1Present Perfect là gì?
Nhiều ngôn ngữ chỉ có một thì quá khứ; tiếng Việt thậm chí không thay đổi động từ, mà chỉ thêm "đã", "rồi", "vừa" khi cần. Tiếng Anh có hai thì quá khứ thông dụng: Past Simple và Present Perfect. Past Simple kể lại một câu chuyện về một khoảng thời gian đã kết thúc: I lost my keys yesterday. Present Perfect là một thì hiện tại có nhìn lại quá khứ. Hành động đã xảy ra trước bây giờ, nhưng chúng ta quan tâm đến kết quả hoặc trải nghiệm ở hiện tại — chứ không quan tâm chính xác nó xảy ra khi nào.
| Present Perfect | Ý nghĩa ở hiện tại |
|---|---|
| I've lost my keys. | Bây giờ tôi không mở được cửa. |
| She has broken her arm. | Bây giờ tay cô ấy đang bó bột. |
| We've finished our homework. | Bây giờ chúng tôi rảnh. |
| Have you ever been to Italy? | Trong đời bạn đã có trải nghiệm này chưa? |
Dùng have với I, you, we và they, và has với he, she và it (và bất kỳ một người hay một vật nào). Ở đây have và has là trợ động từ — chúng không có nghĩa là "có". Ý nghĩa nằm ở quá khứ phân từ (finished, seen, eaten…).
| Chủ ngữ | have / has | Ví dụ |
|---|---|---|
| I / you / we / they | have + phân từ | They have visited London twice. |
| he / she / it | has + phân từ | My dad has cooked dinner. |
2Dạng rút gọn, câu phủ định và câu hỏi
Khi nói, chúng ta dùng dạng rút gọn: I've, you've, we've, they've, he's, she's, it's. Trong câu phủ định, chúng ta thêm not: haven't và hasn't. Để đặt câu hỏi, chúng ta đặt have hoặc has trước chủ ngữ. Chúng ta không dùng do, does hay did.
| I / you / we / they | he / she / it | |
|---|---|---|
| Khẳng định | I've seen it. | She's seen it. |
| Phủ định | I haven't seen it. | She hasn't seen it. |
| Câu hỏi | Have you seen it? | Has she seen it? |
| Câu trả lời ngắn | Yes, I have. / No, I haven't. | Yes, she has. / No, she hasn't. |
- ✓
We've bought a new sofa.
- ✓
Tom hasn't called me.
- ✓
Have you finished your dinner? — Yes, I have.
- ✓
What have you done to your hair? It looks great!
3Quá khứ phân từ: động từ có quy tắc
Với động từ có quy tắc, quá khứ phân từ giống với dạng Past Simple: chúng ta thêm -ed. Các quy tắc chính tả cũng giống nhau.
| Quy tắc | Ví dụ |
|---|---|
| hầu hết động từ + ed | work → worked, visit → visited, watch → watched |
| động từ tận cùng bằng -e + d | live → lived, like → liked, dance → danced |
| phụ âm + y → ied | study → studied, try → tried, carry → carried |
| động từ ngắn tận cùng bằng nguyên âm + phụ âm → gấp đôi phụ âm cuối | stop → stopped, plan → planned, (tiếng Anh-Anh) travel → travelled |
- ✓
I've finished my project.
- ✓
She's tidied her room.
- ✓
They've stopped the game because of the rain.
4Quá khứ phân từ: động từ bất quy tắc
Động từ bất quy tắc có những dạng đặc biệt. Đôi khi quá khứ phân từ giống với dạng Past Simple (buy – bought – bought). Đôi khi nó khác (see – saw – seen). Bạn cần học thuộc chúng — cột thứ ba trong bảng động từ bất quy tắc chính là quá khứ phân từ.
Những động từ bất quy tắc thông dụng
| Động từ nguyên mẫu | Past Simple | Quá khứ phân từ |
|---|---|---|
| be | was / were | been |
| go | went | gone / been |
| do | did | done |
| see | saw | seen |
| eat | ate | eaten |
| write | wrote | written |
| take | took | taken |
| break | broke | broken |
| forget | forgot | forgotten |
| give | gave | given |
| speak | spoke | spoken |
| fly | flew | flown |
| have | had | had |
| make | made | made |
| buy | bought | bought |
| lose | lost | lost |
| find | found | found |
| meet | met | met |
| read | read /red/ | read /red/ |
| come | came | come |
- ✓
Have you eaten sushi?
- ✓
I've written three emails this morning.
- ✓
Oh no! I've forgotten my homework.
- ✓
My friends have come to help me.
5Trải nghiệm trong cuộc sống: ever và never
Chúng ta thường dùng Present Perfect để nói về những trải nghiệm trong cuộc sống cho đến bây giờ. Chúng ta không nói việc đó xảy ra khi nào, vì thời gian không quan trọng — chỉ có trải nghiệm là quan trọng. Trong câu hỏi, chúng ta dùng ever (= bất cứ lúc nào trong đời bạn, giống "đã bao giờ… chưa"). Trong câu trả lời, chúng ta dùng never (= chưa bao giờ).
- ✓
Have you ever been to Scotland? — Yes, I have. / No, I haven't.
- ✓
Has she ever ridden a horse?
- ✓
I've never eaten snails.
- ✓
My grandma has never used a computer.
- ✓
We've visited Paris three times.
- ✓
This is the best pizza I've ever eaten!
Ever và never đứng giữa have/has và quá khứ phân từ. Never đã mang nghĩa phủ định, nên chúng ta không dùng nó với haven't hay hasn't. Trong câu trả lời khẳng định, chúng ta không dùng ever: Yes, I've been there. ✗ Yes, I've ever been there.
6Been hay gone?
Động từ go có hai quá khứ phân từ. Gone có nghĩa là người đó đã đi đến một nơi nào đó và vẫn còn ở đó (hoặc đang trên đường đi) — bây giờ không có ở đây. Been có nghĩa là người đó đã đi đến một nơi nào đó và đã quay về. Vì vậy chúng ta dùng been cho những trải nghiệm trong cuộc sống: Have you ever been to Spain?
| Câu | Ý nghĩa |
|---|---|
| Anna has gone to the shops. | Bây giờ cô ấy đang ở cửa hàng, hoặc đang trên đường đi. Cô ấy không có ở đây. |
| Anna has been to the shops. | Cô ấy đã đi cửa hàng và đã quay về. Đây là những túi đồ! |
| They've gone to Greece. | Bây giờ họ đang ở Hy Lạp, đi nghỉ. |
| They've been to Greece. | Họ đã từng đến Hy Lạp vào một lúc nào đó và đã quay về. |
- ✓
Where's Dad? — He's gone to work.
- ✓
I've been to the dentist. My teeth are fine.
- ✓
Have you ever been to Wales?
7Just: vừa mới
Just có nghĩa là "vừa mới, cách đây rất ít lâu". Trong tiếng Anh-Anh, nó rất hay đi với Present Perfect, khi báo tin và nói về những việc vừa xảy ra. Just đứng giữa have/has và quá khứ phân từ.
- ✓
I've just had lunch, so I'm not hungry.
- ✓
The film has just started. Sit down!
- ✓
Guess what! Ella has just passed her driving test!
- ✓
We've just got home.
8Already và yet
Already có nghĩa là "rồi, trước bây giờ" hoặc "sớm hơn ta nghĩ". Chúng ta dùng nó trong câu khẳng định, và nó đứng giữa have/has và phân từ. Yet có nghĩa là "cho đến bây giờ" và cho thấy ta đang chờ việc gì đó xảy ra (giống như "chưa"). Chúng ta chỉ dùng nó trong câu phủ định và câu hỏi, và nó đứng ở cuối câu.
| Từ | Loại câu | Vị trí và ví dụ |
|---|---|---|
| already | khẳng định | I've already done my homework. |
| yet | phủ định | I haven't done my homework yet. |
| yet | câu hỏi | Have you done your homework yet? |
- ✓
Do you want to see the film? — No, thanks. I've already seen it.
- ✓
Is Mark here? — No, he hasn't arrived yet.
- ✓
Have you bought the tickets yet?
- ✓
It's only nine o'clock and she's already finished her work!
- ✓
The letter hasn't come yet. Maybe tomorrow.
9Present Perfect hay Past Simple?
Đây là điểm khác biệt quan trọng nhất ở trình độ A2. Nếu ta nói hoặc hỏi việc gì đó xảy ra khi nào, với một thời gian đã kết thúc (yesterday, last week, in 2020, two days ago, when I was a child), ta phải dùng Past Simple. Nếu không nói thời gian, hoặc thời gian không quan trọng, và ta đang nghĩ về hiện tại, ta dùng Present Perfect. Trong tiếng Việt, cả hai đều có thể dịch bằng "đã", nên hãy chú ý đến từ chỉ thời gian.
| Present Perfect (không có thời gian đã kết thúc) | Past Simple (có thời gian đã kết thúc) |
|---|---|
| I've seen this film. | I saw this film last week. |
| She's lost her phone. | She lost her phone yesterday. |
| Have you been to Paris? | When did you go to Paris? |
| They've just arrived. | They arrived ten minutes ago. |
| I've never met him. | I met him in 2022. |
Từ chỉ thời gian
| Đi với Present Perfect | Đi với Past Simple |
|---|---|
| ever, never | yesterday, last night |
| just, already, yet | last week / month / year |
| today, this week (chưa kết thúc) | two days ago, an hour ago |
| (không có từ chỉ thời gian) | in 2019, on Monday, when I was young |