1Czym są słowa pytające?
Są dwa rodzaje pytań. Pytanie typu tak/nie (yes/no question) sprawdza, czy coś jest prawdą: Are you tired? — Yes, I am. Pytanie ze słowem pytającym prosi o nową informację: Where are you? — At home. Słowo pytające zawsze stoi na samym początku pytania i mówi słuchaczowi, jakiej odpowiedzi oczekujesz.
| Słowo pytające | Pyta o… | Przykład |
|---|---|---|
| what | rzecz, czynność, informację (co?) | What is this? — It's a key. |
| where | miejsce (gdzie?) | Where is Tom? — In the kitchen. |
| who | osobę (kto?) | Who is she? — She's my aunt. |
| when | czas albo dzień (kiedy?) | When is the party? — On Saturday. |
| why | powód (dlaczego?) | Why are you sad? — Because my cat is ill. |
| how | sposób albo stan (jak?) | How are you? — Fine, thanks. |
| which | wybór z małej grupy (który?) | Which bus goes to the station? — The number 5. |
| whose | właściciela (czyj?) | Whose bag is this? — It's Anna's. |
- ✓
Are you from Spain? — Yes, I am.
Pytanie typu tak/nie: bez słowa pytającego.
- ✓
Where are you from? — I'm from Spain.
Słowo pytające pyta o miejsce.
- ✓
Do you like tea? — No, I don't.
- ✓
What do you drink in the morning? — Coffee.
2What, where, who, when
Te cztery słowa są najczęstsze. What pyta o rzeczy i informacje: imiona, zawody, kolory, jedzenie, czynności. Where zawsze pyta o miejsce, więc odpowiedzią często jest miejsce z przyimkiem (in London, at school, on the table). Who pyta o ludzi. When pyta o czas: dzień, miesiąc, rok albo porę dnia.
| Pytanie | Odpowiedź |
|---|---|
| What is your name? | My name is Sara. |
| What is your job? | I'm a nurse. |
| What do you do at the weekend? | I play football and see my friends. |
| Where do you live? | In a small flat in Manchester. |
| Where are my keys? | On the table. |
| Who is your teacher? | Mr Brown. |
| Who do you live with? | With my mum and my brother. |
| When is your birthday? | In June. / On the 4th of June. |
| When do you do your homework? | In the evening, after dinner. |
3Why i because
Why pyta o powód. Zwykle odpowiadamy za pomocą because + pełne zdanie (podmiot + czasownik). W mowie krótka odpowiedź też jest w porządku: Why are you here? — To see the doctor.
- ✓
Why are you late? — Because the bus is late.
- ✓
Why do you like this café? — Because the cakes are very good.
- ✓
Why does she walk to work? — Because she lives near the office.
- ✓
Why is the baby crying? — Because he's hungry.
4How i pytania z how
Samo how pyta o sposób, w jaki coś robimy, albo o zdrowie i samopoczucie. Ale how bardzo przydaje się też z innym słowem po nim. Wtedy dwa słowa razem tworzą jedno pytanie: how old, how often, how far, how long, how many, how much. Ucz się ich jako stałych par.
| Pytanie | Pyta o… | Przykładowa odpowiedź |
|---|---|---|
| How are you? | zdrowie, samopoczucie | I'm fine, thanks. / Not bad. |
| How do you go to work? | sposób | By bus. / On foot. |
| How do you spell your name? | sposób | S-A-R-A. |
| How old is your brother? | wiek | He's twelve. |
| How often do you go swimming? | ile razy | Twice a week. |
| How far is the station? | odległość | About two kilometres. |
| How long is the film? | czas trwania | Two hours. |
How often pyta, ile razy coś się dzieje. Odpowiedzią jest zwykle przysłówek częstotliwości (always, usually, sometimes, never) albo wyrażenie typu every day, once a week, twice a month.
- ✓
How often do you see your grandparents? — Every Sunday.
- ✓
How often does Ben play tennis? — He sometimes plays at the weekend.
- ✓
How often do you eat fish? — Once a week.
5How many i how much
Oba pytania dotyczą ilości (liczby sztuk albo ilości czegoś). Po polsku w obu przypadkach mówimy „ile”, a po angielsku wybór zależy od rzeczownika, który stoi dalej. Z rzeczownikami policzalnymi (one apple, two apples) używamy how many + rzeczownik w liczbie mnogiej. Z rzeczownikami niepoliczalnymi (water, money, time, milk, bread) używamy how much + rzeczownik bez -s.
| How many + rzeczownik w l. mn. | How much + rzeczownik niepoliczalny |
|---|---|
| How many brothers do you have? | How much milk do you want? |
| How many students are there? | How much money do you have? |
| How many apples do we need? | How much time do we have? |
| How many languages do you speak? | How much sugar do you take in your tea? |
How much używamy też, gdy pytamy o cenę. W sklepach i kawiarniach to pytanie jest bardzo częste. Użyj is z jedną rzeczą i are z dwiema lub więcej rzeczami.
| Pytanie | Odpowiedź |
|---|---|
| How much is this T-shirt? | It's twelve pounds. |
| How much are these shoes? | They're forty pounds. |
| How much does a ticket cost? | It costs five pounds fifty. |
| How much is a coffee, please? | Two pounds eighty. |
6What time, what colour, what kind
What może stać przed rzeczownikiem. Wtedy rzeczownik pokazuje, jakiej informacji chcesz. Najczęstsze pary to what time (dokładna godzina na zegarze), what colour (jaki kolor), what kind of (jaki rodzaj) i what day (jaki dzień). Odpowiedź jest bardzo dokładna: nie „później”, tylko „o wpół do siódmej”.
| Pytanie | Odpowiedź |
|---|---|
| What time is it? | It's ten o'clock. |
| What time do you get up? | At seven o'clock. |
| What colour is your car? | It's blue. |
| What colour are her eyes? | They're green. |
| What day is it today? | It's Tuesday. |
| What kind of music do you like? | Pop and rock. |
| What size are your shoes? | Size 38. |
7Which i whose
What to pytanie otwarte: możliwych odpowiedzi jest wiele. Which służy do wyboru z małej, znanej grupy: są tylko dwie albo trzy możliwości i często możesz je zobaczyć. Which często stoi przed rzeczownikiem (which bus, which colour) albo przed one (which one).
| What (pytanie otwarte) | Which (wybór z kilku) |
|---|---|
| What do you want to drink? | Tea or coffee? Which do you want? |
| What is your favourite sport? | Which is your bag, the red one or the black one? |
| What music do you like? | Which song do you like on this CD? |
| What bus goes to the centre? | There are two buses. Which one goes to the centre? |
Whose pyta o właściciela czegoś. Po whose możemy postawić rzeczownik (Whose phone…?) albo go pominąć, jeśli wiadomo, o co chodzi. W odpowiedzi często używamy formy dzierżawczej 's albo słów takich jak mine, yours, his, hers.
- ✓
Whose phone is this? — It's Mark's.
- ✓
Whose shoes are these? — They're mine.
- ✓
Whose is this coat? — I think it's Lucy's.
8Szyk zdania: pytania z be
Gdy czasownikiem jest be (am, is, are), szyk jest bardzo prosty: słowo pytające + be + podmiot. Zamieniamy miejscami podmiot i czasownik: She is in the garden → Where is she?
| Słowo pytające | be | Podmiot + reszta |
|---|---|---|
| Where | are | my glasses? |
| What | is | your phone number? |
| Who | is | that girl? |
| How old | are | your children? |
| Why | are | you tired? |
| What colour | is | the door? |
9Szyk zdania: pytania z do i does
Z innymi czasownikami w Present Simple (live, work, like, go…) potrzebujemy czasownika posiłkowego do albo does. Does używaj z he, she i it, a do — z I, you, we i they. Po do/does czasownik główny jest w formie podstawowej, bez -s.
| Słowo pytające | do / does | Podmiot + czasownik + reszta |
|---|---|---|
| Where | do | you work? |
| What | does | your dad do? |
| When | do | they have lunch? |
| How often | does | she call you? |
| What time | does | the shop open? |
| How many languages | do | you speak? |
10Odpowiedzi i intonacja
Na pytanie ze słowem pytającym możemy odpowiedzieć pełnym zdaniem albo krótko. W rozmowie krótkie odpowiedzi są bardzo naturalne, bo pytanie już zawiera resztę informacji. Na takie pytanie nigdy nie odpowiadamy samym yes albo no.
| Pytanie | Krótka odpowiedź | Pełna odpowiedź |
|---|---|---|
| Where do you live? | In Leeds. | I live in Leeds. |
| What time is it? | Half past three. | It's half past three. |
| Who is that? | My cousin. | That's my cousin. |
| How many cats do you have? | Two. | I have two cats. |
| Why are you happy? | Because it's Friday! | I'm happy because it's Friday. |
Posłuchaj melodii głosu. W pytaniach typu tak/nie głos na końcu zwykle idzie w górę: Are you OK? ↗. Ale w pytaniach ze słowem pytającym głos na końcu zwykle opada: Where do you live? ↘. Najważniejsze słowo (często ostatni rzeczownik albo czasownik) mówimy trochę głośniej.
- ✓
What's your NAME? ↘
- ✓
Where do you WORK? ↘
- ✓
Do you work in a SHOP? ↗
Pytanie typu tak/nie: głos idzie w górę.