1Chủ ngữ + động từ + tân ngữ
Chủ ngữ là người hoặc vật thực hiện hành động. Nó đứng đầu câu. Động từ là hành động (hoặc trạng thái), và nó đứng ngay sau chủ ngữ. Tân ngữ là người hoặc vật nhận hành động, và nó đứng sau động từ. Nhiều ngôn ngữ khác có thể đổi chỗ các thành phần này, nhưng tiếng Anh thì không: vị trí cho chúng ta biết nghĩa của câu.
| Chủ ngữ | Động từ | Tân ngữ |
|---|---|---|
| I | like | pizza. |
| My brother | plays | the guitar. |
| We | watch | TV in the evening. |
| Sara | speaks | three languages. |
| The children | love | their teacher. |
- ✓
The dog sees the cat.
Con chó thực hiện hành động.
- ✓
The cat sees the dog.
Bây giờ con mèo thực hiện hành động. Nghĩa đã khác!
- ✗
Pizza I like.
Tân ngữ không được đứng đầu câu.
- ✗
I pizza like.
Động từ đứng trước tân ngữ.
Một số động từ không cần tân ngữ: I sleep. She works. The baby is crying. Khi đó câu chỉ gồm chủ ngữ + động từ, hoặc chủ ngữ + động từ + thông tin khác (She works in a bank).
2Tiếng Anh cần có chủ ngữ
Trong tiếng Việt, chúng ta thường bỏ chủ ngữ khi đã rõ nghĩa ("Đang mưa", "Bảy giờ rồi", "Ở nhà"). Trong tiếng Anh, gần như câu nào cũng cần chủ ngữ. Khi nói về thời tiết, giờ giấc, ngày tháng và khoảng cách, không có người hay vật cụ thể nào, nên chúng ta dùng it làm chủ ngữ "rỗng" (không mang nghĩa).
| Tình huống | Ví dụ |
|---|---|
| thời tiết | It is raining. It's cold today. |
| giờ giấc | It's seven o'clock. |
| thứ và ngày tháng | It's Monday. It's the 3rd of June. |
| khoảng cách | It's two kilometres to the station. |
| nhận xét về một tình huống | It's nice to meet you. It's easy. |
- ✗
Is raining.
Thiếu chủ ngữ.
- ✓
It is raining.
- ✗
Is a big city.
Thành phố nào? Chúng ta cần chủ ngữ.
- ✓
It is a big city. / London is a big city.
- ✗
Where is Tom? — Is at home.
- ✓
Where is Tom? — He is at home.
3Tính từ: trước danh từ hoặc sau be
Tính từ miêu tả danh từ: big, old, beautiful, red. Trong tiếng Anh, tính từ thường có hai vị trí. Nó đứng trước danh từ (a red car) hoặc sau động từ be (The car is red). Tính từ không bao giờ đứng sau danh từ. Đây là điểm ngược hẳn với tiếng Việt: chúng ta nói "xe đỏ", "ngôi nhà to" (tính từ đứng sau), còn tiếng Anh nói a red car, a big house.
| Trước danh từ | Sau be |
|---|---|
| a big house | The house is big. |
| an old man | He is old. |
| cold water | The water is cold. |
| a beautiful city | Paris is beautiful. |
| happy children | The children are happy. |
4Tính từ không có dạng số nhiều
Trong nhiều ngôn ngữ, tính từ thay đổi theo danh từ số nhiều hoặc theo giống đực, giống cái. Trong tiếng Anh, tính từ không bao giờ thay đổi: nó giống nhau cho một vật hay nhiều vật, cho đàn ông hay phụ nữ — giống như trong tiếng Việt. Chỉ có danh từ mới thêm -s ở số nhiều.
| Một | Nhiều |
|---|---|
| a new book | two new books |
| a small dog | three small dogs |
| an expensive car | expensive cars |
| He is tall. | They are tall. |
5Very + tính từ
Very làm cho tính từ mạnh hơn (giống "rất"). Nó luôn đứng ngay trước tính từ: very + tính từ. Nếu sau đó có danh từ, trật tự là a/an + very + tính từ + danh từ. Chúng ta không dùng very với động từ: với động từ, ta dùng very much ở cuối câu.
- ✓
The film is very good.
- ✓
It's a very small flat.
- ✓
She's a very good cook.
- ✓
I'm very hungry. Let's eat!
- ✗
It is good very.
very đứng trước tính từ. Đừng đặt very ở cuối như "hay lắm" trong tiếng Việt.
- ✗
I very like football.
Với động từ: I like football very much.
6Nơi chốn trước thời gian
Cuối câu thường có nơi chốn (ở đâu?) và thời gian (khi nào?). Trật tự thông thường là: động từ + tân ngữ + nơi chốn + thời gian. Cách nhớ đơn giản: nói "ở đâu" trước, rồi mới nói "khi nào". Cụm từ chỉ thời gian cũng có thể đứng ở đầu câu (giống tiếng Việt: "Hằng ngày tôi đi học"), nhưng không được đứng giữa động từ và tân ngữ.
| Chủ ngữ + động từ (+ tân ngữ) | Nơi chốn | Thời gian |
|---|---|---|
| I go | to school | every day. |
| We have lunch | at home | on Sundays. |
| She meets her friends | in the park | after school. |
| They play football | in the garden | at the weekend. |
- ✗
I go every day to school.
Nơi chốn đứng trước thời gian.
- ✓
I go to school every day.
- ✓
Every day I go to school.
Thời gian ở đầu câu cũng đúng.
- ✗
I every day go to school.
Cụm từ chỉ thời gian không đứng giữa chủ ngữ và động từ.
7Trạng từ chỉ tần suất: always, usually, never
Trạng từ chỉ tần suất cho biết một việc xảy ra thường xuyên đến mức nào: always, usually, often, sometimes, rarely, never. Vị trí của chúng phụ thuộc vào động từ. Chúng đứng trước động từ thường (I always get up early), nhưng sau động từ be (I am always tired).
| Với động từ thường: đứng trước | Với be: đứng sau |
|---|---|
| I always walk to work. | I'm always on time. |
| She usually has tea. | She's usually at home in the evening. |
| We often eat pasta. | We're often busy. |
| They never watch TV. | They're never late. |
Trong câu phủ định và câu hỏi với do/does, trạng từ đứng trước động từ chính: I don't often go out. Do you usually walk to school? Sometimes thì đặc biệt: nó cũng có thể đứng ở đầu hoặc cuối câu: Sometimes I cook. I cook sometimes.
8Câu phủ định
Trong câu phủ định, từ not (hoặc n't) đứng sau động từ be, hoặc sau trợ động từ do và does. Với do/does, động từ chính đứng tiếp theo ở dạng nguyên mẫu. Phần còn lại của câu giữ trật tự bình thường. Trong tiếng Việt, chúng ta chỉ cần thêm "không" trước động từ ("Tôi không thích cá"), nhưng tiếng Anh cần trợ động từ: I don't like fish.
| Động từ | Trật tự câu phủ định | Ví dụ |
|---|---|---|
| be | chủ ngữ + am / is / are + not | She isn't at home. |
| động từ khác | chủ ngữ + do / does + not + động từ | I don't like fish. |
| động từ khác (he, she, it) | chủ ngữ + does + not + động từ | He doesn't drive a car. |
9Câu hỏi: trật tự thay đổi
Trong câu hỏi, trật tự khác với câu khẳng định. Với be, chúng ta đặt động từ trước chủ ngữ: You are tired → Are you tired? Với các động từ khác, chúng ta đặt do hoặc does trước chủ ngữ, còn động từ chính vẫn đứng sau chủ ngữ. Từ để hỏi (what, where, when…) đứng ở ngay đầu câu. Trong tiếng Việt, câu hỏi thường chỉ thêm "không", "à" ở cuối và từ để hỏi có thể đứng cuối ("Cô ấy ở đâu?"), nhưng tiếng Anh phải đổi trật tự: Where is she?
| Loại câu | Trật tự câu hỏi | Ví dụ |
|---|---|---|
| be: yes/no | be + chủ ngữ + …? | Is she a teacher? |
| be: wh- | từ để hỏi + be + chủ ngữ? | Where is she? |
| động từ khác: yes/no | do / does + chủ ngữ + động từ? | Do you like tea? |
| động từ khác: wh- | từ để hỏi + do / does + chủ ngữ + động từ? | What does he eat? |
10Xây dựng câu từng bước
Chúng ta hãy xây dựng một câu và thêm từng phần một. Hãy xem mỗi phần mới vào đúng vị trí của nó như thế nào. Chủ ngữ và động từ luôn đi cùng nhau ở đầu câu; tính từ đứng trước danh từ của nó; trạng từ chỉ tần suất đứng trước động từ; nơi chốn và thời gian đứng ở cuối.
| Bước | Câu |
|---|---|
| chủ ngữ + động từ | My sister drinks. |
| + tân ngữ | My sister drinks coffee. |
| + tính từ | My sister drinks black coffee. |
| + trạng từ chỉ tần suất | My sister always drinks black coffee. |
| + nơi chốn | My sister always drinks black coffee at work. |
| + thời gian | My sister always drinks black coffee at work in the morning. |
Cùng câu đó ở dạng phủ định và câu hỏi
| Dạng | Câu |
|---|---|
| phủ định | My sister doesn't drink black coffee at work. |
| câu hỏi yes/no | Does your sister drink black coffee at work? |
| câu hỏi wh- | What does your sister drink at work? |