Eenglish-tests.com
B1

Trọng âm câu và dạng yếu

Trong một câu tiếng Anh, không phải từ nào cũng mạnh như nhau. Những từ quan trọng, như danh từ và động từ chính, được nhấn trọng âm: chúng được nói to hơn, dài hơn và rõ hơn. Những từ ngữ pháp nhỏ, như a, to, of, can và was, thường không được nhấn, và chúng hay có một dạng yếu ngắn với âm /ə/. Ví dụ, trong lời nói tự nhiên, "I can swim" nghe như /aɪ kən ˈswɪm/, chứ không phải /aɪ kæn swɪm/. Khi biết điều này, bạn sẽ nghe hiểu tiếng Anh nói nhanh dễ hơn nhiều — và tiếng Anh của chính bạn cũng sẽ tự nhiên hơn. Trong bài này, bạn sẽ học những từ nào được nhấn, các dạng yếu quan trọng nhất và khi nào chúng ta dùng dạng mạnh.

1Từ được nhấn và từ không được nhấn

Hãy nghe bất kỳ người nói tiếng Anh nào, bạn sẽ thấy một kiểu nhịp điệu: mạnh – yếu – yếu – mạnh – yếu – mạnh. Các nhịp mạnh là những từ được nhấn. Các từ yếu ở giữa được nói nhanh và nhỏ, như bị "ép" vào khoảng thời gian giữa các nhịp. Vì vậy, người học thường thấy tiếng Anh rất nhanh: những từ nhỏ gần như biến mất.

Trong bài này, các từ được nhấn được viết bằng chữ IN HOA. Hãy đọc to các ví dụ và nói những từ in hoa to hơn, dài hơn.

  • ✓

    I WANT to GO to the CINema.

  • ✓

    She's GOT a NEW BIKE.

  • ✓

    We were WAITing for the BUS.

  • ✓

    WHERE do you LIVE?

  • ✓

    I can SPEAK a LITtle FRENCH.

2Từ nội dung và từ chức năng

Những từ nào được nhấn? Thường là các từ nội dung (content words): những từ mang nghĩa. Nếu chỉ nghe được các từ nội dung, bạn vẫn hiểu được thông điệp (giống như trong một tin nhắn ngắn: WANT GO CINEMA). Các từ chức năng (function words) là những từ ngữ pháp. Bình thường chúng không được nhấn.

Từ nội dung (thường được nhấn)Từ chức năng (thường không được nhấn)
danh từ: book, London, teachermạo từ: a, an, the
động từ chính: go, eat, understandtrợ động từ: do, does, have, was, can, will
tính từ: big, interestinggiới từ: to, of, for, at, from
trạng từ: quickly, often, heređại từ: I, you, him, them, us
từ để hỏi: what, where, whyliên từ: and, but, or, that
từ phủ định: not, can't, don't, neverđộng từ be: am, is, are, was, were
  • ✓

    My BROTHER is a DOCtor. (brother, doctor = nouns)

  • ✓

    She DIDn't underSTAND the QUEStion. (didn't = negative)

  • ✓

    WHAT are you DOing at the WEEKend?

  • ✓

    It was a REALly GOOD FILM.

3Âm tiết được nhấn

Khi một từ nội dung có hai âm tiết trở lên, chỉ một âm tiết nhận trọng âm chính. Trong câu, đó là âm tiết chúng ta nghe rõ nhất. Các âm tiết còn lại yếu, và nguyên âm của chúng cũng thường biến thành /ə/. Từ điển đánh dấu trọng âm bằng ký hiệu ˈ đặt trước âm tiết được nhấn.

TừTrọng âmIPA
teacherTEAcher/ˈtiːtʃə/
bananabaNAna/bəˈnɑːnə/
computercomPUter/kəmˈpjuːtə/
photographPHOtograph/ˈfəʊtəɡrɑːf/
photographerphoTOgrapher/fəˈtɒɡrəfə/
understandunderSTAND/ˌʌndəˈstænd/
  • ✓

    I bought some baNAnas at the SUpermarket.

  • ✓

    My comPUter is TOO SLOW.

  • ✓

    She WANTS to be a phoTOgrapher.

4Dạng yếu: âm /ə/

Nhiều từ chức năng có hai cách phát âm: dạng mạnh (khi chúng ta nói riêng từ đó hoặc nhấn vào nó) và dạng yếu (trong lời nói bình thường, nhanh). Ở dạng yếu, nguyên âm thường biến thành /ə/ — âm ngắn, thả lỏng, gọi là schwa. Đây là âm phổ biến nhất trong tiếng Anh.

TừDạng yếu (bình thường)Ví dụ
a/ə/a cup of tea /ə ˈkʌp əv ˈtiː/
an/ən/an apple /ən ˈæpəl/
the/ðə/ (trước một nguyên âm: /ði/)the bus /ðə ˈbʌs/, the end /ði ˈend/
to/tə/ (trước một nguyên âm: /tu/)go to school /ɡəʊ tə ˈskuːl/
of/əv/a lot of people /ə ˈlɒt əv ˈpiːpəl/
for/fə/a present for Mum /fə ˈmʌm/
and/ənd/, /ən/ hoặc /n/fish and chips /ˌfɪʃ ən ˈtʃɪps/
from/frəm/a letter from Tom /frəm ˈtɒm/
at/ət/at home /ət ˈhəʊm/
some/səm/some milk /səm ˈmɪlk/

5Dạng yếu của động từ: can, was, were, do you

Trợ động từ và động từ be cũng có dạng yếu. Những dạng này rất quan trọng, vì chúng xuất hiện trong hầu hết mọi câu.

TừDạng mạnhDạng yếu (bình thường)
can/kæn//kən/ — I can swim. /aɪ kən ˈswɪm/
was/wɒz//wəz/ — It was cold. /ɪt wəz ˈkəʊld/
were/wɜː//wə/ — They were late. /ðeɪ wə ˈleɪt/
do you/duː juː//djə/ — Do you like it? /djə ˈlaɪk ɪt/
have/hæv//həv/ hoặc /əv/ — Where have you been?
are/ɑː//ə/ — Where are you going?
does/dʌz//dəz/ — What does he want?
  • ✓

    I can /kən/ play the PIano.

  • ✓

    WHERE was /wəz/ the PARty?

  • ✓

    We were /wə/ at HOME.

  • ✓

    WHAT do you /djə/ WANT for DINner?

6Can hay can't?

Nhiều người học thấy khó nghe ra sự khác nhau giữa can và can't, vì âm t ở cuối can't thường rất nhỏ. Trong tiếng Anh-Anh, dấu hiệu tốt nhất là nguyên âm và trọng âm. Can ở câu khẳng định là dạng yếu: /kən/, với một âm schwa ngắn, và động từ chính phía sau được nhấn. Can't ở câu phủ định là dạng mạnh: /kɑːnt/, với nguyên âm dài, và nó được nhấn.

Khẳng địnhPhủ định
I can SWIM. — /aɪ kən ˈswɪm/I CAN'T SWIM. — /aɪ ˈkɑːnt ˈswɪm/
She can COME. — /ʃi kən ˈkʌm/She CAN'T COME. — /ʃi ˈkɑːnt ˈkʌm/
We can HELP. — /wi kən ˈhelp/We CAN'T HELP. — /wi ˈkɑːnt ˈhelp/

7Khi nào chúng ta dùng dạng mạnh

Từ chức năng vẫn giữ dạng mạnh trong một vài trường hợp. Quan trọng nhất là: ở cuối câu hoặc trong câu trả lời ngắn, khi từ đó được nói riêng lẻ, và khi chúng ta nhấn mạnh nó hoặc muốn tạo sự đối lập.

Trường hợpVí dụ
ở cuối câuWhere are you from? /frɒm/
ở cuối câuWho are you waiting for? /fɔː/
ở cuối câuWhat are you looking at? /æt/
câu trả lời ngắn'Can you swim?' 'Yes, I can.' /kæn/
câu trả lời ngắn'Were they there?' 'Yes, they were.' /wɜː/
nhấn mạnhI CAN do it! (Đừng nói là tôi không làm được!) /kæn/
nhấn mạnhIt WAS a good idea, really! /wɒz/
  • ✓

    I'm from SPAIN. (/frəm/ — weak) → WHERE are you from? (/frɒm/ — strong, at the end)

  • ✓

    I was /wəz/ TIRED. → 'Were you TIRED?' 'Yes, I was.' /wɒz/

  • ✓

    I've GOT to GO to /tə/ SCHOOL. → I don't WANT to. /tuː/

8Trọng âm đối lập: I said BLUE, not green

Đôi khi chúng ta nhấn thêm vào một từ để thể hiện sự đối lập hoặc để sửa lời ai đó. Từ này trở thành từ mạnh nhất trong câu, kể cả khi nó là một từ chức năng. Chuyển trọng âm sang từ khác có thể làm thay đổi thông điệp.

  • ✓

    'Is your new car green?' 'No, it's BLUE.'

  • ✓

    I said TUESday, not Thursday.

  • ✓

    'Did Tom break the window?' 'No, I did. Sorry!'

  • ✓

    I'd like tea AND cake, please — not tea or cake!

  • ✓

    It's not MY phone. It's YOUR phone.

Một câu, nhiều thông điệp khác nhau

CâuThông điệp
I didn't take your pen.Người khác đã lấy nó.
I didn't take YOUR pen.Tôi đã lấy bút của người khác.
I didn't take your PEN.Tôi đã lấy một thứ khác của bạn.
I DIDN'T take your pen.Thật đấy, tôi không lấy! Bạn nhầm rồi.

9Luyện tập: từ dạng yếu đến cách nói tự nhiên

Một cách luyện tập hay là nói các từ được nhấn trước, với nhịp điệu rõ ràng. Sau đó thêm các từ yếu vào giữa, thật nhanh và nhỏ, mà không làm thay đổi nhịp.

Bước 1: chỉ các nhịp mạnhBước 2: cả câu
CUP … TEAa CUP of TEA /ə ˈkʌp əv ˈtiː/
GO … SHOPSI'm GOing to the SHOPS.
WAITing … BUSWe were WAITing for the BUS.
WHAT … WANTWHAT do you WANT?
SPEAK … FRENCHI can SPEAK FRENCH.

Trọng âm câu và dạng yếu: bài kiểm tra

Bài kiểm tra bằng tiếng Anh: như vậy bạn được luyện tiếng Anh.

Bài học này có ích không? Hãy chia sẻ với bạn bè hoặc với lớp của bạn.