1Có thật hay tưởng tượng?
Hãy so sánh hai câu. If I have time tomorrow, I'll help you — đây là tình huống có thật: có thể tôi sẽ có thời gian. If I had a car, I would drive you to the airport — đây là tình huống tưởng tượng: tôi không có ô tô. Câu điều kiện loại 2 đưa chúng ta ra khỏi thế giới thực, vào một thế giới "giả sử".
| Câu điều kiện loại 2 | Thực tế |
|---|---|
| If I had more money, I would travel round the world. | Tôi không có nhiều tiền. |
| If my flat was bigger, I'd get a dog. | Căn hộ của tôi nhỏ. |
| If I knew her number, I'd call her. | Tôi không biết số điện thoại của cô ấy. |
| If we lived by the sea, we'd swim every day. | Chúng tôi không sống ở gần biển. |
2Cấu trúc: if + quá khứ, would + động từ
Mệnh đề if dùng Past Simple (đuôi -ed với động từ có quy tắc, hoặc dạng quá khứ của động từ bất quy tắc). Mệnh đề chính dùng would + động từ nguyên mẫu. Would giống nhau với mọi ngôi, và khi nói, chúng ta thường rút gọn nó thành 'd. Dạng phủ định là wouldn't (would not).
| Mệnh đề if: Past Simple | Mệnh đề chính: would + động từ |
|---|---|
| If I won the lottery, | I'd buy a house for my parents. |
| If she spoke Spanish, | she would get the job. |
| If we didn't have homework, | we'd go to the cinema. |
| If you lived closer, | I'd visit you more often. |
| If he ate less sugar, | he wouldn't feel so tired. |
- ✓
If I had wings, I'd fly over the mountains.
- ✓
If it didn't rain so much here, we'd spend more time outside.
- ✓
If my phone worked, I'd call a taxi.
3Cách dùng 1: những tình huống không có thật ở hiện tại
Chúng ta dùng câu điều kiện loại 2 để nói về một tình huống ở hiện tại không có thật, và để hình dung mọi thứ sẽ khác đi như thế nào. Thường thì chúng ta đang ước tình huống ấy khác đi, hoặc đang giải thích vì sao mình không thể làm một việc gì đó.
- ✓
If I had a bike, I'd cycle to school. (I haven't got a bike.)
- ✓
If my brother was here, he'd know what to do. (He isn't here.)
- ✓
If I didn't have so much homework, I'd come to the party. (I have lots of homework.)
- ✓
If people recycled more, there would be less rubbish. (People don't recycle enough.)
- ✓
If I liked football, I'd go to the match with you. (I don't like football.)
4Cách dùng 2: tương lai khó xảy ra hoặc tưởng tượng
Chúng ta cũng dùng câu điều kiện loại 2 cho những tình huống trong tương lai về lý thuyết có thể xảy ra nhưng rất khó xảy ra, hoặc những điều chúng ta chỉ tưởng tượng cho vui: trúng xổ số, gặp một người nổi tiếng, trở nên vô hình.
- ✓
If I won a million pounds, I'd buy an island.
- ✓
If a famous film star came to our school, everyone would go crazy.
- ✓
If you could be any animal, what would you be?
- ✓
If aliens landed in your garden, what would you do?
Đôi khi cùng một tình huống có thể dùng câu điều kiện loại 1 hoặc loại 2. Người nói tự lựa chọn: câu điều kiện loại 1 cho thấy họ nghĩ đó là một khả năng có thật; câu điều kiện loại 2 cho thấy họ nghĩ điều đó khó xảy ra.
- ✓
If I get the job, I'll buy a new car.
Tôi nghĩ mình có cơ hội thật sự.
- ✓
If I got the job, I'd buy a new car.
Tôi không thật sự nghĩ là mình sẽ được nhận.
5were hay was?
Với động từ be, câu điều kiện loại 2 có một dạng đặc biệt: chúng ta có thể dùng were cho mọi ngôi, kể cả I, he, she và it. Đây là dạng truyền thống và trang trọng hơn. Trong lời nói thân mật hằng ngày, nhiều người nói was với I, he, she và it. Cả hai đều chấp nhận được, nhưng were an toàn hơn khi viết và khi đi thi.
| Trang trọng hơn | Lời nói thân mật |
|---|---|
| If I were taller, I'd play basketball. | If I was taller, I'd play basketball. |
| If she were here, she'd help us. | If she was here, she'd help us. |
| If it were cheaper, I'd buy it. | If it was cheaper, I'd buy it. |
Với you, we và they, chúng ta luôn dùng were: If you were older, you could drive. If they were here, we could start.
6If I were you…: đưa ra lời khuyên
Một cách rất thông dụng để khuyên ai đó là If I were you, I'd… (Nếu tôi là bạn, tôi sẽ…). Chúng ta tưởng tượng mình ở trong hoàn cảnh của người kia và nói điều mình sẽ làm. Trong cụm cố định này, chúng ta gần như luôn dùng were, không dùng was. Thường thì chúng ta chỉ nói I'd… hoặc I wouldn't… mà không cần mệnh đề if.
- ✓
If I were you, I'd talk to your teacher about it.
- ✓
If I were you, I wouldn't buy that phone. It's too expensive.
- ✓
I'd take an umbrella if I were you. It looks like rain.
- ✓
You look tired. I'd go to bed early tonight.
7could và might
Thay cho would, mệnh đề chính có thể dùng could (= would be able to, sẽ có thể) hoặc might (= would perhaps, có lẽ sẽ). Chúng ta cũng có thể dùng could trong mệnh đề if, với nghĩa "was / were able to" (có thể, có khả năng).
| Cấu trúc | Ví dụ |
|---|---|
| would (kết quả chắc chắn) | If I had more time, I'd learn Japanese. |
| could (= would be able to) | If I had more time, I could learn Japanese. |
| might (= would perhaps) | If I had more time, I might learn Japanese. |
| could trong mệnh đề if | If I could speak Japanese, I'd work in Tokyo. |
- ✓
If we had a car, we could go to the mountains at the weekend.
- ✓
If you practised more, you might win the competition.
- ✓
If I could live anywhere, I'd live in New Zealand.
- ✓
If she could drive, she wouldn't need to take the bus.
8Câu nghi vấn: What would you do if…?
Để hỏi về một tình huống tưởng tượng, hãy đặt would trước chủ ngữ trong mệnh đề chính. Mệnh đề if vẫn ở thì Past Simple. Những câu hỏi này rất được ưa chuộng khi luyện nói: chúng cho phép bạn thỏa sức tưởng tượng.
- ✓
What would you do if you found a wallet in the street?
- ✓
Where would you live if you could choose any city?
- ✓
Would you be angry if I borrowed your bike?
- ✓
If you met the Prime Minister, what would you say?
| Câu hỏi | Câu trả lời ngắn |
|---|---|
| Would you help me if I asked? | Yes, I would. / No, I wouldn't. |
| Would she go if she had the money? | Yes, she would. / No, she wouldn't. |
9Câu điều kiện loại 1 hay loại 2?
Sự khác biệt không nằm ở thời gian — cả hai đều nói về hiện tại hoặc tương lai. Sự khác biệt nằm ở chỗ tình huống thật đến mức nào. Câu điều kiện loại 1 dùng cho những tình huống có thật, có thể xảy ra. Câu điều kiện loại 2 dùng cho những tình huống tưởng tượng, không có thật hoặc khó xảy ra.
| Loại 1: có thật và có thể xảy ra | Loại 2: tưởng tượng hoặc khó xảy ra |
|---|---|
| If it rains tomorrow, we'll stay in. | If it never rained, plants would die. |
| If I see Jack at school, I'll tell him. | If I saw a ghost, I'd scream. |
| If you come to London, you can stay with us. | If I lived in London, I'd go to the theatre every week. |
| If I have time this evening, I'll call you. | If I had more free time, I'd learn to paint. |