1Dlaczego niektóre rzeczowniki są podchwytliwe?
Czasownik musi zgadzać się z podmiotem: podmiot w liczbie pojedynczej łączy się z czasownikiem w liczbie pojedynczej (is, was, has, likes), a podmiot w liczbie mnogiej — z czasownikiem w liczbie mnogiej (are, were, have, like). Zwykle końcówka -s pokazuje, której formy użyć. W przypadku rzeczowników z tej lekcji końcówka może cię zmylić: to, jak słowo wygląda, i to, jak zachowuje się w gramatyce, to dwie różne rzeczy.
| Wygląda na… | Ale naprawdę jest… | Przykład |
|---|---|---|
| liczbę mnogą (kończy się na -s) | w liczbie pojedynczej | The news is good. Maths is easy. |
| jedną rzecz | w liczbie mnogiej | My trousers are too long. |
| liczbę pojedynczą (bez -s) | w liczbie mnogiej | The police are here. People are kind. |
| liczbę pojedynczą | w liczbie pojedynczej LUB mnogiej (brytyjski angielski) | The team is / are playing well. |
Zmienia się nie tylko czasownik. Zaimki i określniki też muszą się zgadzać: this / that / it z rzeczownikami w liczbie pojedynczej, these / those / they / them z rzeczownikami w liczbie mnogiej. Mówimy więc: The news is great — I can't believe it!, ale Where are my glasses? I can't find them.
2Rzeczowniki zakończone na -s, które są w liczbie pojedynczej
Niektóre rzeczowniki kończą się na -s, ale są w liczbie pojedynczej. Łączą się z is, was, has i z zaimkiem it. Nie mają formy bez -s: nie możemy powiedzieć a new ani a math. Najważniejsze grupy to: słowo news, przedmioty szkolne i dziedziny nauki zakończone na -ics, niektóre dyscypliny sportu i nazwy niektórych państw.
| Grupa | Rzeczowniki | Przykład |
|---|---|---|
| news (wiadomości) | news | The news is on at six. |
| przedmioty szkolne | maths, physics, economics | Physics is my favourite subject. |
| sport | athletics, gymnastics | Gymnastics is very popular in our school. |
| państwa | the United States, the Netherlands | The United States is a huge country. |
- ✓
Maths was really hard today.
- ✓
Economics is a popular subject at university.
- ✓
Athletics is my sister's favourite sport. She does it three times a week.
- ✓
The Netherlands has lots of canals and bicycles.
- ✗
Physics are interesting.
physics jest w liczbie pojedynczej: Physics is interesting.
Na poziomie A2 poznałeś słowo news jako rzeczownik niepoliczalny: bez a, bez liczby mnogiej, z czasownikiem w liczbie pojedynczej. Po polsku „wiadomości” są w liczbie mnogiej, dlatego łatwo tu o błąd. Żeby mówić o jednej wiadomości, powiedz a piece of news albo some news. Zwróć uwagę, że mówimy Good news! bez a: Good news! We've won!
3Rzeczowniki tylko w liczbie mnogiej: rzeczy z dwóch części
Wiele rzeczy, które mają dwie jednakowe, połączone ze sobą części, to w angielskim rzeczowniki w liczbie mnogiej, choć są jednym przedmiotem: trousers mają dwie nogawki, glasses — dwa szkła, scissors — dwa ostrza. Te rzeczowniki NIE mają liczby pojedynczej. Zawsze łączą się z czasownikiem w liczbie mnogiej i z zaimkami they / them, these / those. Dobra wiadomość: po polsku jest podobnie — „spodnie”, „okulary”, „nożyczki” też występują tylko w liczbie mnogiej.
| Ubrania | Narzędzia i inne rzeczy |
|---|---|
| trousers, jeans, shorts | scissors |
| pyjamas, tights, leggings | glasses, sunglasses |
| pants (w brytyjskim angielskim: majtki, bielizna) | binoculars, headphones |
- ✓
Your new jeans are really nice. Where did you buy them?
- ✓
These trousers are too short for me.
- ✓
My glasses were on the table a minute ago.
- ✓
Are those your sunglasses?
- ✓
These scissors don't cut very well.
- ✗
My jean is blue.
jeans nie ma liczby pojedynczej: My jeans are blue.
4A pair of: jak liczyć rzeczowniki występujące tylko w liczbie mnogiej
Nie możemy powiedzieć one trousers ani two scissors. Żeby policzyć te rzeczowniki, używamy a pair of, two pairs of itd. (jak polskie „para”, „dwie pary”). Uważaj na czasownik: gdy podmiotem jest a pair of …, czasownik zgadza się ze słowem pair, więc jest w liczbie pojedynczej. Gdy podmiotem jest sam rzeczownik, czasownik jest w liczbie mnogiej.
| Podmiot | Czasownik | Przykład |
|---|---|---|
| a pair of jeans | liczba pojedyncza | A pair of jeans costs about thirty pounds. |
| this pair of scissors | liczba pojedyncza | This pair of scissors is very sharp. |
| two pairs of socks | liczba mnoga | Two pairs of socks are in the drawer. |
| jeans / scissors | liczba mnoga | These jeans cost thirty pounds. |
- ✓
I bought a pair of shorts for the holiday.
- ✓
She needs a new pair of glasses.
- ✓
How many pairs of trousers have you got?
- ✓
Can I borrow your scissors? — Sorry, I haven't got any.
5Inne rzeczowniki tylko w liczbie mnogiej: clothes, stairs, thanks
Kilka innych częstych rzeczowników jest zawsze w liczbie mnogiej. Nie mają liczby pojedynczej (albo ich liczba pojedyncza ma inne znaczenie), więc używamy z nimi czasownika w liczbie mnogiej i zaimków they / them. Naucz się ich jako grupy.
| Rzeczownik | Przykład |
|---|---|
| clothes | My clothes are in the washing machine. |
| stairs | The stairs are very steep in this old house. |
| thanks | Many thanks for your help. |
| congratulations | Congratulations on your new job! |
| belongings | Please take all your belongings with you. |
| goods | The shop sells electrical goods. |
| the outskirts | We live on the outskirts of the city. |
Gdy chodzi o jedną część garderoby, użyj a piece of clothing albo po prostu nazwy danej rzeczy: a shirt, a dress, a jumper. Słowo cloth (bez -s) to inne słowo: znaczy „materiał, tkanina” albo „ściereczka”.
6People, the police, cattle: liczba mnoga bez -s
Niektóre rzeczowniki w liczbie mnogiej nie kończą się na -s. Znasz już people (liczba mnoga od person) i the police. Kolejny to cattle (krowy i byki w gospodarstwie, czyli bydło). Zawsze łączą się z czasownikiem w liczbie mnogiej i nie mają liczby pojedynczej, więc o jednej osobie lub sztuce mówimy innym słowem. Uważaj: po polsku „policja” jest w liczbie pojedynczej („Policja jest tutaj”), ale po angielsku the police are here.
| Rzeczownik w liczbie mnogiej | Jeden / jedna | Przykład |
|---|---|---|
| people | a person | People are very friendly here. |
| the police | a police officer | The police are looking for the lost dog. |
| cattle | a cow | The cattle are in the field. |
- ✓
How many people were at the concert?
- ✓
The police have found my bike!
- ✓
A police officer helped us find the way.
- ✓
The farmer's cattle are eating the grass.
- ✗
The police is here.
police jest w liczbie mnogiej: The police are here.
- ✗
There were a lot of peoples in the park.
people to już liczba mnoga: a lot of people.
7Rzeczowniki zbiorowe w brytyjskim angielskim: the team is / are
Rzeczowniki zbiorowe nazywają grupę ludzi: team, family, class, government, company, band, audience, choir, committee, club. To zwykłe rzeczowniki policzalne (one team, two teams). Szczególny jest czasownik. W brytyjskim angielskim z formą w liczbie pojedynczej możemy użyć czasownika w liczbie pojedynczej LUB mnogiej — zależnie od tego, jak postrzegamy grupę.
| Czasownik w liczbie pojedynczej: grupa jako JEDNA całość | Czasownik w liczbie mnogiej: grupa jako wiele OSÓB |
|---|---|
| My family is quite large. | My family are all very tall. |
| The team is the best in the league. | The team are getting ready in the changing room. |
| The class has thirty students. | The class are doing their homework. |
| The government is building a new hospital. | The government are meeting the doctors today. |
Często obie formy są możliwe i znaczą to samo, a w brytyjskim angielskim obie są poprawne. W amerykańskim angielskim dużo częstszy jest czasownik w liczbie pojedynczej. Czasownik w liczbie mnogiej jest szczególnie naturalny, gdy myślimy o tym, co członkowie grupy robią jako osobne osoby (wszyscy są wysocy, odrabiają lekcje). Liczba pojedyncza jest bardziej naturalna, gdy postrzegamy grupę jako jedną rzecz (jest duża, liczy trzydziestu uczniów).
W brytyjskim angielskim nazwy drużyn sportowych i zespołów muzycznych też często łączą się z liczbą mnogą: England are winning 2–0. Manchester United have a new coach. The band are playing tonight.
8Staff i crew
Staff to wszyscy ludzie, którzy pracują w szkole, sklepie, hotelu lub firmie (personel, pracownicy). Crew to ludzie, którzy pracują na statku, w samolocie albo przy filmie (załoga, ekipa). W brytyjskim angielskim zwykle łączą się z czasownikiem w liczbie mnogiej, bo myślimy o ludziach. O jednej osobie mówimy a member of staff, a staff member albo a crew member.
- ✓
The staff are very friendly in this hotel.
- ✓
Our school has about sixty staff.
- ✓
A member of staff will help you in a moment.
- ✓
The crew are getting the plane ready.
- ✓
One of the crew members showed us the ship's kitchen.
9Nie liczba mnoga, tylko niepoliczalne: advice, information, furniture
Niektóre rzeczowniki w innych językach są w liczbie mnogiej, a w angielskim są niepoliczalne. Poznałeś je na poziomie A2: łączą się z czasownikiem w liczbie pojedynczej, bez a / an i bez -s. Oto krótkie przypomnienie, bo uczniowie często mylą je z rzeczownikami w liczbie mnogiej z tej lekcji. Po polsku mówimy „informacje”, „meble”, „pieniądze”, „włosy”, „rady” — w liczbie mnogiej — a po angielsku information, furniture, money, hair i advice łączą się z czasownikiem w liczbie pojedynczej.
| Rzeczownik niepoliczalny | Jedna sztuka | Przykład |
|---|---|---|
| advice | a piece of advice | Your advice was very useful. |
| information | a piece of information | The information is on the website. |
| furniture | a piece of furniture | The furniture is new. |
| money | a coin, a note | The money is in my bag. |
| hair (włosy na głowie) | a hair (jeden włos) | Her hair is long and dark. |
10Wszystkie podchwytliwe rzeczowniki w jednej tabeli
| Rodzaj | Rzeczowniki | Czasownik |
|---|---|---|
| kończą się na -s, liczba pojedyncza | news, maths, physics, athletics, the United States | is, was, has |
| dwie części, tylko liczba mnoga | trousers, jeans, shorts, pyjamas, glasses, scissors | are, were, have |
| inne, tylko w liczbie mnogiej | clothes, stairs, thanks, belongings, goods | are, were, have |
| liczba mnoga bez -s | people, the police, cattle | are, were, have |
| rzeczowniki zbiorowe (brytyjski angielski) | team, family, class, government, band | is albo are |
| ludzie w pracy | staff, crew | zwykle are |
| niepoliczalne | advice, information, furniture, hair | is, was, has |
11Typowe błędy
Polacy często popełniają błędy w tych rzeczownikach, bo w polskim te same słowa zachowują się inaczej: „wiadomości”, „pieniądze”, „włosy”, „meble” i „informacje” są w liczbie mnogiej, a „policja” — w liczbie pojedynczej. Sprawdź uważnie te błędy.