1Podmiot i dopełnienie
W typowym zdaniu angielskim najpierw stoi podmiot (subject): osoba lub rzecz, która wykonuje czynność. Potem jest czasownik. Po czasowniku często pojawia się dopełnienie (object): osoba lub rzecz, która „odbiera” czynność. W angielskim to miejsce w zdaniu pokazuje, jaką funkcję pełni słowo: przed czasownikiem = podmiot, po czasowniku = dopełnienie. W polskim tę rolę pełnią końcówki (Tomek lubi Anię — Anię lubi Tomek), dlatego szyk zdania jest swobodny. W angielskim szyku nie można dowolnie zmieniać.
- ✓
Tom likes Anna.
Tom = podmiot, Anna = dopełnienie
- ✓
Anna likes Tom.
Anna = podmiot, Tom = dopełnienie
- ✓
He likes her.
he = zaimek w funkcji podmiotu, her = zaimek w funkcji dopełnienia
- ✓
She likes him.
she = zaimek w funkcji podmiotu, him = zaimek w funkcji dopełnienia
Rzeczowniki się nie zmieniają: Tom to Tom zarówno przed czasownikiem, jak i po nim. Jednak większość zaimków ma osobną formę dla dopełnienia. Dlatego trzeba nauczyć się dwóch list.
2Zaimki w funkcji dopełnienia
| Zaimek w funkcji podmiotu | Zaimek w funkcji dopełnienia | Przykład |
|---|---|---|
| I | me | Can you help me? |
| you | you | I love you. |
| he | him | Do you know him? |
| she | her | Call her tonight. |
| it | it | I like it. |
| we | us | Wait for us! |
| they | them | I see them every day. |
Dwa zaimki się nie zmieniają: you i it mają tę samą formę w obu pozycjach. To, czy są podmiotem, czy dopełnieniem, poznasz po ich miejscu w zdaniu: You know Tom. (podmiot) — Tom knows you. (dopełnienie). It is big. (podmiot) — I want it. (dopełnienie).
Podobnie jak you w funkcji podmiotu, zaimek you w funkcji dopełnienia może oznaczać jedną osobę lub wiele osób (cię / was): I can see you, Kate. — I can see you, children. Z kolei them odnosi się do ludzi, zwierząt i rzeczy: I love my grandparents. I visit them every week. — Where are my shoes? I can't find them.
3Po czasowniku
Najczęściej zaimek w funkcji dopełnienia stoi bezpośrednio po czasowniku. Wiele codziennych czasowników ma dopełnienie: like, love, help, know, see, call, ask, tell, meet, visit, need, want, find. Zaimek stawiamy zaraz po nich i niczego nie wstawiamy między czasownik a zaimek.
- ✓
My mum calls me every evening.
- ✓
This is Mr Brown. Do you know him?
- ✓
Lucy is new here. Let's help her.
- ✓
I have a new song. Listen! Do you like it?
- ✓
Our grandparents visit us on Sundays.
- ✓
Where are the children? I can't see them.
Przy czasownikach takich jak give, show, send, bring i tell zaimek często stoi na pierwszym miejscu, a rzecz na drugim: Give me the book, please. Show us your photos. Tell him the news.
- ✓
Can you give me some water, please?
- ✓
My dad sends her a card every year.
- ✓
Show them your new bike!
4Nie zapominaj o dopełnieniu
Czasowniki takie jak like, love, want, need, have, buy i take wymagają w angielskim dopełnienia. Po polsku możemy je pominąć, gdy wszystko jest jasne („Lubisz to ciasto? — Tak, lubię”), ale po angielsku musimy je powiedzieć — zwykle za pomocą it lub them.
- ✗
Do you like this cake? — Yes, I like.
like wymaga dopełnienia: Yes, I like it.
- ✓
Do you like this cake? — Yes, I like it.
- ✓
Do you want these apples? — Yes, I want them.
- ✓
Where is my umbrella? I need it!
- ✓
Nice shoes! Where do you buy them?
5Po przyimku
Przyimki to krótkie słowa, takie jak with, for, to, at, about, from, near, behind i next to. Po przyimku zawsze używamy formy dopełnienia, nawet jeśli w zdaniu nie ma innego dopełnienia.
| Przyimek | Przykład |
|---|---|
| with | Come with us! |
| for | This present is for you. |
| to | Listen to me, please. |
| at | Look at them! They're so funny. |
| about | Tell me about her. |
| from | Is this letter from him? |
| next to | Sit next to me. |
| behind | There's a bus behind us. |
6Krótkie odpowiedzi: Me too, Not me, It's me
W codziennej rozmowie, gdy odpowiadamy samym zaimkiem (bez czasownika po nim), zwykle używamy formy dopełnienia. Takie krótkie odpowiedzi są bardzo częste i brzmią naturalnie i przyjaźnie.
| Sytuacja | Krótka odpowiedź |
|---|---|
| I like pizza. | Me too! |
| Who wants ice cream? | Me! / Me, please! |
| Who's there? (przy drzwiach) | It's me, Anna. |
| Who is that in the photo? | It's him — my brother. |
| Who wants to wash the dishes? | Not me! |
| Is that your teacher? | Yes, that's her. |
- ✓
A: I'm hungry. B: Me too. Let's eat.
- ✓
A: Hello? Who is it? B: It's me, Tom. Can I come in?
- ✓
A: Who is on the phone? B: It's Grandma. Do you want to talk to her?
7Let's i let me
Let's to skrócona forma let us. Używamy jej, żeby coś zaproponować: chcemy zrobić coś razem z drugą osobą (po polsku: „Chodźmy!”, „Zagrajmy!”). Po let's używamy formy podstawowej czasownika (bez to, bez -s). Nigdy nie dodajemy po let's kolejnego zaimka, bo us już w nim jest.
- ✓
Let's go to the park.
- ✓
It's late. Let's take a taxi.
- ✓
Let's not watch TV today.
przeczenie: let's not
- ✗
Let's we go home.
us jest już w let's. Powiedz: Let's go home.
Czasownik let (= pozwalać) może mieć po sobie także inne zaimki w funkcji dopełnienia: let me, let him, let her, let them. Let me … to bardzo częsty i uprzejmy sposób, żeby zaproponować pomoc (= Pozwól, że…).
- ✓
That bag is heavy. Let me help you.
- ✓
Let me see your photo!
- ✓
My parents don't let me play computer games at night.
- ✓
The children are tired. Let them sleep.
8Podmiot czy dopełnienie? Jak wybrać
Zwróć uwagę na miejsce zaimka. Czy stoi przed czasownikiem? Wtedy jest podmiotem: użyj I, he, she, we, they. Czy stoi po czasowniku lub po przyimku? Wtedy jest dopełnieniem: użyj me, him, her, us, them. Pamiętaj: w jednym zdaniu mogą wystąpić obie formy.
| Podmiot (przed czasownikiem) | Dopełnienie (po czasowniku) |
|---|---|
| I know Tom. | Tom knows me. |
| He helps Anna. | Anna helps him. |
| She calls her friends. | Her friends call her. |
| We visit our aunt. | Our aunt visits us. |
| They like the teacher. | The teacher likes them. |
- ✓
I like him, and he likes me.
- ✓
We often see them, but they don't often see us.
- ✓
She is my friend. I go to school with her.
9Zaimki zastępują rzeczowniki
Tak jak zaimki w funkcji podmiotu, zaimki w funkcji dopełnienia zastępują rzeczownik, który już znamy. Najpierw użyj rzeczownika, a potem zaimka — i nie używaj obu naraz. Wybierz zaimek pasujący do rzeczownika: mężczyzna → him, kobieta → her, rzecz → it, wiele osób lub rzeczy → them. Uwaga: w angielskim rzeczy nie mają rodzaju, więc o stole, książce czy lampie zawsze mówimy it (a nie him czy her, jak mogłoby podpowiadać polskie „go”, „ją”).
| Zdanie z rzeczownikiem | Zdanie z zaimkiem |
|---|---|
| I know Mr Jones. | I know him. |
| We like our new teacher (kobieta). | We like her. |
| Please close the door. | Please close it. |
| She often calls her parents. | She often calls them. |
| Can you help my friend and me? | Can you help us? |