Eenglish-tests.com
B1

Trật tự của tính từ

Khi đặt hai hay nhiều tính từ trước một danh từ, tiếng Anh có một trật tự cố định mà người bản ngữ làm theo mà không cần suy nghĩ: a lovely small old wooden box, không bao giờ là a wooden old small lovely box. Trật tự này không phải ngẫu nhiên: chúng ta bắt đầu bằng những từ chung chung (nhận xét của mình) và kết thúc bằng những thông tin rất cụ thể (sự vật được làm bằng gì và dùng để làm gì). Trong bài này, bạn sẽ học toàn bộ trật tự, lý do của nó, bao nhiêu tính từ thì nghe tự nhiên, khi nào dùng dấu phẩy và "and", và những lỗi người học hay mắc nhất.

1Tính từ đứng trước danh từ: nhắc lại nhanh

Bạn đã biết rằng trong tiếng Anh, tính từ thường đứng trước danh từ (a red car, không nói a car red) và không bao giờ thay đổi với danh từ số nhiều (two red cars). Điều này ngược với tiếng Việt, nơi tính từ đứng sau danh từ ("một chiếc xe màu đỏ"). Với một tính từ thì không có gì phải quyết định. Câu hỏi là điều gì xảy ra khi chúng ta muốn nói hai, ba hay nhiều điều hơn về cùng một danh từ. Trong nhiều ngôn ngữ, bạn có thể thay đổi vị trí các tính từ khá tự do. Trong tiếng Anh thì không: nếu bạn đổi trật tự, cụm từ sẽ nghe lạ hoặc thậm chí sai đối với người bản ngữ.

determiner (a / the / my / two…) + adjective + adjective + noun
  • ✓

    We stayed in a beautiful old farmhouse.

  • ✓

    My dad bought a small black car.

  • ✓

    She was wearing a long blue woollen scarf.

  • ✓

    They live in a big modern flat near the centre.

  • ✗

    We stayed in an old beautiful farmhouse.

    Nhận xét đứng trước: a beautiful old farmhouse.

2Trật tự thông thường

Dưới đây là trật tự mà phần lớn sách ngữ pháp đưa ra. Bạn sẽ hầu như không bao giờ cần cả tám nhóm trong một cụm từ, nhưng bảng này cho thấy mỗi loại tính từ đứng ở đâu. Hãy học các nhóm, chứ không chỉ học danh sách từ: khi gặp một tính từ mới, hãy tự hỏi nó thuộc nhóm nào.

Từ đầu tiên (xa danh từ) đến cuối cùng (sát danh từ)

NhómVí dụTrong một cụm từ
1 nhận xét (opinion)lovely, nice, beautiful, horrible, funny, deliciousa lovely day
2 kích cỡ (size)big, small, tiny, huge, tall, long, shorta tiny puppy
3 tuổi, độ mới cũ (age)old, new, young, ancient, modernan old castle
4 hình dạng (shape)round, square, flat, thin, widea round table
5 màu sắc (colour)red, dark blue, pale green, blacka red kite
6 nguồn gốc (origin)Italian, Japanese, British, Frencha Japanese garden
7 chất liệu (material)wooden, plastic, metal, cotton, golda wooden spoon
8 mục đích (purpose)sleeping, swimming, football, kitchena sleeping bag
  • ✓

    a nice new red bike

    nhận xét + tuổi + màu sắc

  • ✓

    a huge round wooden table

    kích cỡ + hình dạng + chất liệu

  • ✓

    some delicious Italian ice cream

    nhận xét + nguồn gốc

  • ✓

    a beautiful old Chinese vase

    nhận xét + tuổi + nguồn gốc

  • ✓

    a small green plastic box

    kích cỡ + màu sắc + chất liệu

  • ✓

    a pair of old black football boots

    tuổi + màu sắc + mục đích

3Vì sao lại có trật tự này? Từ chung đến cụ thể

Trật tự này có logic của nó. Những tính từ đứng gần danh từ nhất là những tính từ bền vững nhất và "gắn liền" nhất với sự vật. A wooden box là một loại hộp; nó sẽ luôn bằng gỗ. Những tính từ đứng xa danh từ thì chung chung hơn, và một số chỉ là cảm nhận của ai đó. Cái hộp có đẹp không? Có thể bạn thấy đẹp, còn tôi thì không. Vì vậy, nhận xét đứng đầu, còn những sự thật chắc chắn đứng cuối. Thú vị là trong tiếng Việt, trật tự này thường gần như đảo ngược, vì tính từ đứng sau danh từ: "một cái hộp gỗ cũ nhỏ xinh" — từ gắn liền nhất (gỗ) vẫn đứng sát danh từ, còn nhận xét (xinh) đứng xa nhất.

Xa danh từGần danh từ
nhận xét: có thể khác nhau tùy ngườichất liệu và mục đích: đúng với mọi người, mọi lúc
kích cỡ và tuổi: có thể thay đổi (chó con lớn lên, xe ô tô cũ đi)nguồn gốc: pho mát Pháp thì luôn là của Pháp
lovely, small, old …… French, wooden, sleeping + noun

Vì vậy, nếu bạn không chắc, hãy dùng cách kiểm tra này: một tính từ càng cho bạn biết sự vật thuộc LOẠI nào thì nó càng đứng gần danh từ. A kitchen table, a sports car, a cotton T-shirt — những cụm này gần như là tên của các loại sự vật. Một từ chỉ nhận xét như nice hay horrible không cho chúng ta biết gì về loại sự vật, nên nó đứng ở đầu.

  • ✓

    a horrible cold rainy day

    Cảm nhận của tôi đứng trước, sau đó là những sự thật về thời tiết.

  • ✓

    an interesting new science museum

    science museum là một loại bảo tàng.

  • ✓

    a comfortable leather sofa

  • ✗

    a leather comfortable sofa

    Nhận xét đứng trước chất liệu: a comfortable leather sofa.

4Nhận xét trước, sự thật sau

Quy tắc quan trọng nhất cũng là quy tắc dễ nhất: tính từ chỉ nhận xét đứng trước tất cả các tính từ chỉ sự thật. Tính từ chỉ nhận xét nói lên suy nghĩ của bạn về một điều gì đó: good, bad, nice, lovely, beautiful, ugly, wonderful, horrible, delicious, boring, exciting, comfortable, strange, perfect. Tính từ chỉ sự thật nói về những điều bạn có thể nhìn thấy hoặc đo được: kích cỡ, tuổi, hình dạng, màu sắc, nơi xuất xứ, chất liệu.

ĐúngSai
a lovely big gardena big lovely garden
a wonderful old filman old wonderful film
delicious French breadFrench delicious bread
a strange green lighta green strange light
a comfortable cotton T-shirta cotton comfortable T-shirt

5Ở giữa: kích cỡ, tuổi, hình dạng và màu sắc

Sau nhận xét là những tính từ mô tả hình thức bên ngoài của sự vật. Kích cỡ thường đứng trước, rồi đến tuổi, rồi hình dạng, rồi màu sắc. Màu sắc luôn đứng cuối trong nhóm này: nó đứng sau kích cỡ, tuổi và hình dạng, nhưng trước nguồn gốc và chất liệu.

Trật tựVí dụ
kích cỡ + tuổia big old house, a little new puppy
kích cỡ + màu sắca small black cat, long brown hair
tuổi + màu sắcan old grey coat, a new pink dress
hình dạng + màu sắca round white plate, a square yellow box
kích cỡ + hình dạnga large round mirror, a long thin stick
màu sắc + nguồn gốca red Italian car, green Irish fields

Những tính từ mô tả cảm giác khi chạm vào sự vật hoặc tình trạng của nó — hot, cold, wet, dry, heavy, soft, clean, broken — thường được gọi là "tính chất vật lý". Chúng thường đứng gần kích cỡ và tuổi, trước hình dạng và màu sắc: a heavy black bag, a soft white towel, a big wet dog, a hot sunny afternoon.

  • ✓

    Grandpa has got short white hair.

  • ✓

    There's a tall old tree at the end of our street.

  • ✓

    She bought a little round blue teapot.

  • ✓

    He dried the dog with a soft yellow towel.

  • ✓

    My sister has got long brown hair and big blue eyes.

6Sát danh từ: nguồn gốc, chất liệu và mục đích

Ba nhóm cuối cùng đứng gần danh từ nhất. Nguồn gốc cho biết sự vật đến từ đâu (Italian, Mexican, British). Chất liệu cho biết nó được làm bằng gì (wooden, plastic, metal, cotton, silk, gold). Mục đích cho biết nó dùng để làm gì (a running shoe = giày để chạy). Thứ tự của chúng luôn giống nhau: nguồn gốc, rồi chất liệu, rồi mục đích.

  • ✓

    a Swiss silver watch

    nguồn gốc + chất liệu

  • ✓

    an Indian cotton shirt

    nguồn gốc + chất liệu

  • ✓

    a plastic lunch box

    chất liệu + mục đích

  • ✓

    an old leather football

    tuổi + chất liệu + mục đích

  • ✓

    a beautiful Spanish guitar

    nhận xét + nguồn gốc, rồi đến danh từ

Để nói về chất liệu, chúng ta thường dùng một danh từ chứ không phải tính từ: a cotton shirt, a gold ring, a glass bottle, a paper bag, a stone wall. Một số chất liệu cũng có tính từ đuôi -en: wooden (wood), woollen (wool), golden. Chúng ta thường nói a wooden chair và a woollen jumper, nhưng a gold watch (golden thường có nghĩa là "màu vàng óng": golden hair, golden sand).

Chất liệuVí dụ
danh từ được dùng như tính từa plastic cup, a metal box, a silk scarf
tính từ đuôi -ena wooden spoon, a woollen hat
gold, silvera gold ring, a silver necklace

7Từ chỉ mục đích và danh từ ghép: a sleeping bag

Từ chỉ mục đích thường là một danh từ hoặc một dạng -ing ghép với danh từ chính để tạo thành danh từ ghép: a sleeping bag (túi để ngủ), a swimming pool, a running shoe, a tennis racket, a kitchen table, a school bus, a birthday cake. Hai từ này hoạt động như MỘT từ. Đó là lý do không có tính từ nào khác có thể chen vào giữa chúng: tất cả các tính từ khác đứng trước cả danh từ ghép.

opinion / size / colour … + [sleeping bag]
ĐúngSai
a warm blue [sleeping bag]a sleeping warm blue bag
a new outdoor [swimming pool]a swimming new outdoor pool
a big wooden [kitchen table]a kitchen big wooden table
expensive white [running shoes]running expensive white shoes

Hãy chú ý rằng từ đuôi -ing trong danh từ ghép không phải là tính từ đuôi -ing. A sleeping baby là em bé đang ngủ (một tính từ bình thường). A sleeping bag thì không ngủ: đó là chiếc túi ĐỂ ngủ. Bạn cũng có thể nhận ra sự khác biệt khi phát âm: trong danh từ ghép, chúng ta nhấn trọng âm vào từ đầu tiên — a SLEEPing bag, a SWIMming pool.

8Từ hạn định, số đếm, very và a / an

Đứng trước tất cả các tính từ là từ hạn định: a, an, the, my, your, this, those, some, every… Số đếm đứng sau từ hạn định nhưng trước các tính từ. Những từ chỉ thứ tự như first, next và last đứng trước các số đếm khác.

the / my / those + (first / last) + number + adjectives + noun
  • ✓

    my two lovely little cats

  • ✓

    those three big old trees

  • ✓

    the first two sunny days of spring

  • ✓

    the last few warm evenings

  • ✗

    two my cats

    Từ hạn định đứng đầu tiên: my two cats. (Tiếng Việt nói "hai con mèo của tôi", nhưng tiếng Anh thì my đứng trước.)

Những từ như very, really, quite và too đứng ngay trước tính từ mà chúng bổ nghĩa — không đứng trước danh từ: a very old house, a big really expensive car. Và hãy nhớ rằng dùng a hay an phụ thuộc vào âm ĐẦU TIÊN đứng sau nó, nên mạo từ có thể thay đổi khi bạn đổi tính từ đứng đầu.

Cụm từVì sao dùng a hay an?
an old red busold bắt đầu bằng một nguyên âm
a lovely old umbrellalovely bắt đầu bằng một phụ âm
an expensive new phoneexpensive bắt đầu bằng một nguyên âm
a huge old elephanthuge bắt đầu bằng một phụ âm

9Bao nhiêu tính từ thì nghe tự nhiên?

Trong văn nói và văn viết hằng ngày, hai tính từ trước một danh từ là rất phổ biến, và ba tính từ cũng ổn. Từ bốn tính từ trở lên, cụm từ bắt đầu nghe như một danh sách trong catalogue cửa hàng. Người viết giỏi thường không chồng chất nhiều tính từ. Thay vào đó, họ đặt một phần thông tin sau danh từ, hoặc trong câu thứ hai, hoặc sau động từ be.

Quá nhiều tính từ trước danh từTốt hơn
a lovely small old round brown wooden tablea lovely old wooden table. It's small, round and brown.
a big new white Japanese plastic toy robota big new robot from Japan. It's white and made of plastic.
a horrible cold dark wet November daya cold, dark day in November. It was horrible and wet.
  • ✓

    We had a lovely long holiday.

    Hai tính từ: tự nhiên.

  • ✓

    She found a tiny brown wooden box.

    Ba tính từ: vẫn tự nhiên.

  • ✓

    My cousin has a cat with green eyes and soft grey fur.

    Chia các tính từ cho nhiều danh từ khác nhau nghe hay hơn.

10Dấu phẩy và "and"

Trước danh từ, các tính từ thuộc những nhóm KHÁC NHAU thường không có dấu phẩy và không có "and" ở giữa: a big black dog, a nice old man. Các tính từ giống như những lớp chồng lên nhau: trước tiên là black dog, sau đó là a big black dog. Nhưng khi hai tính từ thuộc CÙNG một nhóm và mô tả danh từ theo cùng một cách, chúng ta có thể đặt dấu phẩy giữa chúng. Dấu phẩy khi đó có nghĩa giống "and".

Khác nhóm: không có dấu phẩyCùng loại: có thể có dấu phẩy
a lovely warm day (nhận xét + tính chất)a long, hot day (hai tính chất của ngày)
a tall young man (kích cỡ + tuổi)a kind, helpful teacher (hai nhận xét)
a small white house (kích cỡ + màu sắc)a dark, quiet street (hai tính chất)

Với màu sắc, chúng ta dùng and khi một vật có hai màu trở lên: a black and white cat (con mèo có cả hai màu), a red and yellow flag. Với ba màu: a red, white and blue flag. Khi không có "and", từ chỉ màu thứ nhất bổ nghĩa cho từ thứ hai: a dark blue coat, a light green dress.

Sau động từ be (và look, seem, feel, become…), các tính từ không đứng trước danh từ, nên quy tắc trật tự không còn quan trọng lắm. Ở đây chúng ta nối chúng bằng and: hai tính từ thì dùng and, ba tính từ trở lên thì dùng dấu phẩy và "and" trước tính từ cuối cùng.

  • ✓

    The day was long and hot.

  • ✓

    Our new teacher is kind and funny.

  • ✓

    The house looked big, old and empty.

  • ✗

    The soup was hot delicious.

    Sau be, chúng ta cần "and": hot and delicious. (Tiếng Việt nói "Súp nóng, ngon", nhưng tiếng Anh cần and.)

  • ✓

    My bedroom is small, but it's warm and comfortable.

11Những lỗi thường gặp

Trong tiếng Việt, tính từ đứng sau danh từ và trật tự của chúng thường gần như ngược với tiếng Anh, nên người Việt hay giữ trật tự quen thuộc trong đầu hoặc đặt tính từ sau danh từ. Một vấn đề phổ biến khác là đặt dấu phẩy hoặc "and" giữa tất cả các tính từ, như trong một danh sách. Hãy kiểm tra những lỗi sau trong bài viết của chính bạn.

Trật tự của tính từ: bài kiểm tra

Bài kiểm tra bằng tiếng Anh: như vậy bạn được luyện tiếng Anh.

GameFix the mistake: The order of adjectivesFind the mistake in each sentence and choose the right word.Play →

Bài học này có ích không? Hãy chia sẻ với bạn bè hoặc với lớp của bạn.