! | I'm not sure. It's very cold today. |
| Yes, let's! (po Let's… albo Shall we…?) | I'd love to, but I'm busy on Saturday. |
| Why not? / OK, sure. | I'd rather go to the beach. / How about the beach instead? |
| I'd love to! (po zaproszeniu) | Maybe another time. |
- ✓
Shall we play tennis? — Good idea! I'll get my racket.
- ✓
How about going to the café? — That sounds great!
- ✓
Let's walk to school. — I'd rather take the bus. It's raining.
- ✓
Why don't we play football? — I'd rather not. How about a board game?
- ✓
Do you fancy a game of chess? — Why not?
10Propozycje w rozmowie
W prawdziwych rozmowach ludzie zwykle używają kilku różnych zwrotów, jednego po drugim. Dzięki temu ich angielski brzmi naturalnie i nie powtarza się. Przeczytaj ten krótki dialog dwojga przyjaciół i zwróć uwagę na propozycje i odpowiedzi.
- ✓
Lily: What shall we do on Saturday?
- ✓
Tom: Why don't we go to the swimming pool?
- ✓
Lily: Hmm, I'd rather not. I went on Thursday. How about going to the new skate park?
- ✓
Tom: That sounds great! Shall we ask Ben too?
- ✓
Lily: Yes, let's! We could have lunch at his house afterwards.
- ✓
Tom: Good idea. Let's meet at the bus stop at ten, shall we?