1Chủ ngữ và tân ngữ
Trong một câu tiếng Anh thông thường, chủ ngữ đứng đầu: đó là người hoặc vật thực hiện hành động. Sau đó là động từ. Sau động từ thường có tân ngữ: người hoặc vật "nhận" hành động. Trong tiếng Anh, vị trí trong câu cho biết vai trò của từ: trước động từ = chủ ngữ, sau động từ = tân ngữ.
- ✓
Tom likes Anna.
Tom = chủ ngữ, Anna = tân ngữ
- ✓
Anna likes Tom.
Anna = chủ ngữ, Tom = tân ngữ
- ✓
He likes her.
he = đại từ chủ ngữ, her = đại từ tân ngữ
- ✓
She likes him.
she = đại từ chủ ngữ, him = đại từ tân ngữ
Danh từ không thay đổi: Tom vẫn là Tom dù đứng trước hay sau động từ. Nhưng phần lớn đại từ có một dạng khác khi ở vị trí tân ngữ. Vì vậy, chúng ta cần học hai danh sách.
2Các đại từ tân ngữ
| Đại từ chủ ngữ | Đại từ tân ngữ | Ví dụ |
|---|---|---|
| I | me | Can you help me? |
| you | you | I love you. |
| he | him | Do you know him? |
| she | her | Call her tonight. |
| it | it | I like it. |
| we | us | Wait for us! |
| they | them | I see them every day. |
Có hai đại từ không thay đổi: you và it giống nhau ở cả hai vị trí. Bạn biết chúng là chủ ngữ hay tân ngữ nhờ vị trí trong câu: You know Tom. (chủ ngữ) — Tom knows you. (tân ngữ). It is big. (chủ ngữ) — I want it. (tân ngữ).
Giống như you làm chủ ngữ, đại từ tân ngữ you có thể chỉ một người hoặc nhiều người: I can see you, Kate. — I can see you, children. Còn them dùng cho người, con vật và đồ vật: I love my grandparents. I visit them every week. — Where are my shoes? I can't find them.
3Sau động từ
Vị trí phổ biến nhất của đại từ tân ngữ là ngay sau động từ. Nhiều động từ thường ngày có tân ngữ: like, love, help, know, see, call, ask, tell, meet, visit, need, want, find. Chúng ta đặt đại từ tân ngữ ngay sau các động từ này và không chen thêm từ nào giữa động từ và đại từ.
- ✓
My mum calls me every evening.
- ✓
This is Mr Brown. Do you know him?
- ✓
Lucy is new here. Let's help her.
- ✓
I have a new song. Listen! Do you like it?
- ✓
Our grandparents visit us on Sundays.
- ✓
Where are the children? I can't see them.
Với những động từ như give, show, send, bring và tell, đại từ tân ngữ thường đứng trước, còn đồ vật đứng sau: Give me the book, please. Show us your photos. Tell him the news.
- ✓
Can you give me some water, please?
- ✓
My dad sends her a card every year.
- ✓
Show them your new bike!
4Đừng quên tân ngữ
Những động từ như like, love, want, need, have, buy và take trong tiếng Anh cần có tân ngữ. Trong tiếng Việt, chúng ta có thể bỏ tân ngữ khi đã rõ nghĩa ("Bạn thích bánh này không? — Có, tôi thích."), nhưng trong tiếng Anh thì phải nói ra — thường bằng it hoặc them.
- ✗
Do you like this cake? — Yes, I like.
like cần tân ngữ: Yes, I like it.
- ✓
Do you like this cake? — Yes, I like it.
- ✓
Do you want these apples? — Yes, I want them.
- ✓
Where is my umbrella? I need it!
- ✓
Nice shoes! Where do you buy them?
5Sau giới từ
Giới từ là những từ nhỏ như with, for, to, at, about, from, near, behind và next to. Sau giới từ, chúng ta luôn dùng dạng tân ngữ của đại từ, kể cả khi câu không có tân ngữ nào khác.
| Giới từ | Ví dụ |
|---|---|
| with | Come with us! |
| for | This present is for you. |
| to | Listen to me, please. |
| at | Look at them! They're so funny. |
| about | Tell me about her. |
| from | Is this letter from him? |
| next to | Sit next to me. |
| behind | There's a bus behind us. |
6Câu trả lời ngắn: Me too, Not me, It's me
Trong hội thoại hằng ngày, khi chúng ta trả lời chỉ bằng một đại từ (không có động từ theo sau), chúng ta thường dùng dạng tân ngữ. Những câu trả lời ngắn này rất phổ biến, nghe tự nhiên và thân thiện.
| Tình huống | Câu trả lời ngắn |
|---|---|
| I like pizza. | Me too! |
| Who wants ice cream? | Me! / Me, please! |
| Who's there? (ở cửa) | It's me, Anna. |
| Who is that in the photo? | It's him — my brother. |
| Who wants to wash the dishes? | Not me! |
| Is that your teacher? | Yes, that's her. |
- ✓
A: I'm hungry. B: Me too. Let's eat.
- ✓
A: Hello? Who is it? B: It's me, Tom. Can I come in?
- ✓
A: Who is on the phone? B: It's Grandma. Do you want to talk to her?
7Let's và let me
Let's là dạng rút gọn của let us. Chúng ta dùng nó để đưa ra lời đề nghị: mình muốn cùng làm việc gì đó với người kia (giống "Chúng ta hãy…", "Mình cùng… nhé"). Sau let's, chúng ta dùng động từ nguyên mẫu (không có to, không thêm -s). Chúng ta không bao giờ thêm một đại từ nữa sau let's, vì trong đó đã có us.
- ✓
Let's go to the park.
- ✓
It's late. Let's take a taxi.
- ✓
Let's not watch TV today.
dạng phủ định: let's not
- ✗
Let's we go home.
trong let's đã có us. Hãy nói: Let's go home.
Động từ let (= cho phép, để cho) cũng có thể đi với các đại từ tân ngữ khác: let me, let him, let her, let them. Let me … là cách rất phổ biến và lịch sự để đề nghị giúp đỡ ("Để tôi…").
- ✓
That bag is heavy. Let me help you.
- ✓
Let me see your photo!
- ✓
My parents don't let me play computer games at night.
- ✓
The children are tired. Let them sleep.
8Chủ ngữ hay tân ngữ? Cách chọn
Hãy nhìn vị trí của đại từ. Nó đứng trước động từ? Vậy nó là chủ ngữ: dùng I, he, she, we, they. Nó đứng sau động từ hoặc sau giới từ? Vậy nó là tân ngữ: dùng me, him, her, us, them. Hãy nhớ: một câu có thể có cả hai dạng.
| Chủ ngữ (trước động từ) | Tân ngữ (sau động từ) |
|---|---|
| I know Tom. | Tom knows me. |
| He helps Anna. | Anna helps him. |
| She calls her friends. | Her friends call her. |
| We visit our aunt. | Our aunt visits us. |
| They like the teacher. | The teacher likes them. |
- ✓
I like him, and he likes me.
- ✓
We often see them, but they don't often see us.
- ✓
She is my friend. I go to school with her.
9Đại từ tân ngữ thay cho danh từ
Giống như đại từ chủ ngữ, đại từ tân ngữ thay cho một danh từ mà chúng ta đã biết. Hãy dùng danh từ trước rồi mới dùng đại từ, và đừng dùng cả hai cùng lúc. Chọn đại từ phù hợp với danh từ: một người đàn ông → him, một người phụ nữ → her, một vật → it, nhiều người hoặc nhiều vật → them.
| Câu có danh từ | Câu có đại từ |
|---|---|
| I know Mr Jones. | I know him. |
| We like our new teacher (cô giáo). | We like her. |
| Please close the door. | Please close it. |
| She often calls her parents. | She often calls them. |
| Can you help my friend and me? | Can you help us? |