1Ana kural
Bir duyguyu, bir nedenden bir kişiye giden bir şey olarak düşünün. Neden (bir film, bir kitap, bir iş, bir kişi, bir durum) -ing ile anlatılır. Duyguyu yaşayan kişi ise -ed ile anlatılır. Yani -ing sıfatı duyguyu "veren" hakkındadır, -ed sıfatı ise duyguyu "alan" hakkındadır.
- ✓
The film was boring, so I was bored.
- ✓
The match was exciting. Everyone was excited.
- ✓
This map is confusing. I'm confused.
- ✓
My new job is tiring. I'm always tired in the evening.
2Yaygın çiftler
İşte en kullanışlı çiftler. Fiillerin (bore, interest, tire, excite…) hepsi bir şeyin duygularımızı nasıl etkilediğini anlatır. İki sıfatı birlikte öğrenin.
| Nasıl hissediyorsunuz (-ed) | Buna ne neden oluyor (-ing) |
|---|---|
| bored | boring |
| interested | interesting |
| tired | tiring |
| excited | exciting |
| confused | confusing |
| embarrassed | embarrassing |
| surprised | surprising |
| annoyed | annoying |
| frightened | frightening |
| relaxed | relaxing |
| amazed | amazing |
| disappointed | disappointing |
| worried | worrying |
| satisfied | satisfying |
| shocked | shocking |
3-ed ile biten sıfatlar: insanların nasıl hissettiği
-ed ile biten bir sıfat neredeyse her zaman bir kişiyi (ya da bir hayvanı) anlatır, çünkü yalnızca insanların ve hayvanların duyguları vardır. Onu çoğu zaman be, feel, look, seem ve get'ten sonra kullanırız.
- ✓
I'm really excited about the school trip.
- ✓
She looked surprised when she saw us.
- ✓
Are you interested in history?
- ✓
The dog was frightened by the fireworks.
- ✓
He felt embarrassed because he forgot her name.
- ✓
We got bored and went home.
-ed ile biten sıfatlardan sonra gelen edatlar
| Sıfat + edat | Örnek |
|---|---|
| interested in | I'm interested in photography. |
| bored with / of | I'm bored with this game. |
| excited about | She's excited about her birthday. |
| worried about | He's worried about the exam. |
| frightened of | My sister is frightened of spiders. |
| surprised at / by | We were surprised at the price. |
| annoyed with (bir kişiye) | Mum was annoyed with me. |
| disappointed with / in | I was disappointed with my mark. |
4-ing ile biten sıfatlar: duyguya neden olan şey
-ing ile biten bir sıfat, başka insanlara bir şey hissettiren bir şeyi, bir durumu, bir etkinliği ya da bir kişiyi anlatır. O şeyin nasıl bir şey olduğunu söyler.
- ✓
That was an amazing concert!
- ✓
Learning a new language is interesting but tiring.
- ✓
The news was very worrying.
- ✓
A hot bath is so relaxing after a long day.
- ✓
It's annoying when the bus is late.
- ✓
The end of the story was really surprising.
5İnsanlar da -ing olabilir
Bir kişi iki biçimle de anlatılabilir, ama anlam çok farklıdır. -ed ile kişinin duygusundan söz ederiz. -ing ile bu kişinin başkaları üzerindeki etkisinden söz ederiz. En utandırıcı hatalar burada yapılır!
| Cümle | Anlamı |
|---|---|
| Tom is bored. | Tom hiçbir şeyi ilginç bulmuyor, sıkılmış. |
| Tom is boring. | Başkaları Tom'un ilginç olmadığını düşünüyor; Tom sıkıcı biri. |
| My teacher is interested. | Bir şey hakkında daha fazla bilgi edinmek istiyor; ilgileniyor. |
| My teacher is interesting. | Derslerini ve anlattıklarını dinlemek keyifli; ilginç biri. |
| The new student is confused. | Anlamıyor, kafası karışık. |
| The new student is confusing. | Söyledikleri zor anlaşılıyor, kafa karıştırıcı. |
| My little brother is annoyed. | Biraz kızgın hissediyor. |
| My little brother is annoying. | Beni biraz kızdırıyor, sinir bozucu. |
6İsimden önce ya da fiilden sonra
İki biçim de normal sıfattır. Bir ismin önüne ya da be, feel, look, seem, sound veya get gibi bir fiilden sonra gelebilirler. -ed ya da -ing eki isme göre değişmez: İngilizcede sıfatların çoğul biçimi yoktur.
| İsimden önce | Fiilden sonra |
|---|---|
| It was a tiring journey. | The journey was tiring. |
| We had an exciting day. | The children got excited. |
| She gave me a surprised look. | She seemed surprised. |
| There were some frightened children. | The children were frightened. |
7Güçlendirmek: very, really, extremely
Diğer sıfatlar gibi -ed ve -ing ile biten sıfatlar da very, really, so, quite, a bit ve extremely ile kullanılabilir. Bazı kelimelerin zaten çok güçlü bir anlamı vardır (amazing, terrified, exhausted), bu yüzden onlarla very değil, really ya da absolutely kullanırız.
| Normal sıfat | Çok güçlü sıfat |
|---|---|
| very tired / tiring | absolutely exhausted / exhausting |
| very frightened / frightening | absolutely terrified / terrifying |
| very surprised / surprising | absolutely amazed / amazing |
| very interested / interesting | really fascinated / fascinating |
- ✓
I was a bit disappointed with the hotel.
- ✓
The museum was really fascinating.
- ✓
After the marathon I was absolutely exhausted.
- ✓
That horror film was absolutely terrifying.
8-ed eki nasıl telaffuz edilir?
Bu sıfatlardaki -ed eki, Past Simple fiillerindeki kuralın aynısına uyar. Üç sesi vardır: /t/, /d/ ve /ɪd/. Ses, fiilin son sesine bağlıdır. Yalnızca /t/ ve /d/ seslerinden sonra fazladan bir hece ekleriz.
| Ses | Hangi seslerden sonra… | Örnekler |
|---|---|---|
| /t/ | ötümsüz sesler: /p/, /k/, /s/, /ʃ/, /tʃ/, /f/ | relaxed /rɪˈlækst/, embarrassed /ɪmˈbærəst/, shocked /ʃɒkt/ |
| /d/ | ötümlü sesler ve ünlüler | bored /bɔːd/, tired /taɪəd/, annoyed /əˈnɔɪd/, surprised /səˈpraɪzd/, frightened /ˈfraɪtənd/, amazed /əˈmeɪzd/ |
| /ɪd/ | /t/ ve /d/ | interested /ˈɪntrəstɪd/, excited /ɪkˈsaɪtɪd/, disappointed /ˌdɪsəˈpɔɪntɪd/ |
9Sık yapılan hatalar
- ✓
I'm interested in football.
- ✗
I'm interesting in football.
Sizin duygunuz → -ed: interested in.
- ✓
The lesson was boring.
- ✗
The lesson was bored.
Bir ders hiçbir şey hissedemez. Duyguya o neden olur → boring.
- ✓
I was so embarrassed when I fell over.
- ✗
I was so embarrassing when I fell over.
Sizin duygunuz → embarrassed. (Durum ise embarrassing'di.)
- ✓
We were excited about the holiday.
- ✗
We were exciting about the holiday.
Sizin duygunuz → excited about.