Eenglish-tests.com
B1

Olasılık bildiren modal fiiller

Bir şeyden tamamen emin olmadığımızda her zaman I think ya da maybe demeyiz. İngilizce bunun yerine çoğu zaman bir modal fiil kullanır: She must be at home — her car is outside. He can't be hungry — he has just had lunch. They might be on holiday. Bu modal fiiller ne kadar emin olduğumuzu gösterir: neredeyse %100'den neredeyse %0'a kadar. Türkçede bunu çoğu zaman eklerle yaparız: "evde olmalı", "aç olamaz", "tatilde olabilirler". Bu sayfada şimdiki zamanla ilgili tahminler yapmak için must, can't, may, might ve could'u nasıl kullanacağınızı, soruları ve sürekli (continuous) biçimleri nasıl kuracağınızı ve bu must'ın kurallar ve zorunluluk bildiren must'tan nasıl farklı olduğunu öğreneceksiniz.

1Tahmin yürütmek: olasılık bildiren modal nedir?

Çoğu zaman göremediğimiz ya da kontrol edemediğimiz şeylerden söz ederiz. Tom nerede? Bebek neden ağlıyor? Kapıdaki kim? Cevabı kesin olarak bilmeyiz, bu yüzden bir tahmin yürütürüz (dil bilgisi kitaplarında buna deduction ya da speculation denir). Modal fiil, dinleyene ne kadar emin olduğumuzu söyler. Modal fiili kanıta göre seçeriz — görebildiğimiz, duyabildiğimiz ya da bildiğimiz gerçeklere göre.

  • ✓

    The lights are on. They must be at home.

    Güçlü kanıt — bunun doğru olduğundan neredeyse eminim.

  • ✓

    I'm not sure where Anna is. She might be at the gym.

    Az kanıt — yalnızca mümkün.

  • ✓

    That can't be Jack. Jack is in Spain this week.

    Güçlü kanıt — bunun doğru olmadığından neredeyse eminim.

Bu modal fiillerin hepsi aynı basit şekilde çalışır. Her şahıs için tek bir biçimleri vardır (-s almazlar), ardından to gelmez ve sonraki fiil yalın hâldedir. Şimdiki zamandan söz ederken modal fiilden sonraki fiil çok sık be olur.

subject + must / may / might / could / can't + base verb

2Kesinlik ölçeği

%100'den (doğru olduğunu biliyorum) %0'a (doğru olmadığını biliyorum) uzanan bir çizgi düşünmek işe yarar. Bir gerçeği bildiğimizde modal fiile hiç gerek yoktur — normal fiili kullanırız: She is at home. She isn't at home. Modal fiiller ikisinin arasında yer alır.

Ne kadar eminsiniz?

Ne kadar emin?Örnek
%100 — bir gerçekShe is at home. (Onu görebiliyorum.)
yaklaşık %90 — doğru olduğundan neredeyse eminimShe must be at home. (Bisikleti dışarıda.)
yaklaşık %50 — mümkünShe may / might / could be at home. (Bilmiyorum.)
yaklaşık %50 — belki değilShe may not / might not be at home.
yaklaşık %90 — doğru olmadığından neredeyse eminimShe can't be at home. (Onu bir dakika önce istasyonda gördüm.)
%100 — bir gerçekShe isn't at home. (Burada, okulda benimle birlikte.)

3must: doğru olduğundan neredeyse eminim

İyi bir kanıtımız olduğunda ve neredeyse kesin emin olduğumuzda must kullanırız. Bu mantıklı bir sonuçtur: gerçeklere bakarız ve "tek açıklama bu" diye düşünürüz. Hiçbir kanıt olmadan yalnızca tahmin ediyorsak must kullanmayız. Türkçedeki "-malı/-meli" eki de aynı anlamı taşıyabilir: "Çok yorgun olmalı."

KanıtSonuç
He has worked for twelve hours.He must be exhausted.
Everyone is wearing coats and scarves.It must be cold outside.
She speaks Spanish, French and German.She must be good at languages.
You've just won the competition!You must be very happy.
The restaurant is always full.The food must be good.
There's a long queue outside the cinema.It must be a popular film.
  • ✓

    You've been travelling all day. You must be hungry.

  • ✓

    Someone is knocking. That must be the delivery driver.

  • ✓

    Her phone is switched off. She must be in the meeting.

  • ✓

    This must be your bag — it's got your name on it.

4can't: imkânsız olduğundan neredeyse eminim

Tahminlerde must'ın olumsuzu mustn't DEĞİL, can't'tir (ya da daha resmî olan cannot). Kanıt bize bir şeyin imkânsız olduğunu söylediğinde can't kullanırız (Türkçedeki "olamaz" gibi). couldn't'u da aynı şekilde kullanırız: It couldn't be true!

KanıtSonuç
He has just eaten a huge pizza.He can't be hungry.
She's only fourteen.She can't be a university student.
The shop opens at nine and it's eight o'clock.It can't be open yet.
You've only been here for ten minutes.You can't be tired already!
That watch costs £5.It can't be real gold.
  • ✓

    That can't be Mr Lee. He's on holiday in Scotland.

  • ✓

    You can't be serious! Ten pounds for a cup of tea?

  • ✓

    This can't be the right address. There's no house here.

  • ✓

    That's my umbrella. — It can't be yours. Yours is red, and this one is blue.

5may, might ve could: mümkün

Bazı fikirlerimiz olduğunda ama güçlü bir kanıtımız olmadığında may, might ya da could kullanırız. Hepsi "belki" anlamına gelir — yaklaşık %50 emin. Günlük konuşmada hemen hemen aynı anlama gelirler (Türkçedeki "-ebilir" gibi). Konuşmada en yaygını might'tır; may biraz daha resmîdir; could ise çoğu zaman birkaç olası açıklamadan birini akla getirir.

  • ✓

    Where's Sam? — I'm not sure. He might be in the garden.

  • ✓

    Don't eat those mushrooms. They may be poisonous.

  • ✓

    Who's that at the door? — It could be the postman, or it could be Grandma.

  • ✓

    Take an umbrella. It might rain later.

    might ve may'i gelecek için de kullanırız.

  • ✓

    This answer may be wrong. Let's check it again.

  • ✓

    Ask Emma. She might know the answer.

Aynı şeyi söylemenin farklı yolları

maybe / perhaps ileBir modal fiille
Maybe she's at work.She might be at work.
Perhaps it's true.It may be true.
Maybe they're lost.They could be lost.

6may not ve might not ile can't'in farkı

Olumsuz biçimlere dikkat edin. may not ve might not (kısaltması mightn't, nadiren kullanılır) "belki değil" demektir — bir şeyin doğru olmaması mümkündür. can't ise "doğru olmadığından eminim" demektir. Güçleri çok farklıdır.

CümleAnlamı
He might not be at home.Belki evde değildir. Emin değilim.
He may not be at home.Aynısı, biraz daha resmî.
He can't be at home.Evde olmadığından eminim — onu az önce şehirde gördüm.

Önemli bir nokta daha: could not / couldn't, might not ile aynı DEĞİLDİR. Couldn't, can't gibi güçlüdür. Bu yüzden "belki değil" için may not ya da might not kullanın, asla couldn't kullanmayın.

  • ✓

    Call before you go. The museum might not be open on Mondays.

    Belki kapalıdır.

  • ✓

    The museum can't be open. It's three o'clock in the morning!

    Kapalı olduğundan eminim.

  • ✓

    She couldn't be the new teacher — she's only sixteen!

    couldn't = can't, imkânsız.

  • ✓

    She may not know about the party. Let's tell her.

    Belki bilmiyordur.

7Sürekli biçimler: She might be sleeping

Bazen birinin tam şu anda ne yaptığını tahmin etmek isteriz. O zaman modal fiil + be + fiilin -ing biçimini kullanırız. Bu, Present Continuous'a (she is sleeping) benzer, ama am/is/are yerine bir modal fiil vardır.

subject + modal + be + verb-ing
Gerçek (Present Continuous)Tahmin (modal + be + -ing)
She is sleeping.She might be sleeping. Don't call her now.
They are having dinner.They must be having dinner. I can smell cooking.
He isn't working today.He can't be working today. It's Sunday and his office is closed.
It is raining.It could be raining in the mountains.
  • ✓

    Jo isn't answering the phone. She may be driving.

  • ✓

    The children are very quiet. They must be watching a film.

  • ✓

    You can't be doing your homework — your book is closed!

  • ✓

    Listen to that noise! The neighbours might be building something.

8Sorular: Could it be…?

Olasılık hakkında soru sormak için genellikle özneden önce could ya da might (daha resmî) kullanırız. Olasılıkla ilgili sorularda may kullanmayız — izin istemek gibi duyulur (May I…?). Bu sorularda must ya da can't da kullanmayız. Çok sık Do you think…? + normal bir cümle ya da bir modal fiille soru sorarız.

SoruOlası cevap
Could it be a mistake?Yes, it could. Let's check.
Could they be lost?They might be. They don't know the town.
Who could that be?It might be Lucy. She said she would come.
Where could my keys be?They could be in your coat pocket.
Do you think he's ill?He might be. He looked pale yesterday.
Can it really be true?No, it can't be. It's just a rumour.

9must'ın iki anlamı

A2'de zorunluluk ve kurallar için must'ı öğrendiniz: You must wear a seatbelt. Bu sayfada must başka bir anlama gelir: neredeyse eminim. Biçim aynıdır, bu yüzden anlamı bağlamdan anlarız. Türkçedeki "-malı/-meli" eki de iki anlama gelebilir: "Gitmelisin" (zorunluluk) ve "Evde olmalı" (tahmin). Genellikle kesinlik bildiren must'tan sonra be (ya da be + -ing) gelir ve göremediğimiz bir durumdan söz eder; zorunluluk bildiren must'tan sonra ise bir eylem fiili gelir ve kurallardan ya da gerekli olandan söz eder.

must = eminim (kesinlik)must = gerekli (zorunluluk)
You must be tired after your long journey.You must go to bed now — it's late.
He must be a doctor. He's wearing a white coat.Doctors must wash their hands often.
This must be the right room.You must be in the room by nine o'clock.

Olumsuz biçimleri de farklıdır. Kesinlik için zıt anlam can't'tir (imkânsız). Zorunluluk için olumsuz biçim mustn't (izin verilmiyor) ya da don't have to (gerekli değil) olur.

AnlamıOlumsuz
kesinlik: She must be ill.She can't be ill. (Hasta olmadığından eminim.)
zorunluluk: You must stay here.You mustn't leave. (İzin verilmiyor.)

10Sık yapılan hatalar

Olasılık bildiren modal fiiller: testler

Testler İngilizce: böylece İngilizce pratik yaparsınız.

GameFix the mistake: Modals of possibilityFind the mistake in each sentence and choose the right word.Play →

Bu ders işinize yaradı mı? Bir arkadaşınızla ya da sınıfınızla paylaşın.