1Що таке неправильне дієслово?
Правильне дієслово додає -ed: work → worked. Неправильне дієслово має власну особливу форму минулого часу. Іноді змінюється лише один голосний (sing → sang), іноді — кінець слова (buy → bought), іноді все слово зовсім інше (go → went), а іноді нічого не змінюється взагалі (put → put).
Чому найпоширеніші дієслова неправильні? Тому що це дуже давні слова. Люди вживали їх так часто, що їхні старі форми так і не змінилися, тоді як новіші дієслова почали дотримуватися простого правила з -ed. Ось чому go, see, eat, have, make і do — дієслова, які ви вживаєте щодня, — усі неправильні.
| Правильні | Неправильні |
|---|---|
| I played football. | I went to the park. |
| She watched a film. | She saw a film. |
| We cooked pasta. | We made pasta. |
2Група 1: без змін
Деякі короткі дієслова на -t або -d мають однакову форму в теперішньому і в минулому часі. Як зрозуміти, що це минулий час? З виразу часу чи ситуації, а з he, she та it — за відсутністю -s: He puts (теперішній час) — He put (минулий час).
| Базова форма | Past Simple | Приклад |
|---|---|---|
| put | put | I put my keys on the table. |
| cut | cut | She cut the cake into eight pieces. |
| hit | hit | The ball hit the window. |
| let | let | My dad let me use his laptop. |
| cost | cost | The tickets cost twenty pounds. |
| shut | shut | He shut the door quietly. |
| hurt | hurt | I fell and hurt my knee. |
| read /riːd/ | read /red/ | I read a great book last month. |
3Група 2: змінюється голосний
Це найбільша група. Початок і кінець дієслова залишаються тими самими, а голосний у середині змінюється. Корисно вчити разом дієслова з однаковою зміною голосного — як маленьку пісеньку.
i → a
| Базова форма | Past Simple | Приклад |
|---|---|---|
| begin | began | The lesson began at nine. |
| drink | drank | We drank lemonade in the garden. |
| sing | sang | She sang a song at the concert. |
| swim | swam | I swam in the sea every day. |
| ring | rang | The phone rang in the middle of the night. |
| sit | sat | We sat at the back of the bus. |
| give | gave | My aunt gave me a book. |
→ o
| Базова форма | Past Simple | Приклад |
|---|---|---|
| get | got | I got up at seven. |
| forget | forgot | He forgot his homework. |
| write | wrote | She wrote a message to her mum. |
| ride | rode | They rode their bikes to school. |
| drive | drove | My dad drove us to the airport. |
| speak | spoke | The teacher spoke very slowly. |
| break | broke | I broke my arm last winter. |
| choose | chose | We chose the blue sofa. |
| wake (up) | woke (up) | I woke up early on Sunday. |
→ ew
| Базова форма | Past Simple | Приклад |
|---|---|---|
| know | knew | I knew the answer. |
| grow | grew | My little brother grew five centimetres last year. |
| throw | threw | He threw the ball to the dog. |
| draw | drew | She drew a picture of our house. |
| fly | flew | We flew to Rome for the weekend. |
Інші зміни голосного
| Базова форма | Past Simple | Приклад |
|---|---|---|
| come | came | Our cousins came for dinner. |
| run | ran | I ran to catch the bus. |
| win | won | Our team won the match! |
| meet | met | I met Anna at the station. |
| find | found | I found my phone under the sofa. |
| stand | stood | We stood in the queue for an hour. |
| understand | understood | I understood everything the teacher said. |
| take | took | She took a lot of photos. |
| wear | wore | He wore a suit to the wedding. |
4Група 3: -ought і -aught
Шість дуже поширених дієслів у минулому часі закінчуються на -ought або -aught. Пишуться вони по-різному, але звучать однаково: /ɔːt/, як слово 'short' без sh. gh не вимовляється.
| Базова форма | Past Simple | Приклад |
|---|---|---|
| buy | bought /bɔːt/ | I bought a new jacket in the sales. |
| bring | brought /brɔːt/ | She brought a cake to the party. |
| think | thought /θɔːt/ | I thought the film was boring. |
| fight | fought /fɔːt/ | The two cats fought in the garden. |
| catch | caught /kɔːt/ | He caught a big fish. |
| teach | taught /tɔːt/ | My grandad taught me to play chess. |
5Група 4: -t, -d та інші закінчення
У цій групі змінюється кінець дієслова, а голосний часто стає коротшим. Багато з цих дієслів у минулому часі закінчуються на -t або -d, тому вони трохи схожі на правильні.
Закінчення -t
| Базова форма | Past Simple | Приклад |
|---|---|---|
| sleep | slept | I slept for ten hours! |
| keep | kept | She kept all my letters. |
| feel | felt | I felt ill after the meal. |
| leave | left | We left the house at eight. |
| mean | meant | Sorry, I didn't know what you meant. |
| lose | lost | Our team lost the final. |
| send | sent | I sent you an email this morning. |
| spend | spent | We spent a week in Cornwall. |
| build | built | They built a new school in our town. |
Закінчення -d
| Базова форма | Past Simple | Приклад |
|---|---|---|
| have | had | We had pizza for dinner. |
| make | made | My mum made a chocolate cake. |
| hear | heard /hɜːd/ | I heard a strange noise. |
| say | said /sed/ | He said goodbye and left. |
| pay | paid | I paid for the tickets online. |
| tell | told | She told me a funny story. |
| sell | sold | They sold their old car. |
6Група 5: зовсім інші слова
Кілька дієслів мають форму минулого часу, яка зовсім не схожа на базову форму. Це одні з найважливіших дієслів в англійській мові, тож вивчіть їх першими.
| Базова форма | Past Simple | Приклад |
|---|---|---|
| be | was / were | I was at home. They were at school. |
| go | went | We went to the seaside last summer. |
| do | did | I did my homework after dinner. |
| see | saw | I saw your brother in town. |
| eat | ate | The children ate all the biscuits. |
| fall | fell | She fell off her bike. |
7Заперечення й питання: повертаємося до базової форми
Саме тут неправильні дієслова стають простими. У запереченнях і питаннях ми вживаємо didn't або did, а did уже показує минулий час. Тому основне дієслово повертається до базової форми — тієї, яку ви знаходите в словнику. Неправильну форму вживаємо лише в стверджувальних реченнях.
| Ствердження | Заперечення | Питання |
|---|---|---|
| I went home. | I didn't go home. | Did you go home? |
| She saw the film. | She didn't see the film. | Did she see the film? |
| They bought a car. | They didn't buy a car. | Did they buy a car? |
| He had lunch. | He didn't have lunch. | Did he have lunch? |
| We ate fish. | We didn't eat fish. | Did we eat fish? |
- ✓
I didn't go to the party because I was tired.
- ✓
Did you see the match last night? — Yes, I did.
- ✓
Where did you buy that jacket? — I bought it in Manchester.
- ✓
What time did they leave? — They left at ten.
- ✗
I didn't went to school yesterday.
Після didn't вживайте базову форму: didn't go.
- ✗
Did you saw my message?
Після did вживайте базову форму: Did you see…?
8Типові помилки
9Як вивчати неправильні дієслова
Ніхто не вивчає всі неправильні дієслова за один день — навіть носії мови! Маленькі діти у Великій Британії теж помиляються й кажуть 'I goed'. Вивчайте по кілька дієслів і часто їх уживайте. Ось кілька ідей, які справді працюють.
| Ідея | Як це робити |
|---|---|
| Вчіть групами | Вивчайте разом дієслова з однаковим зразком: sing–sang, drink–drank, swim–swam. |
| Промовляйте вголос | Кажіть пари ритмічно: buy–bought, bring–brought, think–thought. |
| П'ять на день | Вивчайте п'ять нових дієслів щодня, а на вихідних повторюйте старі. |
| Картки | Напишіть базову форму з одного боку картки, а форму минулого часу — з іншого. Перевіряйте себе в автобусі. |
| Ведіть щоденник | Щовечора пишіть три речення про свій день: I got up at seven. I went to school. I ate pasta. |
| Ставте питання | Запитайте друга: What did you do yesterday? Вслухайтеся в неправильні дієслова у відповіді. |